وجدان چیست؟
صدای مهربان درون ما
وجدان مثل یک قطبنماست که همیشه جهت درست را به ما نشان میدهد. وقتی میخواهیم کاری انجام دهیم، این صدای درونی به ما کمک میکند تا خوب و بد را از هم تشخیص دهیم. برای مثال، وقتی در مغازه پول زیادی به عنوان بقیه پول میگیریم، یک احساس عجیبی در دل خود حس میکنیم که میگوید: "این پول مال تو نیست، باید آن را پس بدهی." این احساس، همان صدای وجدان است.
| موقعیت | وقتی به وجدان گوش میدهیم | وقتی به وجدان گوش نمیدهیم |
|---|---|---|
| دیدن یک کیف پول گم شده | آن را به بزرگترها یا پلیس تحویل میدهیم | آن را برای خودمان برمیداریم |
| قبول کردن تقلب در امتحان | با تلاش خودمان درس میخوانیم | از روی دست دوستمان رونویسی میکنیم |
| اشتباه کردن و شکستن چیزی | صادقانه موضوع را توضیح میدهیم | دروغ میگوییم و تقصیر را به گردن دیگری میاندازیم |
چگونه وجدان خود را قویتر کنیم؟
وجدان ما مانند یک عضله است که با تمرین قویتر میشود. هر بار که کار خوبی انجام میدهیم، وجدان ما قویتر و صدای آن رساتر میشود. برای مثال، وقتی اسباببازیهای خود را با برادر یا خواهر کوچکترمان تقسیم میکنیم، یا وقتی در کارهای خانه به پدر و مادر کمک میکنیم، در واقع در حال ورزش دادن به وجدان خود هستیم.
صدای وجدان در زندگی روزمره
ما هر روز در موقعیتهای مختلفی قرار میگیریم که وجدان ما در آنها صحبت میکند. وقتی در صف نانوایی هستیم و نوبت دیگران را رعایت میکنیم، وقتی در حیاط مدرسه توپ به شیشه میخورد و ما مسئولیت آن را قبول میکنیم، یا وقتی که تکالیف مدرسه را خودمان انجام میدهیم و از دیگران تقلب نمیگیریم، در تمام این مواقع در حال گوش دادن به صدای وجدان خود هستیم.
پرسشهای مهم درباره وجدان
وقتی به صدای وجدان گوش ندهیم، احساس ناراحتی و عذاب وجدان2 به سراغ ما میآید. این احساس مثل یک سنگ کوچک در کفش است که همیشه ما را آزار میدهد. برای مثال، اگر با دوستمان بدرفتاری کنیم، حتی اگر او چیزی نگوید، ما خودمان احساس بدی خواهیم داشت.
خیر، وجدان هر کسی بستگی به آموزشهایی که دیده و محیطی که در آن بزرگ شده دارد. اما بیشتر چیزهای اصلی که وجدان به ما میگوید، در بین همه انسانها مشترک است. مثلاً دروغ گفتن، دزدی کردن و آزار رساندن به دیگران در نزد همه وجدانها کار نادرستی است.
پاورقی
1 وجدان (Conscience): صدای درونی که خوب و بد کارها را به ما نشان میدهد.
2 عذاب وجدان (Guilt): احساس ناراحتی که پس از انجام کار نادرست به ما دست میدهد.
