وجدان چیست؟
وجدان چگونه کار میکند؟
وجدان مانند یک دوست مهربان و دانا در درون توست. وقتی میخواهی کاری انجام بدهی، این دوست به آرامی با تو صحبت میکند. اگر کارت خوب باشد، او تو را تشویق میکند و باعث میشود احساس خوشحالی کنی. اما اگر کارت درست نباشد، او به تو هشدار میدهد و احساس ناراحتی به تو دست میدهد. برای مثال، وقتی یکی از همکلاسیهایت مدادش را گم کرده است، وجدان به تو میگوید که مدادت را به او قرض بدهی. وقتی این کار را انجام میدهی، احساس خوبی پیدا میکنی.
| موقعیت | صدای وجدان | احساس بعد از عمل |
|---|---|---|
| دیدن یک کیف پول روی زمین | "آن را به صاحبش برگردان." | احساس غرور و آرامش |
| وسوسه برای نگاه کردن به برگه امتحانی دوست | "این کار درست نیست. با تلاش خودت جواب بده." | احساس گناه و پشیمانی |
| گرفتن اسباببازی از یک کودک کوچکتر | "این کار باعث ناراحتی او میشود. اسباببازی را به او برگردان." | احساس شرمندگی |
چگونه وجدان قویتری داشته باشیم؟
وجدان مانند یک ماهیچه است که با تمرین قوی میشود. هرچه بیشتر به صدای آن گوش بدهی و کارهای خوب انجام بدهی، قویتر میشود. در اینجا چند راه ساده برای تقویت وجدان آورده شده است:
• قبل از انجام هر کاری، یک لحظه فکر کن و از خودت بپرس: "اگر کسی این کار را با من بکند، چه احساسی پیدا میکنم؟"
• همیشه سعی کن راستگو باشی. راستگویی به وجدان تو کمک میکند تا همیشه سالم بماند.
• وقتی کار خوبی انجام میدهی، مانند کمک به مادر در خانه یا تقسیم خوراکی با دوستت، وجدان تو آن را به خاطر میسپارد و قویتر میشود.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاسخ: خیر. همه انسانها وجدان دارند. گاهی اوقات ممکن است به دلیل شلوغی اطراف یا عجله کردن، نتوانیم صدای آرام وجدان را به خوبی بشنویم. مهم این است که همیشه سعی کنیم قبل از عمل، کمی مکث کنیم و به ندای درونمان گوش دهیم.
پاسخ: وجدان مانند یک چراغ قرمز شروع به هشدار دادن میکند. این هشدار به صورت یک احساس ناراحتی، نگرانی یا عذاب وجدان1 خود را نشان میدهد. این احساس به ما یادآوری میکند که کارمان درست نبوده و باید سعی کنیم آن را جبران کنیم، مثلاً با معذرتخواهی.
پاسخ: به نظر میرسد که وجدان یک ویژگی ویژه انسان است. حیوانات بیشتر بر اساس غریزه رفتار میکنند. اما انسانها میتوانند بین کار درست و نادرست، خودشان تصمیم بگیرند و این قدرت بزرگی است که با کمک وجدان به دست میآید.
پاورقی
1عذاب وجدان (Conscience): احساس ناخوشایند و ناراحتی که پس از انجام یک کار نادرست به انسان دست میدهد.
2وجدان (Conscience): توانایی درونی برای تشخیص خوبی از بدی و راستی از ناراستی.
