کلمه و جمله: دو دوستِ کوچکِ زبان فارسی
کلمه چیست؟ آجرهای ساختمان زبان
یک کلمه کوچکترین واحدی است که به تنهایی یک معنی دارد. مثلاً وقتی میگوییم "سیب"، همه میفهمند منظور ما آن میوهی قرمز و خوشمزه است. اما اگر فقط بگوییم "میرود"، دقیقاً متوجه نمیشویم چه کسی میرود و کجا میرود. کلمهها به تنهایی خیلی از سؤالهای ما را جواب نمیدهند.
| نام | کار (فعل) | چیز (اسم) |
|---|---|---|
| علی | میخورد | نان |
| گل | میرود | مدرسه |
| مامان | میپزد | غذا |
جمله چیست؟ خانهای از کلمههای دوست داشتنی
وقتی چند کلمه را کنار هم میگذاریم تا یک معنی کامل را برسانند، به آن یک جمله میگوییم. یک جمله همیشه به ما یک خبر کامل میدهد. مثلاً جملهی "علی نان میخورد." به ما میگوید چه کسی (علی)، چه کاری (میخورد) و با چه چیزی (نان). این جمله کامل است و ما هیچ سؤالی از آن نداریم.
بازی جملهسازی با وسایل خانه
بیایید با وسایل اطرافمان جمله بسازیم. یک مداد بردار و بگو "مداد". این فقط یک کلمه است. حالا با آن یک جمله بساز: "مداد روی میز است." حالا یک جملهی کامل ساختی که هم میگوید چی (مداد)، هم کجاست (روی میز). این معنی کامل است.
حالا نوبت توست! با کلمهی "توپ" یک جمله بساز. یادت باشد که جملهات باید به سؤال "چه کسی؟" یا "چه کاری؟" یا "کجا؟" جواب بدهد تا کامل شود.
سؤالهای مهم شما
پاسخ: خیر. "آب" فقط یک کلمه است چون به ما نمیگوید آب چه میکند یا کجاست. برای جمله شدن باید بگوییم "من آب میخورم." که یک خبر کامل است.
پاسخ: در این حالت، "علی" یک جملهی کوتاه است. چون در پاسخ به یک سؤال آمده و یک معنی کامل را میرساند (یعنی "اسم من علی است."). اما در نوشتن، همیشه سعی میکنیم از جملههای کامل استفاده کنیم.
- کلمه مانند یک آجر تنهاست و یک معنی تنها دارد.
- جمله مانند یک خانه است که از چند آجر (کلمه) ساخته میشود و یک خبر کامل به ما میدهد.
- پایان هر جمله را با علامت . (نقطه) نشان میدهیم.
- جمله باید به سؤالهایی مانند "چه کسی؟"، "چه کاری؟" و "کجا؟" جواب بدهد.
پاورقی
۱کلمه (Word): کوچکترین واحدی از زبان که به تنهایی معنی دار است.
۲جمله (Sentence): گروهی از کلمات که با نظم خاصی کنار هم قرار میگیرند و یک معنی کامل و مستقل را بیان میکنند.
