مهره: هر یک از استخوان‌های سازنده ستون مهره‌ها

مهره: بلوک‌های ساختمانی ستون فقرات

مهره چیست و ستون فقرات چگونه ساخته می‌شود؟

ستون فقرات یا ستون مهره‌ها، محور اصلی اسکلت بدن است که از سر تا لگن امتداد دارد. این ستون از قطعات استخوانی کوچک‌تری به نام مهره ساخته شده است. اگر ستون فقرات را مانند یک گردنبند بلند تصور کنید، هر مهره مانند یک مهره از این گردنبند است که به مهره‌های بالا و پایین خود متصل شده است. در یک فرد بالغ، معمولاً 26 مهره وجود دارد که در دوران نوزادی 33 عدد هستند و برخی از آنها در طول رشد به هم جوش می‌خورند.

آناتومی و بخش‌های مختلف یک مهره

اگرچه مهره‌ها در مناطق مختلف کمی با هم تفاوت دارند، اما همه آن‌ها یک طرح کلی مشترک دارند. هر مهره از چند بخش اصلی تشکیل شده است:

تنه مهره³: این بخش قدامی، استوانه‌ای شکل و محکم است که وزن بدن را تحمل می‌کند. تنه مهره‌ها از استخوان اسفنجی ساخته شده که سبک و در عین حال بسیار مقاوم است.

قوس مهره‌ای⁴: این بخش پشت تنه قرار دارد و یک حلقه استخوانی را تشکیل می‌دهد. وقتی همه مهره‌ها روی هم قرار می‌گیرند، این قوس‌ها یک کانال توخالی به نام کانال مهره‌ای⁵ می‌سازند که نخاع⁶ درون آن، مانند یک گنجینه بسیار ارزشمند، محافظت می‌شود.

زائده‌ها: این‌ها برآمدگی‌های استخوانی هستند که از قوس مهره خارج می‌شوند. آن‌ها شامل زائده خاری⁷ (که در پشت کمر قابل لمس است)، زائده‌های عرضی و زائده‌های مفصلی هستند. زائده‌های مفصلی به اتصال مهره‌ها به یکدیگر کمک می‌کنند.

دیسک‌های بین مهره‌ای: بالشتک‌های طبیعی

بین هر دو مهره مجاور (به جز بین مهره‌های خاجی و دنبالچه)، یک بالشتک نرم و ارتجاعی به نام دیسک بین مهره‌ای⁸ قرار دارد. هر دیسک شبیه یک دونات ژله‌ای است که یک بخش مرکزی نرم به نام هسته پالپوز⁹ و یک حلقه بیرونی سفت از بافت فیبری به نام حلقه فیبروز¹⁰ دارد.

کار این دیسک‌ها شگفت‌انگیز است:

• جذب ضربه: مانند کمک‌فنرهای طبیعی عمل می‌کنند و فشارهای ناشی از راه رفتن، دویدن و پریدن را خنثی می‌کنند.
• انعطاف‌پذیری: به ستون فقرات اجازه خم شدن، چرخش و حرکت در جهات مختلف را می‌دهند.
• حفظ فاصله: فضای بین مهره‌ها را حفظ می‌کنند تا ریشه‌های عصبی از سوراخ‌های بین مهره‌ای خارج شوند.

ستون فقرات در عمل: از دویدن تا حل مسائل ریاضی

ستون فقرات فقط یک چوب‌خشک در پشت بدن نیست؛ یک ساختار پویا و فعال است. وقتی شما می‌دوید، دیسک‌های بین مهره‌ای ضربات پی در پی را به خود جذب می‌کنند تا مغز شما تکان شدیدی نخورد. وقتی مشغول حل یک مسئله ریاضی پشت میز هستید، عضلات اطراف مهره‌های شما منقبض می‌شوند تا وضعیت بدن یا حالت صحیح بدن شما را حفظ کنند و از خستگی جلوگیری نمایند.

ستون فقرات سالم به شما امکان می‌دهد یک کیسه سنگین خواربار فروشی را بلند کنید. در این عمل، مهره‌های کمری شما وزن اصلی را تحمل می‌کنند، دیسک‌ها فشار را پخش می‌کنند و عضلات شکم و پشت از ستون فقرات محافظت می‌کنند. این همکاری زیبا باعث می‌شود بتوانید این کار را بدون آسیب انجام دهید.

اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم

پاورقی

¹ مهره (Vertebra) - واحد استخوانی منفرد سازنده ستون فقرات.

² ستون فقرات (Vertebral Column) - ستون استخوانی متشکل از مهره‌ها که از جمجمه تا لگن امتداد دارد.

³ تنه مهره (Vertebral Body) - بخش قدامی و حجیم مهره که وزن را تحمل می‌کند.

⁴ قوس مهره‌ای (Vertebral Arch) - بخش پشتی مهره که کانال مهره‌ای را تشکیل می‌دهد.

⁵ کانال مهره‌ای (Vertebral Canal) - مجرایی که توسط تنه و قوس مهره‌ها تشکیل شده و نخاع در آن قرار دارد.

⁶ نخاع (Spinal Cord) - دسته‌ای از اعصاب که از مغز گسترش می‌شود و پیام‌ها را به بدن منتقل می‌کند.

⁷ زائده خاری (Spinous Process) - زائده استخوانی که از وسط قوس مهره به سمت عقب گسترش می‌یابد.

⁸ دیسک بین مهره‌ای (Intervertebral Disc) - بالشتک غضروفی بین دو مهره مجاور.

⁹ هسته پالپوز (Nucleus Pulposus) - بخش مرکزی نرم و ژله‌ای دیسک بین مهره‌ای.

¹⁰ حلقه فیبروز (Annulus Fibrosus) - حلقه بیرونی سفت و لیفی دیسک که هسته را در بر می‌گیرد.