استفادهٔ درست از زمان: اختصاص دادن زمان به فعالیت‌های مفید و پرهیز از هدر دادن آن؛ به‌گونه‌ای که روز پربار باشد.

گنجینهٔ ساعت‌ها: چگونه روزی پربار داشته باشیم؟

خرمن زمان را بشناسیم: فعالیت‌های مفید و هدررونده

برای استفادهٔ درست از زمان، نخست باید بدانیم چه کارهایی واقعاً مفیدند و چه کارهایی تنها ظاهری مفید دارند و در باطن، زمان‌بر و بی‌نتیجه‌اند. فعالیت‌های مفید، کارهایی هستند که شما را به هدفی نزدیک‌تر می‌کنند؛ چه هدف درسی باشد، چه ورزشی، چه حتی استراحت کردن برای بازیابی انرژی. به‌عنوان مثال، حل کردن مسائل ریاضی برای آماده‌شدن برای آزمون، خواندن یک داستان کوتاه برای تقویت دامنهٔ واژگان، یا ورزش سبک برای افزایش تمرکز، همگی نمونه‌هایی از فعالیت‌های پربار هستند. در نقطهٔ مقابل، کارهای هدردهندهٔ زمان، کارهایی هستند که نه به رشد شما کمک می‌کنند و نه احساس رضایت درونی به جا می‌گذارند. بی‌هدف گشتن در شبکه‌های اجتماعی، تماشای چندین ویدیوی بی‌ارتباط پشت سر هم، یا بارها و بارها چک کردن پیام‌ها، نمونه‌های بارز دزدان زمانند.

یک راهکار ساده برای تشخیص فعالیت مفید از هدررونده این است که از خود بپرسید: «آیا این کار مرا به هدفی که برای امروز تعیین کرده‌ام نزدیک‌تر می‌کند؟» اگر پاسخ منفی بود، بدانید که دارد یک تکه از وقت گران‌بهایتان را می‌بلعد. به یاد داشته باشید که استراحت نیز خود یک فعالیت مفید است، اما به‌شرط آن که برنامه‌ریزی‌شده و محدود باشد.

جدال با دزدان زمان در میدان برنامه‌ریزی

پس از شناخت فعالیت‌های مفید، نوبت به نبرد با دزدان زمان می‌رسد. دزدان زمان، عادت‌ها یا عواملی هستند که بدون آن که متوجه شویم، ساعت‌ها را از جیب ما می‌ربایند. مهم‌ترین دزد زمان برای دانش‌آموزان، استفادهٔ بی‌رویه از تلفن همراه و شبکه‌های مجازی است. راه حل این مشکل، تعیین زمان مشخص برای استفاده از گوشی است؛ مثلاً خود را متعهد کنید که تنها در ساعات استراحت، مثلاً بین ۱۹ تا ۲۰، به پیام‌ها پاسخ دهید و بقیهٔ وقت، گوشی را در حالت بی‌صدا قرار دهید. دومین دزد زمان، به تعویق انداختن کارها یا همان امروز و فردا کردن است. وقتی تکلیف یا مطالعه‌ای را به تأخیر می‌اندازید، در واقع استرس آن را به فردا هدیه می‌دهید و فردایی شلوغ‌تر برای خود می‌سازید.

برای غلبه بر این دزدان، می‌توانید از روش «تکنیک زمان‌بندی تکه‌تکه» استفاده کنید. یعنی کارهای بزرگ را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید. مثلاً به‌جای این که بگویید «امروز باید کل کتاب علوم را بخوانم»، بگویید «امروز ۲۰ دقیقهٔ اول، فصل اول را خلاصه‌نویسی می‌کنم، سپس ده دقیقه استراحت، و دوباره ۲۰ دقیقهٔ بعدی برای تمرین‌ها.» این روش، هم از خستگی جلوگیری می‌کند و هم احساس پیشرفت را به شما می‌دهد. همچنین، برای هر روز، یک فهرست کوتاه از سه کار مهم تهیه کنید و به ترتیب اولویت، آنها را پیش ببرید. انجام دادن همین سه کار مهم، یعنی روزتان پربار شده است.

پرسش‌های چالشی: ابهام‌ها و اشتباهات رایج در مدیریت زمان