استقلال فرد تحت مراقبت
تشویق سالمند، بیمار یا فرد کمتوان به انجام کارهایی که متناسب با توانایی خود میتواند انجام دهد.
استقلال فرد تحت مراقبت به این معناست که هنگام کمک به سالمند، بیمار یا فرد کمتوان، همه کارها را به جای او انجام ندهیم. اگر فرد بتواند بخشی از کارهای روزانه خود را انجام دهد، بهتر است فرصت انجام آن را داشته باشد. این روش باعث حفظ اعتمادبهنفس، احساس ارزشمندی، تقویت تواناییهای جسمی و ذهنی و افزایش امید به زندگی میشود. مراقبت درست یعنی کمک کردن به اندازه نیاز، نه بیشتر و نه کمتر.
نکته
هدف از مراقبت، وابسته کردن فرد نیست؛ بلکه حفظ تواناییهای باقیمانده و کمک به زندگی مستقلتر اوست.
کمک کردن به اندازه نیاز
بسیاری از افراد تصور میکنند که اگر همه کارهای یک سالمند یا بیمار را انجام دهند، بهترین مراقبت را انجام دادهاند؛ اما همیشه اینگونه نیست. اگر فرد بتواند برخی کارهای ساده را انجام دهد، بهتر است فرصت انجام آن را داشته باشد. برای نمونه، اگر سالمندی میتواند لباس خود را بپوشد، لازم نیست فرد دیگری این کار را به جای او انجام دهد. شاید این کار کمی بیشتر زمان ببرد، اما باعث حفظ توانایی او میشود.
استقلال به معنای تنها گذاشتن فرد نیست. مراقب باید در کنار او باشد، امنیت را فراهم کند و در صورت نیاز کمک کند. برای مثال، اگر بیماری هنگام راه رفتن تعادل کافی ندارد، میتوان کنار او حرکت کرد تا در صورت لزوم از او حمایت شود، بدون اینکه اختیار انجام کار از او گرفته شود.
| وضعیت | رفتار مناسب | نتیجه |
|---|---|---|
| لباس پوشیدن | اجازه دهیم بخشهایی را خودش انجام دهد. | حفظ مهارت و اعتمادبهنفس |
| غذا خوردن | در صورت توان، خودش غذا بخورد. | تقویت مهارتهای روزانه |
| راه رفتن | کنار او باشیم و فقط هنگام نیاز کمک کنیم. | افزایش تعادل و احساس توانایی |
| تصمیمهای ساده | نظر فرد را درباره انتخابها بپرسیم. | حفظ احترام و شخصیت |
فایدههای حفظ استقلال
انجام دادن کارهای متناسب با توانایی فرد، فقط به انجام همان کار محدود نمیشود؛ بلکه آثار مثبت زیادی بر زندگی او دارد. وقتی فرد احساس کند هنوز میتواند بخشی از کارهای خود را انجام دهد، امید بیشتری پیدا میکند و احساس نمیکند که کاملاً به دیگران وابسته شده است.
از نظر جسمی نیز فعالیت مناسب باعث میشود ماهیچهها و مفاصل بیشتر حرکت کنند و تواناییهای فرد دیرتر کاهش یابد. از نظر روانی نیز استقلال باعث افزایش احساس ارزشمندی میشود. برای مثال، اگر دانشآموزی از پدربزرگ خود مراقبت میکند، میتواند اجازه دهد او گلدانهای کوچک را آب بدهد یا وسایل شخصی خود را مرتب کند. همین کارهای ساده احساس مفید بودن را در او تقویت میکند.
البته استقلال باید همراه با ایمنی باشد. اگر انجام کاری خطر آسیبدیدگی داشته باشد، لازم است روش انجام آن تغییر کند یا فرد با کمک دیگران آن را انجام دهد. هدف این نیست که فرد هر کاری را به تنهایی انجام دهد، بلکه باید میان استقلال و امنیت تعادل برقرار شود.
| رفتار مراقب | پیامد احتمالی |
|---|---|
| همه کارها را خودش انجام میدهد. | افزایش وابستگی و کاهش انگیزه فرد |
| فقط هنگام نیاز کمک میکند. | حفظ تواناییها و افزایش احساس استقلال |
پرسشهای مهم
آیا انجام دادن همه کارهای فرد، نشانه مهربانی بیشتر است؟
خیر. اگر فرد توانایی انجام بخشی از کارها را داشته باشد، انجام دادن همه کارها به جای او ممکن است باعث کاهش استقلال و اعتمادبهنفس شود.
اگر انجام یک کار برای فرد زمان بیشتری ببرد، باید مانع او شویم؟
خیر. اگر آن کار ایمن باشد، بهتر است فرصت کافی به او داده شود تا با آرامش آن را انجام دهد.
آیا استقلال یعنی فرد هیچ کمکی دریافت نکند؟
خیر. استقلال یعنی فرد هر کاری را که میتواند انجام دهد و در کارهای دشوار یا خطرناک از دیگران کمک بگیرد.
چرا نظر فرد تحت مراقبت اهمیت دارد؟
زیرا او همچنان شخصیت، حق انتخاب و احساسات خود را دارد. پرسیدن نظر او باعث حفظ احترام و افزایش همکاری میشود.
استقلال فرد تحت مراقبت یکی از اصول مهم مراقبت درست است. سالمند، بیمار یا فرد کمتوان باید تا جایی که توانایی دارد، فرصت انجام کارهای روزانه خود را داشته باشد. مراقب با فراهم کردن محیطی امن، تشویق، صبر و کمک به اندازه نیاز، میتواند هم از سلامت فرد محافظت کند و هم تواناییهای او را حفظ نماید. چنین روشی باعث افزایش اعتمادبهنفس، احساس ارزشمندی و کیفیت زندگی فرد خواهد شد.