راکت؛ دستهای برای هدایت توپ
راکت از چه قسمتهایی ساخته شده است؟
راکت را میتوان به سه بخش اصلی دسته، کاسه (یا سر) و تار (یا صفحهٔ ضربهزننده) تقسیم کرد. دسته جایی است که ورزشکار راکت را میگیرد و معمولاً با موادی پوشیده میشود که لغزنده نباشد تا دست روی آن سر نخورد. کاسه، بخش گرد یا بیضیشکل بالای راکت است که تارها روی آن کشیده میشوند. در راکتهای پینگپنگ به جای تار از صفحهای لاستیکی با خالهای ریز استفاده میشود تا توپ روی آن کنترل بهتری داشته باشد. جنس این سه قسمت در ورزشهای گوناگون با هم فرق دارد؛ مثلاً راکت تنیس سنگینتر است، چون توپ آن بزرگتر و نیروی ضربه بیشتر است، ولی راکت بدمینتون بسیار سبک ساخته میشود تا بازیکن بتواند سریعاً دست خود را بچرخاند و ضربههای نرم و دقیق بزند.
جنس دسته در راکتهای حرفهای اغلب از چوب یا مواد کامپوزیتی (ترکیبی) ساخته میشود تا هم محکم باشد و هم کمی خم شود تا ضربه را بگیرد. تارها نیز معمولاً از نایلون یا رودهٔ گوسفند (در راکتهای قدیمی) بودند، اما امروزه بیشتر از نخهای مصنوعی استفاده میشود که کشسانی و دوام بالایی دارند.
کاربرد راکت در بازیهای روزمره
شاید شما هم در حیاط مدرسه یا در خانه، بازی سادهای با راکت انجام دادهاید؛ مثلاً بدمینتون در پارک یا تنیس روی میز در کلاس ورزش. در همهٔ این بازیها راکت به شما کمک میکند تا توپ را به سمت حریف بفرستید. درست مانند زمانی که با قاشق سوپ میخورید، باید زاویهٔ قاشق را درست تنظیم کنید تا سوپ نریزد. در راکت هم زاویهٔ کاسه و میزان نیروی دست شما تعیین میکند که توپ به کدام سمت برود و با چه سرعتی حرکت کند.
برای مثال، وقتی راکت تنیس را کج میکنید، توپ روی تار میچرخد و مسیرش تغییر میکند؛ این همان «برش» یا «اسپین» است که در مسابقات حرفهای خیلی مهم است. حتی در بازی سادهٔ والیبال با بادکنک هم اگر از دست خود به جای راکت استفاده کنید، میبینید که کنترل توپ سختتر است، چون کف دست صاف و سفت نیست؛ اما راکت با تارهای کشسان خود مثل یک تشک کوچک عمل میکند که ضربه را میگیرد و بعد توپ را پس میفرستد.
| نام ورزش | جنس کاسه | جنس سطح ضربهزننده | وزن تقریبی |
|---|---|---|---|
| تنیس | چوب یا فلز سبک | تارهای نایلونی | ۲۸۰ تا ۳۱۰ گرم |
| بدمینتون | چوب یا کربن | تارهای نازک مصنوعی | ۸۰ تا ۱۰۰ گرم |
| پینگپنگ (تنیس روی میز) | چوب چندلایه | لاستیک با خال | ۱۵۰ تا ۱۸۰ گرم |
پرسشهای چالشی دربارهٔ راکت
چرا راکت تنیس سنگینتر از راکت بدمینتون است؟
زیرا توپ تنیس بزرگتر و سنگینتر است و برای زدن آن به نیروی بیشتری نیاز داریم. اگر راکت تنیس سبک باشد، ضربهٔ ما به توپ آن را به اندازهٔ کافی به جلو نمیفرستد. این مثل این است که بخواهیم با یک چوبدست کوچک، یک طبل بزرگ را به صدا درآوریم؛ باید چوب محکمتری داشته باشیم.
آیا میتوان با یک راکت تنیس، بدمینتون بازی کرد؟
نه، چون راکت تنیس سنگین است و کاسهٔ کوچکی دارد که برای ضربه زدن به توپپَر (شاتل) بدمینتون مناسب نیست. توپپَر بدمینتون بسیار سبک است و با راکت سنگین، یا به هوا پرتاب میشود یا کنترل آن را از دست میدهید. مانند این است که بخواهید با یک چکش بزرگ، میخ کوچکی را بکوبید؛ کار ممکن است، ولی بسیار ناهنجار است.
چرا سطح راکت پینگپنگ خالدار است؟
خالهای ریز روی لاستیک، اصطکاک را زیاد میکنند تا توپ کوچک پینگپنگ روی راکت نلغزد و بازیکن بتواند به آن چرخش بدهد. این خالها مانند دانههای ریز روی کف کتانی هستند که از لیزخوردن جلوگیری میکنند. در حقیقت، همین خالها باعث میشوند توپ با چرخش بیشتری به سمت حریف برود و برگشت آن سختتر شود.
خلاصهٔ آنچه خواندید: راکت یک ابزار ساده ولی هوشمندانه است که با سه بخش دسته، کاسه و سطح ضربهزننده، به ما کمک میکند توپ را در بازیهای گوناگون کنترل کنیم. هر ورزشی راکت مخصوص به خود را دارد که وزن، جنس و اندازهٔ آن با توجه به نوع توپ و قوانین بازی طراحی شده است. با شناخت این تفاوتها، میتوانید بازی مورد علاقهٔ خود را بهتر یاد بگیرید و حتی هنگام خرید راکت، انتخاب بهتری داشته باشید. به یاد داشته باشید که راکت مناسب، مانند یک دوست خوب در بازی، شما را در رسیدن به هدف یاری میکند.