پاس فوتبال؛ هنر فرستادن توپ به همتیمی
پاس دادن یکی از پایههای اصلی بازی فوتبال است که با آن میتوانی توپ را به همتیمیات برسانی و تیم را به گل نزدیکتر کنی. در این مقاله با مفهوم پاس، انواع آن، نیروی لازم، جهت توپ و چند چالش ساده آشنا میشوی. کلیدواژههای مهم این نوشتار عبارتاند از: کنترل توپ، نیروی پاس و جهتدهی.
پاس چیست و چه انواعی دارد؟
پاس در فوتبال یعنی اینکه توپ را با پا یا بخش دیگری از بدن (به جز دست) به سمت یکی از همتیمیهایت بفرستی. یک پاس خوب باید هم جهت درست داشته باشد و هم نیروی مناسبی به توپ بدهد تا دوستت بتواند به راحتی آن را کنترل کند. اگر توپ خیلی محکم بزنی، ممکن است از کنار پایش رد شود یا کنترل آن سخت گردد. اگر هم خیلی آرام بزنی، ممکن است حریف پیش از او به توپ برسد.
پاسها را از دیدهای گوناگون دستهبندی میکنند. یکی از رایجترین دستهبندیها بر پایهٔ فاصله است:
| نوع پاس | فاصله | نکتهٔ مهم |
|---|---|---|
| پاس کوتاه | تا حدود ۱۰ قدم | با کف پا یا کنار پا انجام میشود و دقت بالایی دارد. |
| پاس بلند | بیشتر از ۱۵ قدم | معمولاً با روی پا زده میشود و نیاز به نیروی بیشتر دارد. |
| پاس میانی | بین ۱۰ تا ۱۵ قدم | ترکیبی از دقت و قدرت است و در میانهٔ زمین زیاد به کار میرود. |
همچنین پاس را از نظر مسیر توپ میتوان به دو گروه «زمینی» و «هوایی» تقسیم کرد. پاس زمینی روی چمن میغلتد و کنترل آن برای یار گیرنده آسانتر است. پاس هوایی اما توپ را از بالای سر حریف عبور میدهد و وقتی فاصلهٔ شما با همتیمی زیاد است یا حریف جلوی مسیر ایستاده، گزینهٔ خوبی به شمار میآید.
چگونه میتوانیم پاس بهتری بدهیم؟
حتماً تا حالا در حیاط مدرسه یا زمین چمن کوچک محله، فوتبال بازی کردهای. گاهی توپ را محکم به طرف دوستت میزنی، ولی او نمیتواند بگیرد و توپ از خط کنار میرود. برای اینکه چنین اتفاقی نیفتد، باید به چند نکتهٔ ساده توجه کنی.
نخست اینکه قبل از پاس، نگاهت را از توپ بردار و ببین همتیمیات کجا ایستاده است. آیا کسی جلوی او هست؟ اگر حریف میان شما قرار دارد، بهتر است پاس هوایی بدهی یا توپ را به گوشهٔ دیگری ببری. دومین نکته، نیروی پاس است. اگر میخواهی توپ را به کسی که نزدیک است بدهی، خیلی آرام ضربه بزن. برای دوستی که دورتر قرار دارد، باید کمی محکمتر بزنی، اما نه آنقدر محکم که توپ از کنارش عبور کند.
برای تمرین این موضوع، میتوانی با یکی از دوستانت فاصلههای مختلف را امتحان کنی. مثلاً ابتدا ۵ قدم از هم دور شوید و پاسهای کوتاه ردوبدل کنید. بعد فاصله را به ۱۵ قدم برسانید و ببینید برای اینکه توپ دقیق به پای دوستت برسد، چقدر نیرو باید به کار ببری. در این فاصله، زاویهٔ پای ضربهزن هم مهم است؛ مثلاً اگر توپ را با پنجهٔ پا بزنی، مسیر آن تغییر میکند و شاید از کنار برود. استفاده از کنار پا معمولاً کنترل بیشتری به توپ میدهد.
یک مثال روزمره: فرض کن میخواهی کتابی را به دوستت که پشت میز نشسته، پرتاب کنی. اگر کتاب را محکم پرتاب کنی، از دستش در میرود و شاید به دیوار بخورد. اگر خیلی آرام بدهی، روی میز میافتد و او مجبور میشود خم شود تا بردارد. در پاس فوتبال هم دقیقاً همین اتفاق میافتد؛ نیروی مناسب یعنی توپ درست به جایی برسد که همتیمیات راحت آن را کنترل کند.
چالشهای معمول در پاس دادن
پرسش یک: اگر همتیمیام خیلی دور باشد، چطور پاس بدهم که حریف نگیرد؟
در چنین شرایطی بهترین گزینه پاس بلند یا هوایی است. توپ را با روی پا و کمی از پایین به آن ضربه بزن تا به هوا بلند شود. به جای اینکه توپ را مستقیم به سمت او بفرستی، میتوانی کمی به سمت فضای خالی پشت سر حریف پاس بدهی تا همتیمیات بدود و توپ را بگیرد.
پرسش دو: چرا گاهی پاس من به پای همتیمی نمیرسد، ولی خیلی هم محکم نزدهام؟
ممکن است جهت پای ضربهزن اشتباه باشد یا توپ به یک تکه چمن ناهموار برخورد کرده باشد. همچنین اگر هنگام ضربه، پای تکیهگاهت (پایی که روی زمین است) درست رو به هدف نباشد، توپ به سمت دیگر میرود. سعی کن شانههایت را در راستای جایی که میخواهی توپ برود، قرار دهی تا جهت پاس دقیقتر شود.
پرسش سه: پاس زمینی بهتر است یا هوایی؟
هیچکدام همیشه بهتر از دیگری نیست. پاس زمینی کنترلپذیرتر است و همتیمی راحتتر آن را مهار میکند، اما اگر حریف سر راه باشد، ممکن است توپ را قطع کند. پاس هوایی از بالای سر حریف عبور میکند، اما گیرنده باید توانایی کنترل توپ در هوا را داشته باشد. پس بهترین کار این است که هر دو نوع پاس را یاد بگیری و با توجه به موقعیت، یکی را انتخاب کنی.
نکتهٔ کلیدی
پاس خوب یعنی توپ با نیروی مناسب و جهت درست به همتیمی برسد تا او بتواند به سادگی بازی را ادامه دهد. همیشه پیش از پاس، جایگاه دوستان و حریفان را ببین، نیروی پاس را با فاصله هماهنگ کن و از هر دو نوع پاس زمینی و هوایی در جای درست استفاده کن. با تمرین روزمره، حتی در حیاط مدرسه یا پارک، میتوانی مهارت پاسدهیات را به طور چشمگیری بهبود ببخشی.