بازی امدادی: رقابت گروهی نوبتی
بازی امدادی چیست و چطور اجرا میشود؟
بازی امدادی یک رقابت گروهی است که در آن هر تیم باید یک مسیر یا یک سری کار را انجام دهد. اما نکتهٔ مهم این است که هر بازیکن تنها یک بخش از مسیر را طی میکند یا یک وظیفه را به پایان میرساند و سپس با علامتی مانند زدن دست یا گذاشتن یک وسیلهٔ کوچک، نوبت را به همتیمی خود میدهد. این کار ادامه پیدا میکند تا آخرین نفر تیم، خط پایان را لمس کند یا آخرین کار را انجام دهد.
برای نمونه، فرض کنید تیم شما قرار است یک پیام را از یک سر حیاط مدرسه به سر دیگر برساند. نفر اول پیام را میخواند و آن را روی کاغذی یادداشت میکند. سپس کاغذ را به نفر دوم میدهد تا آن را از میان موانع عبور دهد. نفر سوم پیام را تحویل معلم میدهد. در اینجا هر کس یک نقش مشخص دارد و بدون همکاری دیگران، کار به درستی پیش نمیرود.
این بازی را میتوان به دو شکل اصلی انجام داد: در نوع اول، همهٔ اعضا کار یکسانی را انجام میدهند، مثلاً همه میدوند، اما در بخشهای مختلف مسیر. در نوع دوم، هر عضو کار متفاوتی بر عهده دارد؛ مانند حل کردن یک معما، پرتاب توپ به هدف و سپس دویدن. هر دو نوع به ما یادآوری میکنند که هر فرد در گروه ارزش ویژهای دارد.
کاربرد بازی امدادی در زندگی روزمره
شاید فکر کنید بازی امدادی فقط در کلاس ورزش انجام میشود، اما الگوی آن را هر روز در جاهای دیگر هم میبینیم. مثلاً وقتی گروهی از دانشآموزان میخواهند یک پروژهٔ علمی بسازند، هر کس بخشی از کار را بر عهده میگیرد: یکی اطلاعات جمعآوری میکند، دیگری نقاشی میکشد، نفر بعدی نوشته را مرتب میکند و نفر آخر آن را ارائه میدهد. این دقیقاً همان هماهنگی بازی امدادی است.
مثال دیگری که به زندگی روزمره نزدیک است، هنگام آماده شدن برای یک جشن یا مسابقهٔ گروهی در مدرسه رخ میدهد. فرض کنید قرار است یک نمایشگاه کتاب ترتیب دهید. گروه شما باید کتابها را دستهبندی کند، برچسب بزند، میزها را بچیند و از بازدیدکنندگان پذیرایی کند. اگر هر کس فقط به فکر کار خود باشد و هماهنگی نباشد، نمایشگاه به هم میریزد. اما اگر مانند بازی امدادی، هر نفر وظیفهٔ خود را به موقع انجام دهد و سپس به دیگری کمک کند، کارها به زیبایی پیش میرود.
| ویژگی | در بازی امدادی | در کارهای گروهی مدرسه |
|---|---|---|
| تقسیم وظایف | هر کس یک بخش از مسیر یا کار را انجام میدهد. | هر دانشآموز یک بخش از پروژه را بر عهده میگیرد. |
| نوبتگیری | پس از پایان کار، نوبت را به نفر بعد میدهد. | هر کس کار خود را تمام کند، به دیگری کمک میکند یا کار را تحویل میدهد. |
| نتیجهٔ نهایی | موفقیت گروهی در گرو عملکرد تکتک افراد است. | کار گروهی زمانی خوب پیش میرود که همه به وظیفهٔ خود عمل کنند. |
پرسشهای چالشی دربارهٔ بازی امدادی
پاسخ: ممکن است تیم زمان از دست بدهد، اما بازی امدادی به ما یاد میدهد که در چنین شرایطی نباید ناامید شویم. اعضای دیگر میتوانند با تشویق و همفکری، به او کمک کنند تا دوباره بایستد و مسیر را ادامه دهد. گاهی حتی قوانین اجازه میدهد که یک نفر دوباره بخش خود را تکرار کند، اما مهم این است که روحیهٔ تیمی را حفظ کنیم.
پاسخ: آخرین نفر معمولاً وظیفهٔ خط پایان را دارد و فشار بیشتری روی اوست. برخی دوست دارند این نقش را بپذیرند چون میخواهند تصمیمگیرندهٔ نهایی باشند و برخی دیگر از این که کار مهمی به آنها سپرده شود، حس خوبی پیدا میکنند. در بازی امدادی، هیچ نقشی کماهمیت نیست؛ حتی نفر اول که مسیر را شروع میکند، تأثیر زیادی در سرعت تیم دارد.
پاسخ: نه، اصلاً. بازی امدادی میتواند شامل حل کردن معما، چیدن قطعات پازل، انتقال اشیاء با قاشق، یا حتی خواندن شعر و گفتن ضربالمثل باشد. مهم این است که کار به بخشهایی تقسیم شود و هر بخش توسط یک نفر انجام بگیرد. به این ترتیب، همهٔ تواناییها دیده میشود و هیچ کس احساس نمیکند نقشی ندارد.