تصویرسازی خلاق: بیان تصویری موضوع با تکیه بر تخیل، تغییر شکل و نگاه شخصی تصویرگر.

تصویرسازی خلاق؛ جهانِ دومِ تصویرگر

تخیل، تغییر شکل و نگاه شخصی؛ سه رکن اصلی

تصویرسازی خلاق از سه عنصر اصلی شکل میگیرد که هر کدام نقش ویژهای دارند. نخستین و مهمترین آنها، تخیل است. تخیل یعنی توانایی دیدن چیزهایی که در جلوی چشم ما نیستند. یک تصویرگر خلاق میتواند یک مداد ساده را به یک موشک فضایی، یک درخت را به یک غول مهربان و یا یک ابر را به یک کشتی بادبانی تبدیل کند. تخیل به او اجازه میدهد تا از قید و بندهای دنیای مادی رها شود و به کشف جهانهای تازه بپردازد. برای نمونه، وقتی یک تصویرگر میخواهد مفهوم «تنهایی» را به تصویر بکشد، شاید یک سیارهٔ کوچک را در میان کهکشانی بیکران نقاشی کند که فقط یک پسر یا دختر روی آن ایستاده است. این ترکیب، زاییدهٔ تخیل اوست.

دومین رکن، تغییر شکل است. تغییر شکل یعنی دستکاری در فرم، اندازه، رنگ، بافت و یا جایگاه اجزای یک تصویر. هدف از این کار، رساندن پیامی تازه و خارج از عادتهای روزمره است. تصویرگر میتواند یک لیوان آب را با اندازهٔ یک کوه نشان دهد، یا یک قطرهٔ باران را به شکل یک موجود زنده درآورد. تغییر شکل به بیننده کمک میکند تا موضوع را با نگاهی تازه ببیند و به لایههای پنهان آن پی ببرد. برای مثال، اگر تصویرگری بخواهد اهمیت آب را نشان دهد، ممکن است یک ماهی را در حالی که کلاهی از شاخههای سبز بر سر دارد، درون یک لیوان نقاشی کند. این تغییر شکل، نگاه مخاطب را به چالش میکشد و او را به فکر وا میدارد.

سومین و آخرین رکن، نگاه شخصی است. نگاه شخصی یعنی آنچه یک تصویرگر را از تصویرگر دیگر متمایز میکند. این نگاه از تجربهها، احساسات، علایق و حتی خاطرات هر فرد سرچشمه میگیرد. دو تصویرگر ممکن است موضوع واحدی مانند «خانه» را انتخاب کنند، اما یکی آن را به شکل یک کلبهٔ دنج در میان برف و دیگری به شکل یک سفینهٔ پرنده با پنجرههای نورانی نشان دهد. این تفاوتها، نشانهٔ حضور تصویرگر در اثر است. نگاه شخصی به تصویرها هویت میبخشد و آنها را از یک تصویر تکراری و بیمحتوا به یک اثر هنری تبدیل میکند.

از ایده تا اجرا؛ سفری در دنیای تصویرسازی

حال که با سه رکن اصلی آشنا شدیم، بهتر است نگاهی به روند تبدیل یک ایدهٔ ساده به یک تصویر خلاقانه بیندازیم. فرض کنید موضوع «صبح» به شما داده شده است. یک تصویرگر غیرخلاق، شاید فقط یک خورشید زرد را در گوشهٔ صفحه و چند پرنده را در آسمان نقاشی کند. اما یک تصویرگر خلاق، مراحل زیر را طی میکند:

اول، ایدهپردازی: او به جای تمرکز بر ظاهر صبح، به احساس آن فکر میکند. صبح برای او چه حسی دارد؟ آیا تازهگی دارد؟ آیا پر از انرژی است؟ آیا آرامشبخش است؟ با پاسخ به این پرسشها، تصویرگر به ایدههای تازهای میرسد. شاید صبح را به شکل یک پردهٔ نازک و شفاف تصور کند که آرامآرام از روی شهر برداشته میشود و یا آن را به شکل یک قوری بزرگ تصور کند که از دهانهاش، نور طلاییِ خورشید به بیرون میریزد.

دوم، انتخاب ابزار تغییر شکل: تصویرگر تصمیم میگیرد که کدام جنبه از صبح را تغییر دهد. میتواند اندازهٔ خورشید را بسیار بزرگتر از حد معمول بکشد تا نشان دهد صبح بر همهچیر چیره میشود. میتواند رنگهای صبح را به جای نارنجی و آبی، به رنگهای سرد و خنثی تغییر دهد تا صبحی آرام و ساکت را نشان دهد. حتی میتواند به اشیا، ویژگیهای انسانی بدهد؛ مثلاً یک زنگ ساعت را به شکل یک پرندهٔ کوچک طراحی کند که با آوازش مردم را بیدار میکند.

سوم، اعمال نگاه شخصی: اینجا جایی است که اثر، متعلق به تصویرگر میشود. اگر تصویرگر به بوهای صبح علاقه دارد، شاید بخار و دودهایی را در تصویر بگنجاند که هر کدام بوی تازهای دارند. اگر به موسیقی علاقه دارد، شاید موجهای صوتی را در میان پرتوهای خورشید پنهان کند. این لایههای شخصی، کار را برای مخاطب جذابتر میکند و او را به کشف کردنِ جزئیات تصویر ترغیب مینماید.

برای درک بهتر تفاوت این رویکردها، میتوانیم نگاهی به روشهای مختلف تصویرسازی برای یک موضوع واحد بیندازیم. جدول زیر، تفاوت میان تصویرسازی واقعگرایانه و خلاقانه را بهخوبی نشان میدهد:

پرسشهایی برای عمیقتر شدن در تصویرسازی