راهاندازی ماشین دوخت؛ از صفر تا نخِ آماده
سه گامِ اصلی برای آمادهسازیِ دستگاه
برای اینکه ماشین دوخت آمادهٔ کار شود، باید سه کارِ پایه را بهترتیب انجام دهیم. این سه کار مثلِ سه پایهٔ یک صندلی هستند؛ اگر یکی ناقص باشد، دوختن غیرممکن میشود.
| مرحله | کاری که باید انجام دهیم | نتیجۀ درست |
|---|---|---|
| نخکشیِ رویی | نخ را از رویِ قرقره، از میانِ راهنماها و کشندهٔ نخ رد میکنیم تا به سوراخِ سوزن برسد. | نخ بهراحتی از سوزن عبور میکند و هنگامِ دوخت، گره نمیخورد. |
| نخکشیِ پایینی (ماسوره) | ماسوره (قرقرهٔ کوچک) را با نخ میپیچیم و آن را درونِ جاکُفی (محفظهٔ ماسوره) قرار میدهیم. | نخِ پایینی، زیرِ پارچه، یک زنجیرۀ منظم با نخِ رویی ایجاد میکند. |
| تنظیمِ کششِ نخ | با چرخاندنِ دیسکِ کشنده، مقدارِ سفتیِ نخ را برای پارچهٔ موردنظر، کم یا زیاد میکنیم. | دوخت، صاف و بدونِ چروک یا حلقهٔ اضافی روی پارچه دیده میشود. |
برای مثال، وقتی میخواهیم یک کیفِ پارچهای بدوزیم، اول نخِ رویی را مثلِ یک مسیرِ ترسیمی از قرقره تا سوزن هدایت میکنیم. بعد، ماسوره را با نخِ همرنگ پر کرده، در جایِ خودش میگذاریم. سپس با چرخاندنِ چرخِ دستی، سوزن را یک بار پایین میبریم تا نخِ رویی، نخِ ماسوره را بیرون بکشد. حالا هر دو نخ، آمادهٔ دوخت هستند.
انتخابِ سوزن و پارچه؛ دو عاملِ تأثیرگذار
شاید فکر کنید همهٔ سوزنها یکسان هستند، اما اینطور نیست. سوزنِ ماشین دوخت، شمارههای متفاوتی دارد. شمارهٔ سوزن یعنی ضخامتِ آن. هرچه شماره بزرگتر باشد، سوزن کلفتتر است. برای پارچههای نازک مثلِ حریر، از سوزنِ نازک (شمارهٔ 70 یا 80) و برای پارچههای کلفت مثلِ کتان یا جین، از سوزنِ کلفت (شمارهٔ 90 یا 100) استفاده میکنیم. اگر سوزنِ نازک را برای جین به کار ببریم، یا میشکند یا باعثِ پارهشدنِ پارچه میشود.
نکتهٔ دیگر، نوعِ نخ است. نخهای نخی برای پارچههای طبیعی و نخهای پلیاستر برای پارچههای کشی یا مصنوعی مناسبترند. همچنین، کششِ نخ باید با پارچه هماهنگ شود. اگر کشش زیاد باشد، پارچه جمع میشود و اگر کم باشد، دوخت شُل میشود. یک راهِ ساده برای امتحانِ کشش این است که رویِ یک تکهٔ اضافی از همان پارچه، چند بخیه بدوزیم. اگر دوخت صاف و یکنواخت بود، یعنی تنظیمات درست است.
پرسشهایی که هنگامِ راهاندازی پیش میآیند
چرا گاهی نخِ رویی، زیرِ پارچه، بهصورتِ گرههای ریز دیده میشود؟
این نشانهٔ این است که کششِ نخِ رویی خیلی کم است یا نخِ ماسوره خیلی سفت بسته شده. باید کشندهٔ رویی را کمی بیشتر بچرخانیم تا نخ سفتتر شود. همچنین، مطمئن شوید که ماسوره را درست در جایِ خود قرار دادهاید.
اگر سوزن مدام بشکند، مشکل از کجاست؟
معمولاً سه دلیل دارد: یا سوزن برای پارچه خیلی نازک است، یا پارچه را بهزور زیرِ پاچه میکشید، یا سوزن را کج (نه کاملاً عمود) بستهاید. همیشه سوزن را با آچارِ مخصوص محکم کنید و قبل از دوخت، مطمئن شوید که پاچه (پایِ فشار) بهخوبی رویِ پارچه قرار گرفته است.
چطور بفهمیم که نخِ ماسوره را خوب پیچیدهایم؟
نخِ ماسوره باید یکنواخت و بدونِ تابخوردگی پیچیده شود. وقتی ماسوره را از جاکُفی بیرون میآورید، اگر نخِ آن شُل و نامرتب بهنظر رسید، یعنی پیچیدنِ آن مشکل داشته. بهتر است هنگامِ پیچیدن، نخ را با کمی کشش هدایت کنید تا دورِ ماسوره، صاف و منظم بنشیند.
خلاصهٔ آنچه خواندیم: راهاندازیِ ماشین دوخت، یعنی انجامِ منظمِ سه کارِ اصلی: نخکشیِ رویی، نخکشیِ پایینی و تنظیمِ کشش. انتخابِ سوزنِ مناسب با پارچه و امتحانِ دوخت رویِ پارچهٔ اضافی، از اشتباهاتِ رایج جلوگیری میکند. اگر هنگامِ دوخت، مشکلی دیدید، اول کششِ نخها و بعد سوزن را بررسی کنید. با کمی تمرین، این کارها مثلِ بستنِ بندِ کفش، برایتان ساده و عادی میشود.
