بهینهسازی مصرف برق؛ روشنایی پایدار با مصرف هوشمندانه
وسایل پرمصرف و زمانهای اوج مصرف
در هر خانهای، برخی وسایل برقی انرژی بیشتری مصرف میکنند. کولرهای گازی، بخاریهای برقی، آبگرمکنها، یخچال و فریزر، و وسایل پختوپز مانند ماکروویو و اجاق برقی در صدر این فهرست قرار دارند. همچنین بسیاری از ما بدون آنکه توجه کنیم، چندین وسیله را همزمان روشن میگذاریم؛ مثلاً هنگام تماشای تلویزیون، چراغهای اضافی اتاق را روشن نگه میداریم یا رایانه را در حالت آمادهباش (خواب) رها میکنیم. این کارها اگرچه کوچک به نظر میرسند، اما در مجموع مصرف برق را به شدت افزایش میدهند.
یکی از زمانهای اوج مصرف برق، ساعات میانی روز در تابستان و غروب زمستان است. در این ساعتها، بسیاری از خانوادهها همزمان از چند وسیلهٔ پرتوان استفاده میکنند و همین موضوع فشار زیادی به شبکهٔ برق وارد میکند. با کمی برنامهریزی، مثلاً استفاده از کولر را به ساعات خنکتر روز موکول کنیم یا شستوشوی لباس را به ساعات غیراوج منتقل کنیم، میتوانیم کمک بزرگی به پایداری برق کنیم.
مثالهایی از زندگی روزمره برای کاهش مصرف
فرض کنید پس از مدرسه به خانه میرسید و میخواهید تکالیف خود را بنویسید. به جای روشن کردن چراغهای سقفی بزرگ، از چراغهای مطالعهٔ کممصرف (الایدی) استفاده کنید. این چراغها نور کافی دارند و انرژی بسیار کمی مصرف میکنند. همچنین هنگام خروج از اتاق، حتی برای چند دقیقه، چراغ را خاموش کنید؛ این عادت ساده اگر در تمام طول سال انجام شود، تفاوت قابلتوجهی در قبض برق ایجاد میکند.
مثال دیگر مربوط به شارژ کردن گوشی همراه یا تبلت است. بسیاری از ما شارژر را پس از خارج کردن گوشی، همچنان به پریز متصل میگذاریم. این کار باعث میشود شارژر حتی بدون اتصال گوشی، جریان بسیار کمی مصرف کند. اگر هر روز این کار را انجام دهیم، در طول یک سال مقدار قابلتوجهی انرژی هدر میرود. راهکار ساده این است که پس از هر بار شارژ، شارژر را از برق بکشید.
پرسش و پاسخهای چالشی
پرسش: چرا با وجود اینکه یک لامپ کممصرف گرانتر از لامپ معمولی است، استفاده از آن به صرفهجویی کمک میکند؟
پاسخ: لامپهای کممصرف (الایدی) اگرچه قیمت اولیهٔ بالاتری دارند، اما طول عمرشان بسیار بیشتر است و در مقایسه با لامپهای رشتهای، تا هشتاد درصد انرژی کمتری مصرف میکنند. بنابراین در مدت کوتاهی، هزینهٔ خرید خود را جبران میکنند و پس از آن، باعث صرفهجویی واقعی در قبض برق میشوند.
پرسش: آیا خاموش و روشن کردن مکرر یک وسیله، مانند رایانه، به آن آسیب میزند و مصرف را افزایش میدهد؟
پاسخ: خیر، برعکس؛ اگر میدانید بیش از پانزده تا بیست دقیقه از وسیله استفاده نمیکنید، بهتر است آن را خاموش کنید. روشن ماندن بیهوده، هم انرژی تلف میکند و هم گرمای اضافی تولید میکند که به قطعات داخلی آسیب میرساند. خاموش و روشن کردن استاندارد، هیچ آسیبی به دستگاه وارد نمیکند.
پرسش: چرا نباید از چند راهی (مهرهشاخه) برای اتصال همزمان چند وسیلهٔ پرتوان استفاده کنیم؟
پاسخ: اتصال همزمان وسایل پرمصرف مانند اتو، کولر و آبگرمکن به یک راهی، جریان برق را از حد مجاز عبور میدهد و باعث داغ شدن سیمها و ایجاد خطر آتشسوزی میشود. برای ایمنی، هر وسیلهٔ پرتوان باید به پریز جداگانه یا محافظ برق استاندارد متصل شود و از اتصال بیش از حد مجاز خودداری کنید.
نکتههای پایانی
با رعایت چند عادت ساده میتوانیم مصرف برق را بهینه کنیم: استفاده از چراغهای کممصرف، خاموش کردن وسایل غیرضروری، خارج کردن شارژر از پریز، استفاده از وسایل برقی در ساعتهای غیراوج، و هرگز از چندراهی برای وسایل پرتوان استفاده نکنیم. همچنین با تنظیم دمای یخچال و کولر روی درجهٔ مناسب، هم کارایی دستگاه حفظ میشود و هم از هدررفت انرژی جلوگیری میشود. به یاد داشته باشید که ایمنی برق، به اندازهٔ صرفهجویی اهمیت دارد؛ بنابراین از سیمهای فرسوده و پریزهای شل استفاده نکنید و در صورت مشاهدهٔ هرگونه جرقه یا بوی سوختگی، سریعاً برق را قطع کرده و از بزرگترها کمک بخواهید.
| وسیلهٔ برقی | میزان مصرف در ساعت (تخمینی) | راهکار بهینهسازی |
|---|---|---|
| کولر گازی | ۲ تا ۳ کیلووات | تنظیم روی ۲۴ درجه و استفاده از حالت اقتصادی |
| یخچال | ۱۵۰ تا ۲۵۰ وات | باز نکردن بیدلیل در، قرار دادن در جای خنک |
| چراغ رشتهای | ۶۰ وات | تعویض با چراغ الایدی ۹ تا ۱۲ وات |
| رایانهٔ رومیزی | ۲۰۰ تا ۴۰۰ وات | خاموش کردن هنگام ترک میز کار، استفاده از حالت ذخیرهٔ انرژی |