نیمکره جنوبی و رشتهکوه آلپ جنوبی
نیمکره جنوبی و جایگاه آن
خط استوا، زمین را به دو نیمهٔ شمالی و جنوبی تقسیم میکند. نیمکرهٔ جنوبی شامل قارههای استرالیا، بیشتر آمریکای جنوبی، بخشی از آفریقا و بسیاری از جزایر اقیانوسیه مانند نیوزیلند است. حدود ۸۱ درصد از سطح این نیمکره را آبهای اقیانوسها تشکیل دادهاند و به همین دلیل، آبوهوای آن نسبت به نیمکرهٔ شمالی معتدلتر است.
فصول سال در نیمکرهٔ جنوبی برعکس نیمکرهٔ شمالی است. وقتی در ایران تابستان است، در استرالیا زمستان به سر میبرند. این موضوع روی فعالیتهای روزمرهٔ مردم آن منطقه، مانند نوع لباس پوشیدن یا فصل تعطیلات مدارس، تأثیر مستقیم میگذارد.
رشتهکوه آلپ جنوبی نیوزیلند
رشتهکوه آلپ جنوبی، ستون فقرات جزیرهٔ جنوبی نیوزیلند را تشکیل میدهد. این کوهها با بلندترین قلهٔ خود، یعنی کوه کوک، به ارتفاع ۳۷۲۴ متر، یکی از مرتفعترین نقاط اقیانوسیه به شمار میروند. این رشتهکوه در اثر برخورد صفحههای زمینساختی (صفحهٔ اقیانوس آرام و صفحهٔ استرالیا) به وجود آمده است و هنوز هم فعالیتهای زمینشناختی در آن دیده میشود.
یخچالهای طبیعی بزرگ، دریاچههای زیبا و جنگلهای انبوه از ویژگیهای این منطقه هستند. رودخانههایی که از این کوهها سرچشمه میگیرند، آب شیرین مورد نیاز شهرهای نیوزیلند را تأمین میکنند. همچنین دامنهٔ این کوهها زیستگاه گونههای کمیاب پرندگان مانند «کیوی» است که نماد ملی نیوزیلند محسوب میشود.
| ویژگی | نیمکره جنوبی | رشتهکوه آلپ جنوبی |
|---|---|---|
| موقعیت جغرافیایی | جنوب خط استوا | جزیرهٔ جنوبی نیوزیلند |
| مساحت یا بلندی | حدود ۵۰ میلیون کیلومتر مربع خشکی | بلندترین قله: کوه کوک با ۳۷۲۴ متر |
| نقش در طبیعت | تنظیم دما و ایجاد فصول مخالف | تأمین آب شیرین و زیستگاه جانوری |
ارتباط با زندگی روزمره
شاید برایتان جالب باشد که بدانید در استرالیا و نیوزیلند، ماههای دسامبر و ژانویه هوا گرم است و دانشآموزان در این ماهها تعطیلات تابستانی دارند. اگر با دوستی در نیوزیلند مکاتبه داشته باشید، متوجه میشوید که برنامهٔ مدرسه و تعطیلات آنها با ما کاملاً متفاوت است. همچنین در فیلمهای سینمایی مانند «ارباب حلقهها» که در نیوزیلند فیلمبرداری شده، میتوانید چشماندازهای باشکوه آلپ جنوبی را ببینید.
کوهنوردی و اسکی روی برف از تفریحات محبوب مردم نیوزیلند در این کوههاست. بسیاری از گردشگران برای دیدن یخچالهای طبیعی و مناظر بکر به این منطقه سفر میکنند و این موضوع به اقتصاد محلی کمک میکند.
پرسش و پاسخهای چالشی
پاسخ: به دلیل کج بودن محور زمین نسبت به خورشید، وقتی نیمکرهٔ شمالی به سمت خورشید متمایل است، نیمکرهٔ جنوبی از خورشید دورتر میشود. این جابهجایی باعث میشود فصلها در دو نیمکره مخالف هم باشند.
پاسخ: خیر؛ این دو رشتهکوه در قارههای متفاوتی قرار دارند و نام مشابه آنها فقط به دلیل شباهت ظاهری و بلندی است. آلپ جنوبی در نیوزیلند و آلپ اروپا در قارهٔ اروپا واقع شدهاند.
پاسخ: زیرا در نیمکرهٔ شمالی خشکیهای بیشتری وجود دارد و آبوهوای آن برای زندگی و کشاورزی مناسبتر است. همچنین شهرهای بزرگ و کشورهای پرجمعیت مانند چین، هند و آمریکا در این نیمکره قرار گرفتهاند.
