پیمان شینگن؛ سفری بیمرز در اروپا
پیمان شینگن چیست و چگونه آغاز شد؟
پیمان شینگن یک توافقنامه است که در سال ۱۳۶۴ خورشیدی (۱۹۸۵ میلادی) میان چند کشور اروپایی امضا شد. نام این پیمان از دهکدهای در کشور لوکزامبورگ گرفته شده است که امضاکنندگان در آنجا گرد هم آمدند. هدف اصلی این پیمان، کاهش تدریجی کنترلها در مرزهای مشترک و ایجاد منطقهای بود که مردم بتوانند بدون نیاز به گذرنامه یا ویزا میان کشورهای عضو رفتوآمد کنند. امروز بیش از ۲۶ کشور اروپایی عضو این پیمان هستند و منطقهٔ شینگن را تشکیل میدهند.
یکی از مهمترین دستاوردهای این پیمان، حذف مرزهای داخلی است. یعنی وقتی شما از کشور فرانسه به آلمان سفر میکنید، دیگر افسر مرزی از شما نمیخواهد که مدارک خود را نشان دهید. این موضوع مانند این است که از شهری به شهر دیگر در داخل ایران سفر کنید و کسی از شما مدارک نخواهد. فقط کافی است یک بار ویزای ورود به منطقهٔ شینگن را دریافت کنید و سپس میتوانید به همهٔ کشورهای عضو سفر کنید.
پیمان شینگن در زندگی روزمرهٔ دانشآموزان
شاید بپرسید پیمان شینگن چه ربطی به زندگی یک دانشآموز در ایران دارد؟ بیایید یک مثال ساده بزنیم. فرض کنید شما به همراه خانوادهتان قصد دارید برای تعطیلات به اروپا سفر کنید. اگر کشورهای مقصد شما همه عضو شینگن باشند، فقط یک بار در اولین کشوری که وارد میشوید، مدارک شما را کنترل میکنند و سپس میتوانید به راحتی با قطار یا اتوبوس به کشورهای دیگر بروید، بدون اینکه دوباره در مرزها معطل شوید. این یعنی زمان بیشتری برای دیدن جاهای دیدنی و تفریح دارید!
همچنین پیمان شینگن به دانشآموزان اروپایی کمک میکند تا به راحتی در برنامههای تبادل دانشآموزی شرکت کنند. مثلاً یک دانشآموز اسپانیایی میتواند برای یک ترم به مدرسهای در ایتالیا برود و بدون هیچ مشکل اداری، هر آخر هفته با قطار به دیدن خانوادهٔ دوستش در فرانسه برود. این آزادی جابهجایی، فرصتهای بسیاری برای یادگیری زبانهای جدید و آشنایی با فرهنگهای مختلف فراهم میکند.
چالشها و پرسشهای مفهومی دربارهٔ پیمان شینگن
پرسش ۱: آیا همهٔ کشورهای اروپایی عضو پیمان شینگن هستند؟
خیر. بعضی از کشورهای اروپایی مانند بریتانیا و ایرلند عضو این پیمان نیستند و هنوز کنترلهای مرزی خود را حفظ کردهاند. همچنین برخی کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا مانند رومانی، بلغارستان و کرواسی هنوز به طور کامل وارد منطقهٔ شینگن نشدهاند و در آینده ممکن است به آن بپیوندند.
پرسش ۲: اگر مرزهای داخلی باز شوند، آیا امنیت کشورها کاهش پیدا نمیکند؟
کشورهای عضو برای جبران این مسئله، همکاری پلیسی و قضایی خود را افزایش دادهاند. آنها اطلاعات مربوط به مجرمان و افراد تحت تعقیب را با یکدیگر به اشتراک میگذارند و مرزهای بیرونی منطقه را با دقت بیشتری کنترل میکنند. به عبارت دیگر، آنها یک مرز بیرونی قوی برای جبران حذف مرزهای داخلی ایجاد کردهاند.
پرسش ۳: آیا پیمان شینگن برای شهروندان غیراروپایی هم مفید است؟
بله. اگر شما شهروند ایران باشید و ویزای شینگن دریافت کنید، میتوانید با همان یک ویزا به همهٔ کشورهای عضو سفر کنید. این موضوع هزینه و زمان شما را برای گرفتن ویزای جداگانه برای هر کشور کاهش میدهد و برنامهریزی سفر را آسانتر میکند. البته باید توجه داشت که مدت اقامت شما در منطقهٔ شینگن محدود است و معمولاً نباید بیش از ۹۰ روز در هر دورهٔ ۱۸۰ روزه باشد.
نکتهٔ پایانی: پیمان شینگن نمونهٔ موفقی از همکاری بینالمللی است که نشان میدهد کشورها با کنار گذاشتن برخی از محدودیتهای مرزی، میتوانند زندگی مردم را آسانتر کنند و فرصتهای بیشتری برای گردشگری، تحصیل و تجارت فراهم آورند. این پیمان به ما یادآوری میکند که مرزهای سیاسی نباید مانع از ارتباط و همکاری انسانها با یکدیگر شوند. در عین حال، کشورهای عضو با هوشمندی، امنیت خود را از طریق همکاری بیشتر در زمینهٔ پلیس و قضاوت حفظ کردهاند. برای دانشآموزانی که به آیندهٔ ارتباطات بینالمللی فکر میکنند، پیمان شینگن الگوی جالبی از تعادل میان آزادی و امنیت است.
