نهادهای یاریرسان؛ سازمان اوقاف و مؤسسههای خیریه
دو نهاد، یک هدف: یاری به همنوع
در جامعهٔ ما، گروههای بسیاری هستند که به دلیل بیماری، کهولت سن، از دست دادن سرپرست خانواده یا آسیبهای اجتماعی، به کمک نیاز دارند. دو نهاد مهم برای پاسخ به این نیازها پا به عرصه گذاشتهاند: «سازمان اوقاف و امور خیریه» و «مؤسسههای خیریه». اگرچه هر کدام شیوهٔ متفاوتی برای کار دارند، اما هر دو تلاش میکنند لبخند را به چهرهٔ نیازمندان برگردانند.
برای روشنتر شدن این تفاوتها و شباهتها، نگاهی به جدول زیر میاندازیم:
| ویژگی | سازمان اوقاف و امور خیریه | مؤسسههای خیریه |
|---|---|---|
| منبع مالی | موقوفات (املاک، باغها، مغازهها و ...) | کمکهای مردمی و دولتی |
| مدت زمان فعالیت | همیشگی و مادامالعمر (وقف) | معمولاً کوتاهمدت و بر اساس نیاز |
| مخاطبان اصلی | بر اساس نیت واقف (مثلاً دانشآموزان، بیماران، زائران) | گروههای آسیبپذیر جامعه |
نمونههایی از یاریرسانی در زندگی روزمره
شاید در اطراف خود با نمونههای زیادی از کار این نهادها برخورد کرده باشید. مثلاً ممکن است مدرسهٔ شما از محل درآمد یک موقوفه، کتابخانه یا زمین ورزشی داشته باشد. یا در ماه رمضان، مؤسسههای خیریه در محلهتان سفرههای افطار پهن میکنند و به خانوادههای کمدرآمد کمک میکنند.
یکی از دوستان شما ممکن است به دلیل فوت پدرش، تحت حمایت یک مؤسسهٔ خیریه قرار گرفته باشد و هزینهٔ تحصیل و درمان او را تأمین کنند. یا شاید دیده باشید که هر سال، سازمان اوقاف در ایام عید نوروز، از درآمد موقوفات، بستههای معیشتی بین سالمندان تنها توزیع میکند. اینها فقط چند نمونه از فعالیتهای گستردهٔ این نهادها در جامعه است.
حتی خود شما هم میتوانید در این مسیر کمککننده باشید. مثلاً با اهدای کتابهای خواندهشدهتان به کتابخانهٔ خیریهٔ محله، در تهیهٔ سرگرمی برای کودکان بیسرپرست سهیم شوید. یا در برنامهٔ «همیار تحصیلی» یک خیریه شرکت کنید و به دانشآموزی که در درس ریاضی مشکل دارد، کمک کنید. این کارهای کوچک، زنجیرهٔ مهربانی را در جامعه طولانیتر میکنند.
پاسخ به سه پرسش چالشی دربارهٔ نهادهای یاریرسان
پرسش اول: آیا فقط سازمان اوقاف میتواند به نیازمندان کمک کند؟
خیر؛ سازمان اوقاف یکی از نهادهای مهم است، اما مؤسسههای خیریه نیز نقش بسیار بزرگی دارند. تفاوت در این است که اوقاف، کمکهایی با دوام و همیشگی است، در حالی که خیریهها به سرعت به نیازهای روزانه پاسخ میدهند. هر دوی این نهادها مکمل یکدیگر هستند و جامعه بدون یکی از آنها با مشکل روبهرو میشود.
پرسش دوم: چرا باید به جای کمک مستقیم، پولمان را به خیریه بدهیم؟
خیریهها تجربه و تخصص بیشتری دارند. آنها میدانند که نیاز واقعی هر خانواده چیست و چگونه میتوان به بهترین شکل کمک کرد. مثلاً ممکن است شما به یک خانواده پول بدهید، اما خیریه با بررسی دقیق، متوجه شود که آن خانواده بیشتر به جهیزیه یا لوازمتحریر نیاز دارد. همچنین خیریهها کمکها را بین نیازمندان بیشتری تقسیم میکنند تا عدالت بیشتری رعایت شود.
پرسش سوم: آیا وقف فقط برای افراد ثروتمند امکانپذیر است؟
نه اصلاً! هر کسی میتواند چیزی را وقف کند، حتی اگر کوچک باشد. مثلاً میتوانید چند جلد کتاب نفیس خود را به کتابخانهٔ مدرسه وقف کنید تا همه از آن استفاده کنند. یا یک نیمکت در پارک محله به نام پدربزرگتان وقف کنید تا دیگران روی آن بنشینند و استراحت کنند. وقف یعنی ماندگاری کار نیک، و ارزش آن به اندازهٔ مال نیست، به نیت پشت آن است.
سخن پایانی: سازمان اوقاف و مؤسسههای خیریه، دو بال پرواز جامعهی مهربان ما هستند. یکی با پشتوانهٔ همیشگی موقوفات و دیگری با کمکهای فوری مردمی، نیازهای خانوادههای نیازمند، ایتام، سالمندان و معلولان را برطرف میکنند. ما نیز به عنوان دانشآموزان این جامعه، میتوانیم با کارهای کوچک اما ارزشمندی مانند اهدای کتاب، همیاری درسی، یا حتی اطلاعرسانی دربارهٔ نیازمندان، بخشی از این زنجیرهٔ خوبی باشیم. به یاد داشته باشیم که هر لبخندی که بر لبان نیازمندی مینشانیم، دنیا را زیباتر میکند.