جانوران بومی مناطق کوهستانی و کنارههای دریای خزر
آشنایی با زندگی بز کوهی، گوزن، روباه، لاکپشت، وزغ و گراز در زیستگاههای ایران
در این مقاله با شش جانور آشنا میشوید که در کوهستانهای بلند یا جنگلهای مرطوب نزدیک دریای خزر زندگی میکنند. بز کوهی با سمهای لغزندهاش، گوزن با شاخهای زیبا، روباه با هوش سرشار، لاکپشت با خانهای بر پشت، وزغ با پوست نمناک و گراز با دندانهای نیش بلند، هرکدام ویژگیهای جالبی برای بقا در این مناطق دارند.
دو گروه اصلی جانوران کوهستان و خزر
جانوران این مناطق را میتوان به دو دسته تقسیم کرد: آنهایی که در دامنههای سرد و سنگی کوهستان زندگی میکنند و آنهایی که در جنگلهای پرباران و کنار مردابهای خزر دیده میشوند. هرکدام برای سازگاری با محیط خود تغییرات جالبی در بدن و رفتارشان پیدا کردهاند.
| نام جانور | زیستگاه اصلی | غذای اصلی | ویژگی خاص |
|---|---|---|---|
| بز کوهی | کوهستانهای بلند | علفها و برگها | سمهای لغزنده برای صخرهنوردی |
| گوزن | جنگلهای خزری | گیاهان آبزی و میوهها | شاخهای بزرگ که هر سال میریزد |
| روباه | هم کوهستان و هم جنگل | موشها و میوهها | گوشهای بزرگ و بویایی قوی |
| لاکپشت | مردابهای خزری | گیاهان و حشرات کوچک | لاک استخوانی برای محافظت |
| وزغ | مناطق مرطوب خزر | حشرات و کرمها | پوست مرطوب برای تنفس زیرآب |
| گراز | جنگلهای انبوه خزری | ریشهها و حیوانات کوچک | دندانهای نیش بلند برای دفاع |
جانوران در زندگی روزمرهٔ ما
شاید وقتی در تلویزیون فیلمی از کوهستان میبینید، بز کوهی را ببینید که با چه مهارتی از صخرهها بالا میرود. این جانوران مثل کوهنوردان حرفهای، با سمهای خود به سطوح سنگی میچسبند و به راحتی حرکت میکنند. گوزنها هم مانند گوزنهای داستانهای کودکانه، شاخهای بزرگ و زیبایی دارند که هر سال میریزند و دوباره درمیآورند. روباه را میتوانید در انیمیشنها ببینید که همیشه حیلهگر است، اما در طبیعت، روباه با گوشهای تیز و بویایی قوی، شکار خود را پیدا میکند. لاکپشتها را گاهی در آکواریومها یا فیلمهای مستند میبینیم که وقتی میترسند، سر و دستهایشان را درون لاک خود جمع میکنند. وزغها هم برخلاف قورباغهها، پوست زگیلداری دارند و در هوای بارانی خزر، بیشتر دیده میشوند. گرازها هم شبیه خوکهای وحشی هستند که با دندانهای نیش تیز، از خود دفاع میکنند.
پرسش و پاسخهای جذاب
پرسش
چرا بز کوهی از صخرهها پایین نمیافتد؟
بز کوهی سمهایی دارد که زیر آنها نرم و لغزنده است، مثل کفشهای کوهنوردی. این سمها به سنگها میچسبند و تعادل او را حفظ میکنند. همچنین بز کوهی خیلی چابک است و با تمرین زیاد، به راحتی از صخرهها بالا و پایین میرود.
پرسش
چرا وزغها پوست مرطوبی دارند؟
وزغها از راه پوست خود هم تنفس میکنند. برای اینکه اکسیژن بهتر از پوست عبور کند، پوستشان باید همیشه مرطوب باشد. به همین دلیل وزغها در نزدیکی آبها و مناطق بارانی خزر زندگی میکنند تا پوستشان خشک نشود.
پرسش
آیا گرازها برای انسان خطرناک هستند؟
گرازها معمولاً از انسان دوری میکنند، اما اگر احساس خطر کنند، با دندانهای نیش بلند خود از خود دفاع میکنند. پس بهتر است در طبیعت به آنها نزدیک نشویم و از دور تماشا کنیم. آنها هم مانند سایر جانوران، حق زندگی در طبیعت را دارند.
در این مقاله با شش جانور جالب آشنا شدید که هرکدام به روش خود با محیط کوهستانی یا خزری سازگار شدهاند. بز کوهی با سمهایش صخرهنوردی میکند، گوزن شاخهایش را عوض میکند، روباه با حواس تیز شکار مییابد، لاکپشت در لاک خود پنهان میشود، وزغ با پوست مرطوب نفس میکشد و گراز با دندانهایش از خود محافظت میکند. همهٔ این جانوران بخشی از طبیعت زیبای ایران هستند و باید برای حفظ آنها بکوشیم.
