دمای زیر صفر: وقتی سرما از صفر هم کمتر میشود
دمای زیر صفر یعنی چه؟
دما نشان میدهد که یک جسم یا هوا چقدر گرم یا سرد است. وقتی دمای هوا به زیر ۰ درجه برسد، یعنی هوا به اندازهای سرد شده که آب میتواند یخ بزند. این دما را با علامت منفی نشان میدهند، مانند ۵- درجه که یعنی پنج درجه سردتر از نقطهٔ انجماد.
در روزهای زیر صفر، نفسزدن در هوای آزاد ابریهای کوچکی از بخار ایجاد میکند، شیشهٔ ماشینها یخ میزند و برفها روی زمین میمانند، چون هوا به اندازهٔ کافی سرد است که برف آب نشود.
| دما (درجه) | چه حسی دارد؟ | نمونهٔ روزمره |
|---|---|---|
| ۱۰ تا ۵ درجه | خنک، نیاز به کاپشن | صبح پاییزی که در حیاط مدرسه میایستی |
| ۰ درجه | نقطهٔ انجماد آب | گودال آب جلوی خانه یخ میبندد |
| ۵- درجه | سرد، دستها زود یخ میکنند | برف روی ماشینها مینشیند و آب نمیشود |
| ۱۰- درجه | خیلی سرد، یخ روی درختان | شیشهٔ پنجره با یخهای کریستالی پوشیده میشود |
دمای زیر صفر در زندگی روزمره
وقتی هوا زیر صفر میشود، کارهای روزانهمان تغییر میکند. مثلاً صبح که برای رفتن به مدرسه از خانه بیرون میرویم، باید دستکش و کلاه پشمی بپوشیم تا گوشها و انگشتانمان یخ نزند. باد روی پوست صورت مانند تیغههای یخ مینشیند و نفسها به صورت ابری سفید از دهان خارج میشود.
یکی از جاهایی که دمای زیر صفر اثر مهمی دارد، یخچال و فریزر است. داخل فریزر دمایی حدود ۱۸- درجه دارد تا بستنی و گوشت یخ بمانند. اگر در زمستان، یک بطری آب را بیرون از خانه بگذاریم، فردای آن روز آب به یخ تبدیل میشود، چون دمای هوا زیر صفر رفته است.
پرسش و پاسخ دربارهٔ دمای زیر صفر
آیا در دمای زیر صفر همیشه برف میبارد؟
نه، بارش برف به رطوبت هوا هم بستگی دارد. اگر هوا زیر صفر باشد اما رطوبت کافی نباشد، برفی نمیبارد و تنها هوای سرد و خشکی داریم.
چرا گاهی با اینکه هوا زیر صفر است، برف روی زمین آب میشود؟
نور خورشید میتواند سطح زمین را گرم کند، حتی اگر دمای هوا زیر صفر باشد. همچنین نمک یا ماسهای که روی زمین میپاشند، باعث میشود برف زودتر آب شود.
آیا دمای زیر صفر برای همهٔ جانداران خطرناک است؟
بسیاری از جانوران و گیاهان خود را با سرما سازگار کردهاند. مثلاً پرندگان با پفکردن پرهایشان گرم میمانند و بعضی درختان شیرهٔ خود را غلیظتر میکنند تا یخ نزند. اما انسان باید لباس گرم بپوشد تا دچار سرمازدگی نشود.
آنچه باید به خاطر بسپاریم: دمای زیر صفر یعنی هوایی سردتر از نقطهٔ انجماد آب. این دما باعث یخزدگی، بارش برف و تغییر در رفتار ما میشود. برای مقابله با آن، لباس گرم میپوشیم، از لغزندگی زمین میترسیم و مراقب گیاهان و حیوانات هستیم. شناخت دمای زیر صفر به ما کمک میکند تا زمستان را بهتر و ایمنتر بگذرانیم.