چهار ناحیهٔ آبوهوایی ایران
آشنایی با چهار ناحیهٔ آبوهوایی
| نام ناحیه | بارش | دما | نمونه شهر |
|---|---|---|---|
| معتدل و مرطوب خزری | باران بسیار زیاد | معتدل | رشت |
| معتدل و نیمهخشک کوهستانی | بارش متوسط تا کم | سرد در زمستان، خنک در تابستان | اصفهان |
| گرم و خشک داخلی | باران خیلی کم | تابستان بسیار گرم، زمستان سرد | یزد |
| گرم و شرجی سواحل جنوب | باران کم تا متوسط | بسیار گرم همراه با رطوبت بالا | بندرعباس |
ناحیهٔ معتدل و مرطوب خزری در کنار دریای خزر قرار دارد. در این منطقه باران زیادی میبارد و هوا همیشه خنک و مرطوب است. به همین دلیل جنگلهای سرسبز و شالیزارهای برنج در آنجا دیده میشود.
ناحیهٔ معتدل و نیمهخشک کوهستانی بیشتر نواحی کوهستانی و مرکزی ایران را دربرمیگیرد. در این منطقه زمستانها سرد و برفی و تابستانها معتدل است. بارندگی در این ناحیه نسبت به ناحیهٔ خزری کمتر است.
ناحیهٔ گرم و خشک داخلی شامل کویرها و بیابانهای مرکزی ایران میشود. در این منطقه تابستانها بسیار گرم و خشک است و باران به ندرت میبارد. مردم این مناطق برای ساختن خانههای خود از خشت و گل استفاده میکنند تا در تابستان خنک بمانند.
ناحیهٔ گرم و شرجی سواحل جنوب در کنار خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد. این منطقه هوای بسیار گرم و مرطوبی دارد. رطوبت زیاد هوا باعث میشود که عرق کردن در این منطقه بیشتر از جاهای دیگر باشد.
این آبوهواها در زندگی روزمرهٔ ما چه تأثیری دارند؟
آبوهوای هر منطقه روی خیلی از چیزهایی که در زندگی روزمره با آنها سروکار داریم تأثیر میگذارد. مثلاً در ناحیهٔ خزری چون باران زیاد است، مردم همیشه چتر همراه دارند و لباسهای ضدباران میپوشند. در ناحیهٔ گرم و خشک داخلی، مردم بیشتر از لباسهای نخی و روشن استفاده میکنند تا گرمای هوا را کمتر احساس کنند.
نوع غذاهایی که میخوریم هم تحت تأثیر آبوهواست. در مناطق مرطوب شمال، غذاهای پرانرژی و گرم مانند انواع آش و خورشها رایج است. در مناطق گرم جنوب، مردم بیشتر از ماهی و میوههای گرمسیری مانند خرما و انبه استفاده میکنند.
حتی تفریحات و ورزشهای ما هم به آبوهوا بستگی دارد. در مناطق کوهستانی، اسکی و کوهنوردی طرفدار دارد. در سواحل جنوب، شنا و ورزشهای آبی بیشتر انجام میشود. در کویر مرکزی، مردم در شبهای خنک کویر، زیر آسمان پرستاره گردش میکنند.
پرسش و پاسخ دربارهٔ نواحی آبوهوایی
پاسخ: چون بادهایی که از دریای خزر میوزند، پر از بخار آب هستند. وقتی این بادها به کوههای البرز میرسند، مجبور میشوند به سمت بالا بروند. در ارتفاع بالا هوا سردتر میشود و بخار آب به صورت باران میبارد. به همین دلیل دامنههای شمالی البرز همیشه سرسبز و پرباران است.
پاسخ: کویر مرکزی در محاصرهٔ کوههای بلند قرار گرفته است. این کوهها مانند یک سد، ابرهای بارانزا را متوقف میکنند و اجازه نمیدهند که رطوبت به داخل کویر برسد. به همین دلیل بارندگی در این منطقه بسیار کم است و هوا خیلی خشک میشود.
پاسخ: با شناخت آبوهوای منطقهمان میتوانیم انتخاب بهتری داشته باشیم. مثلاً میدانیم در مناطق گرم چه لباسی بپوشیم، در مناطق بارانی چه وسایلی همراه داشته باشیم و در مناطق کوهستانی چه زمانی به مسافرت برویم. همچنین کشاورزان با شناخت آبوهوا میتوانند محصولات مناسب هر منطقه را بکارند.
نکتهٔ پایانی: ایران کشوری با تنوع آبوهوایی شگفتآور است. از جنگلهای بارانی شمال تا کویرهای گرم و خشک مرکزی و سواحل گرم و مرطوب جنوب، هر منطقه هوای خاص خود را دارد. این تنوع باعث شده است که در هر گوشهٔ ایران محصولات کشاورزی متفاوتی به عمل آید و مردم هر منطقه سبک زندگی متناسب با آبوهوای خود داشته باشند. شناخت این نواحی به ما کمک میکند تا بهتر با محیط زیست خود سازگار شویم و از منابع طبیعی به درستی استفاده کنیم.
