آبوهوای گرم و خشک
ویژگیهای آبوهوای گرم و خشک
در آبوهوای گرم و خشک، میانگین دمای هوا در تابستان از ۳۵ درجهٔ سانتیگراد بالاتر میرود و گاهی به ۴۵ درجه نیز میرسد. شبها اما دما به سرعت پایین میآید، چون هوا ابری نیست و گرمای زمین به سرعت از دست میرود. میزان بارش سالانه در این مناطق معمولاً کمتر از ۲۵۰ میلیمتر است و گاهی چندین ماه پشت سر هم قطرهای باران نمیبارد.
مهمترین ویژگیهای این آبوهوا را میتوان در جدول زیر دید:
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| دمای بالا | میانگین دمای روزانه در تابستان بیش از ۳۰ درجه است و آفتاب تقریباً همیشه میتابد. |
| بارش کم | باران سالیانه کمتر از ۲۵۰ میلیمتر است و بیشتر بارشها در فصل زمستان رخ میدهد. |
| رطوبت اندک | هوای این مناطق بسیار خشک است و رطوبت نسبی اغلب زیر ۳۰ درصد قرار دارد. |
| تابش خورشید | آسمان صاف و بدون ابر باعث میشود که خورشید با شدت زیاد بتابد و زمین را داغ کند. |
زندگی در آبوهوای گرم و خشک
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در روزهای گرم تابستان، وقتی از خانه بیرون میروید، احساس کنید پوستتان به شدت خشک میشود یا لباسهایتان زودتر از همیشه خشک میشوند. این همان تأثیر آبوهوای خشک است. در این مناطق، مردم برای خنک ماندن از کولرهای آبی، بادگیرهای قدیمی یا سایهبانهای ضخیم استفاده میکنند. همچنین بیشتر خانهها دیوارهای کلفت دارند تا گرمای بیرون دیرتر به داخل نفوذ کند.
کشاورزی در این آبوهوا کار سختی است، اما کشاورزان با روشهای هوشمندانهای مانند آبیاری قطرهای یا کاشت گیاهان مقاوم به خشکی مانند خرما، پسته و انجیر، از زمین خود استفاده میکنند. حتی بعضی از حیوانات مانند شتر و بزغالهها هم توانستهاند خود را با کمآبی و گرمای شدید وفق بدهند. برای نمونه، شتر میتواند روزها بدون آب بماند و از کوهان خود انرژی بگیرد.
پرسشهای چالشی دربارهٔ آبوهوای گرم و خشک
پرسش ۱: چرا در کویر شبها هوا سرد میشود، در حالی که روزها بسیار گرم است؟
پاسخ: چون در کویر ابری وجود ندارد که مانند پتو گرمای زمین را نگه دارد. روزها خورشید زمین را داغ میکند، اما شبها این گرما به سرعت به فضا بازمیگردد و هوا سرد میشود. به همین دلیل است که اختلاف دمای شب و روز در کویر بسیار زیاد است.
پرسش ۲: آیا در آبوهوای گرم و خشک هیچگاه سیلاب رخ میدهد؟
پاسخ: بله، گاهی بارانهای شدید و کوتاهمدت که به «سیلآسا» معروفند، در این مناطق میبارند. چون زمین خشک و سخت است، آب به سرعت در آن نفوذ نمیکند و روانآب ایجاد میشود که میتواند سیلاب به راه بیندازد. این بارانها هرچند کمتعدادند، اما بسیار پرخطرند.
پرسش ۳: چرا با وجود گرمای شدید، بعضی از گیاهان در این مناطق رشد میکنند؟
پاسخ: گیاهان مقاوم به خشکی مانند کاکتوس و درخت خرما، ریشههای بسیار بلندی دارند که آب را از اعماق زمین میمکند. همچنین برگهای آنها کوچک یا خارمانند است تا آب کمتری از دست بدهند. این گیاهان با ذخیرهسازی آب در ساقه یا تنهٔ خود، ماهها بدون باران زنده میمانند.
یادآوری آبوهوای گرم و خشک بخشی از طبیعت زمین است که در مناطق کویری و بیابانی دیده میشود. گرمای شدید، باران کم و رطوبت پایین، ویژگیهای اصلی آن هستند. انسانها، جانوران و گیاهان با روشهای گوناگونی خود را با این شرایط سازگار کردهاند. شناخت این آبوهوا به ما کمک میکند تا در مصرف آب صرفهجویی کنیم، از ساختمانهای مناسب استفاده کنیم و در سفر به این مناطق، مراقب سلامتی خود باشیم.
