جلگه: زمین پست و همواری که از انباشته شدن آبرفت رودها، معمولاً در نزدیکی دریا، به وجود می‌آید.

جلگه: سرزمین هموار کنار دریا

جلگه چگونه به وجود می‌آید؟

برای اینکه یک جلگه شکل بگیرد، سه عامل اصلی دست به دست هم می‌دهند: رود، رسوب و دریا. وقتی رود از کوهستان به سمت پایین می‌آید، ذرات ریز خاک، ماسه و شن را با خود حمل می‌کند. این ذرات را آبرفت می‌نامند. هنگامی که رود به نزدیکی دریا می‌رسد، سرعتش کم می‌شود و دیگر نمی‌تواند آن همه بار را حمل کند. بنابراین، آبرفت ها را در دهانهٔ خود بر جای می‌گذارد. به مرور زمان، این رسوب ها لایه لایه روی هم انباشته می‌شوند و زمینی پست و هموار پدید می‌آورند که همان جلگه است.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید جلگه ها همیشه در حال تغییر هستند. رودها هر ساله مقداری رسوب تازه به آن اضافه می‌کنند و دریا نیز با امواج خود سعی در شکل دادن به کناره‌های آن دارد. به همین دلیل، جلگه ها را می‌توان یکی از پویاترین عارضه‌های طبیعی روی زمین به شمار آورد.

جلگه در زندگی روزمرهٔ ما

شاید با خود بگویید که جلگه ها چه ربطی به زندگی ما دارند؟ پاسخ این است: خیلی زیاد! بسیاری از شهرهای بزرگ کشور ما مانند رشت، گرگان و اهواز روی جلگه ساخته شده‌اند. زمین هموار جلگه برای ساختن خانه، مدرسه، خیابان و فرودگاه بسیار مناسب است. همچنین خاک حاصلخیز جلگه به کشاورزان کمک می‌کند تا محصولاتی مانند برنج، گندم، چای و مرکبات را پرورش دهند. وقتی شما برنج خوشمزهٔ شمال را می‌خورید یا پرتقال شیرین جنوب را مزه می‌کنید، در واقع دارید از برکت همان جلگه ها بهره می‌برید.

یکی دیگر از کاربردهای جالب جلگه، وجود تالاب ها و مرداب های طبیعی در آن است. این زیست‌بوم‌های آبی، خانهٔ پرندگان مهاجر و آبزیان گوناگونی هستند که بسیاری از ما برای تماشای آن‌ها به حاشیهٔ جلگه ها سفر می‌کنیم.

پرسش و پاسخ های چالشی