زرتشتیان: پیروان دین زرتشت
باورها و آیینهای زرتشتیان
زرتشتیان به یک خدای بزرگ و مهربان به نام اهورامزدا باور دارند. آنان آتش را نماد پاکی و روشنایی میدانند، نه خودِ خدایی جداگانه. به همین دلیل، در آتشکدهها، آتشی همیشه روشن نگه داشته میشود تا یادآور نور و پاکی باشد. سه راز بزرگ زندگی در این دین، پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک نام دارد؛ یعنی انسان باید اندیشهاش پاک باشد، سخنش نیکو و کارهایش درست و مفید.
یکی از جشنهای مهم زرتشتیان، نوروز است که با آمدن بهار و سال نو همزمان میشود. آنان در این روز سفرهٔ هفتسین میچینند و با شادی، آغاز دوبارهٔ طبیعت را جشن میگیرند. همچنین جشن مهرگان در پاییز برگزار میشود که نماد دوستی و پیمانداری است. در این جشنها، مردم کنار هم جمع میشوند، غذاهای خوشمزه میپزند و از خواندن شعر و داستانهای کهن لذت میبرند.
ردپای زرتشتیان در زندگی امروز ما
شاید باور نکنید، اما بسیاری از رسمهایی که ما در زندگی روزمره داریم، از زرتشتیان به ما رسیده است. مثلاً سفرهٔ هفتسین که هر سال در نوروز میچینیم، یکی از آیینهای زرتشتی است. یا وقتی برای تمیز نگهداشتن محیط مدرسه یا خانه تلاش میکنیم، در واقع داریم همان پندار نیک و کردار نیک را به کار میگیریم. حتی بسیاری از نامهای خوبی که در اطرافمان میشنویم، مانند فرهاد، بهرام و آناهیتا، ریشه در فرهنگ زرتشتی دارند.
همچنین رسم چهارشنبهسوری که آخرین چهارشنبهٔ سال از روی آتش میپریم، ریشه در آیین زرتشتی دارد. آنان آتش را پاک میدانستند و پریدن از روی آن را نشانهٔ پاکی و تازگی میشمردند. پس وقتی در این مراسم شرکت میکنیم، در واقع داریم یکی از سنتهای بسیار کهن ایرانی را زنده نگه میداریم.
| سه اصل زرتشتی | نمونه در زندگی دانشآموز |
|---|---|
| پندار نیک | وقتی به دوست خود فکر میکنی که در امتحان موفق شود و برایش آرزوی خوب داری. |
| گفتار نیک | وقتی به جای فریاد زدن، با مهربانی از خواهر یا برادرت چیزی را بخواهی. |
| کردار نیک | وقتی زباله را در سطل میاندازی یا به دوستت در انجام کار گروهی کمک میکنی. |
پرسشهای چالشی دربارهٔ زرتشتیان
آیا زرتشتیان چند خدا را میپرستند؟
پاسخخیر، زرتشتیان فقط به یک خدای بزرگ به نام اهورامزدا ایمان دارند. آنان آتش را نماد روشنایی و پاکی میدانند، نه خدایی جداگانه. درست مانند آنکه چراغ کلاس را نماد نور و روشنایی بدانیم، نه خودِ روشنایی را یک موجود جداگانه.
چرا زرتشتیان به سه چیز پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک اهمیت میدهند؟
پاسخچون آنان معتقدند که همهٔ خوشبختی انسان در گرو این سه چیز است. وقتی ما خوب فکر میکنیم، خوب حرف میزنیم و خوب کار میکنیم، هم خودمان آرامش داریم و هم اطرافیانمان از ما راضی هستند. این سه اصل مانند یک زنجیر به هم متصل هستند.
آیا امروزه هنوز زرتشتی در ایران زندگی میکند؟
پاسخبله، زرتشتیان همچنان در ایران به ویژه در شهرهای یزد و کرمان زندگی میکنند و با آرامش به آیین خود پایبند هستند. آنان مانند همهٔ ایرانیان، در مدرسه درس میخوانند، کار میکنند و در شادی و غم کشورشان شریک هستند.
دین زرتشت یکی از گنجینههای فرهنگی ایران است که با سه پیام سادهٔ پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک، راه زندگی خوب را به ما نشان میدهد. امروزه زرتشتیان با نگهداری از آیینهایی مانند نوروز و مهرگان، به ما یادآوری میکنند که مهربانی، پاکی و راستی، همیشه ارزشمند بوده و خواهد بود. با شناخت این دین کهن، میتوانیم بهتر از فرهنگ خود محافظت کنیم و آن را به نسلهای بعدی منتقل کنیم.
ایران سرزمین فرهنگهای گوناگون