تقسیم کار: جدا شدن وظایف و مشغول شدن افراد به کارهای گوناگون بر اساس نیاز جامعه

تقسیم کار؛ همکاری برای زندگی بهتر

تقسیم کار یعنی چه؟

تقسیم کار یعنی اینکه یک کار بزرگ را بین چند نفر قسمت کنیم تا هر کس بخشی از آن را انجام دهد. فرض کنید می‌خواهید یک نقاشی بزرگ برای کلاس بکشید. اگر همه با هم یک قلممو را بگیریم، کار درست نمی‌شود؛ اما اگر یکی طرح بزند، دیگری رنگ‌ها را آماده کند و نفر سوم نقاشی را رنگ‌آمیزی کند، کار سریع‌تر و زیباتر پیش می‌رود. در جامعهٔ بزرگ‌تر هم همین اتفاق می‌افتد. هر کس با توجه به توانایی‌ها و علاقه‌هایش، شغلی را انتخاب می‌کند و به نیازهای دیگران پاسخ می‌دهد. مثلاً یک نفر نان می‌پزد، نفر دیگر لباس می‌دوزد و شخص سوم خانه می‌سازد. به این ترتیب، همهٔ نیازهای جامعه برآورده می‌شود.

تقسیم کار در مدرسه و خانه

در زندگی روزمرهٔ خودتان هم نمونه‌های زیادی از تقسیم کار می‌بینید. در کلاس درس، هر دانش‌آموز مسئولیتی دارد: یکی تخته را پاک می‌کند، دیگری نمره‌ها را در دفتر ثبت می‌کند و نفر بعدی کتاب‌ها را مرتب می‌کند. در خانه نیز اعضای خانواده کارها را بین خود تقسیم می‌کنند. مثلاً مادر غذا می‌پزد، پدر خرید می‌کند و شما هم اتاقتان را مرتب می‌کنید. این کارها باعث می‌شود که هیچ‌کس بیش از اندازه خسته نشود و همهٔ کارها به موقع انجام گیرد.

پرسش‌های چالشی دربارهٔ تقسیم کار

پرسش ۱: اگر همهٔ مردم یک کار را انجام دهند، چه اتفاقی می‌افتد؟

پاسخ: اگر همه نانوا شوند، دیگر کسی نیست که لباس بدوزد یا خانه بسازد. پس همه دچار کمبود می‌شوند و زندگی سخت می‌گردد. به همین دلیل است که تنوع شغلی در جامعه مهم است.

پرسش ۲: چرا بعضی کارها ارزش بیشتری دارند؟

پاسخ: همهٔ کارها به نوعی ارزشمندند؛ چون هرکدام نیاز بخشی از جامعه را برطرف می‌کنند. شاید کار پزشک بیشتر دیده شود، اما بدون نظافت‌چی، بیمارستان کثیف می‌شود و بیماران خوب نمی‌شوند. پس ارزش کارها به نیاز جامعه بستگی دارد.

پرسش ۳: آیا تقسیم کار همیشه خوب است؟

پاسخ: نه، گاهی اگر تقسیم کار بیش از حد شود، ممکن است کسی از کارش خسته شود یا نتواند با دیگران هماهنگ شود. برای همین باید تعادل باشد. همچنین گاهی بعضی کارها آنقدر کوچک تقسیم می‌شوند که دیگر کسی لذت انجام دادن کل کار را نمی‌برد.