جهتهای فرعی؛ چهار راهنمای میانی
چهار جهت میانی را بشناسیم
اگر جهتهای اصلی را روی یک صفحه رسم کنیم، چهار نقطهی دیگر بین آنها ظاهر میشود. به این نقطهها، جهتهای فرعی میگوییم. هر کدام از این جهتها از ترکیب نام دو جهت اصلی ساخته شدهاند. برای نمونه، جایی که شمال و شرق به هم میرسند، شمال شرقی نام دارد. نقطهی بین شمال و غرب، شمال غربی است. همچنین جایی که جنوب و شرق به هم میرسند، جنوب شرقی و نقطهی بین جنوب و غرب، جنوب غربی نامیده میشود. این چهار جهت، مانند پلهایی هستند که جهتهای اصلی را به هم وصل میکنند.
برای درک بهتر، تصور کن که رو به قبله (که در ایران تقریباً سمت جنوب غربی است) ایستادهای. اگر کمی به سمت راست بچرخی، به سمت جنوب میروی و اگر به چپ بچرخی، به سمت غرب. حالا نقطهی دقیقاً بین جنوب و غرب، همان جهت جنوب غربی است. به همین سادگی، میتوانی سایر جهتهای فرعی را نیز در ذهنت مجسم کنی.
| نام جهت | میان کدام جهتهای اصلی | نمونه کاربرد |
|---|---|---|
| شمال شرقی | شمال و شرق | موقعیت خورشید در اوایل صبح |
| شمال غربی | شمال و غرب | جهت وزش بادهای سرد در زمستان |
| جنوب شرقی | جنوب و شرق | سمتی که خورشید در بعدازظهر میتابد |
| جنوب غربی | جنوب و غرب | تقریباً جهت قبله در ایران |
جهتهای فرعی در زندگی روزمره
شاید فکر کنی جهتهای فرعی فقط برای نقشههای بزرگ هستند، اما در زندگی روزمره هم کاربردهای جالبی دارند. وقتی میخواهی از دوستت بپرسی خانهاش کجاست، او ممکن است بگوید: «مدرسهمان در گوشهی شمال شرقی میدان اصلی قرار دارد.» این جمله به تو کمک میکند تا دقیقتر بدانی به کدام سمت بروی. یا وقتی پدرت میگوید: «باد امروز از سمت جنوب غربی میوزد»، یعنی هوا احتمالاً گرمتر و مرطوبتر خواهد بود. فرض کن در حیاط مدرسه ایستادهای و میخواهی سایهات را ببینی؛ اگر خورشید در سمت جنوب شرقی باشد، سایهات به سمت شمال غربی میافتد. این جهتها حتی در معماری هم نقش دارند؛ مثلاً پنجرههای ساختمانها را معمولاً به سمت جنوب شرقی میسازند تا نور بیشتری بگیرند.
در کلاس جغرافیا وقتی نقشهی ایران را نگاه میکنی، میبینی که رشتهکوههای البرز در جهت شمال شرقی تا شمال غربی کشیده شدهاند. یا وقتی از شهر خودت به شهری دیگر سفر میکنی، تابلوهای راهنما روی جاده، جهتهای فرعی را به تو نشان میدهند. مثلاً تابلویی با نوشتهی «جنوب غربی ۲ کیلومتر» به معنی این است که مقصدت در آن سمت قرار دارد. پس جهتهای فرعی به ما کمک میکنند تا از گمشدن جلوگیری کنیم و مسیر را درست پیدا کنیم.