مشارکت، کلید موفقیت در کارهای گروهی
همکاری یعنی هرکس سهم خود را به خوبی انجام دهد تا کار گروهی به بهترین شکل پیش برود.
چکیده: مشارکت به معنای سهیم شدن در کار و همکاری با دیگران است. در این مقاله با مفهوم مشارکت، اهمیت آن در زندگی روزمره و نقش هر فرد در گروه آشنا میشوید. کلیدواژههای مهم این مقاله عبارتاند از: کار گروهیمسئولیتپذیریهمدلینتیجهی جمعی
مشارکت یعنی چه و چه شکلهایی دارد؟
مشارکت فقط به این معنا نیست که چند نفر کنار هم بنشینن
مشارکت، کلید موفقیت در کارهای گروهی
همکاری یعنی هرکس سهم خود را به خوبی انجام دهد تا کار گروهی به بهترین شکل پیش برود.
چکیده: مشارکت به معنای سهیم شدن در کار و همکاری با دیگران است. در این مقاله با مفهوم مشارکت، اهمیت آن در زندگی روزمره و نقش هر فرد در گروه آشنا میشوید. کلیدواژههای مهم این مقاله عبارتاند از: کار گروهیمسئولیتپذیریهمدلینتیجهی جمعی
مشارکت یعنی چه و چه شکلهایی دارد؟
مشارکت فقط به این معنا نیست که چند نفر کنار هم بنشینند و کاری انجام دهند. مشارکت یعنی هر کس با تواناییهای خود، بخشی از کار را بر عهده بگیرد و در انجام آن کوشا باشد. این کار میتواند در مدرسه، خانه یا حتی در بازی با دوستان رخ دهد. برای نمونه، وقتی گروهی از دانشآموزان قرار است نمایشنامهای را برای جشن مدرسه آماده کنند، هرکس نقش خود را بازی میکند؛ یکی نویسندهی متن است، دیگری لباسها را آماده میکند و نفر دیگر موسیقی را انتخاب میکند. اگر یکی از این نقشها به درستی انجام نشود، کل نمایش دچار مشکل میشود. به این ترتیب، مشارکت یعنی هر کس به اندازهی توان خود در کار سهیم باشد.
مشارکت شکلهای گوناگونی دارد. گاهی مشارکت به معنای همفکری است؛ یعنی وقتی با دوستان خود دربارهی یک مسئله گفتوگو میکنید تا راهحل بهتری پیدا کنید. گاهی نیز مشارکت به صورت تقسیم کار است؛ مانند وقتی که گروهی از دانشآموزان قرار است یک پروژهی علمی را آماده کنند و هرکس بخشی از آن را انجام میدهد. در همهی این حالتها، هدف اصلی این است که کار با کیفیت بالاتر و در زمان کوتاهتری به پایان برسد.
| مکان |
نمونهی مشارکت |
نتیجهی مشارکت |
| خانه |
چیدن میز غذا توسط یک نفر و آمادهسازی غذا توسط نفر دیگر |
زودتر آماده شدن غذا و کمتر شدن خستگی اعضای خانواده |
| مدرسه |
همکاری در تمیز کردن کلاس؛ یکی تخته را پاک میکند، دیگری زمین را جارو میزند |
کلاس سریعتر و مرتبتر تمیز میشود و همه از محیط پاکیزه لذت میبرند |
| بازی گروهی |
در بازی فوتبال، هر بازیکن در جایگاه خود بازی میکند و به دیگران پاس میدهد |
بازی جذابتر میشود و شانس بردن تیم افزایش مییابد |
چگونه مشارکت را در زندگی روزمره تمرین کنیم؟
شاید بپرسید که یک دانشآموز چگونه میتواند مشارکت را در زندگی خود تمرین کند؟ پاسخ بسیار ساده است: از کارهای کوچک شروع کنید. برای نمونه، وقتی در خانه به مادرتان کمک میکنید تا خریدهای هفتگی را مرتب کند، در واقع مشارکت را تمرین کردهاید. یا وقتی در مدرسه، دفترچهی دوستتان را که از روی میز افتاده، برمیدارید و به او پس میدهید، نشان میدهید که در کارهای گروهی همراه هستید. حتی وقتی در گروههای درسی، مطلب را برای هم توضیح میدهید، این نیز نوعی مشارکت است. یکی از بهترین جاها برای تمرین مشارکت، فعالیتهای گروهی در کلاس است. معلم شما گاهی از شما میخواهد که به صورت گروهی یک مسئله را حل کنید. در آن لحظه، اگر هرکس پیشنهادی بدهد و دیگران به آن گوش دهند، نتیجهی بهتری به دست میآید.
همچنین در ورزشهای گروهی مانند والیبال یا بسکتبال، مشارکت به خوبی دیده میشود. وقتی بازیکنان با یکدیگر هماهنگ هستند و توپ را به بهترین نحو به یکدیگر پاس میدهند، میتوانند امتیازهای بیشتری کسب کنند. این هماهنگی نیاز به تمرین و اعتماد دارد. هرچه بیشتر با دوستان خود کار کنید، بهتر میآموزید که چگونه مشارکت کنید. به یاد داشته باشید که گاهی ممکن است با نظر دیگران موافق نباشید، اما مشارکت یعنی بتوانید به حرف دیگران گوش دهید و راهی میانه پیدا کنید.
نکته: اگر در یک کار گروهی، کسی کمکاری کرد، به جای سرزنش، از او بپرسید که آیا به کمک نیاز دارد. گاهی افراد به دلیل خجالت یا ندانستن، مشارکت نمیکنند. با مهربانی میتوانید آنها را به همکاری تشویق کنید.
پرسشهای چالشی دربارهی مشارکت
پرسش: اگر در یک گروه قرار بگیرم که نظر من با دیگران فرق دارد، چه کار کنم؟
پاسخ: این طبیعی است که نظرها متفاوت باشد. شما میتوانید نظر خود را با آرامش بیان کنید و دلیل آن را توضیح دهید. سپس به نظرات دیگران هم گوش دهید. شاید با گفتوگو به راهحلی برسید که همه آن را بپذیرند. گاهی بهترین ایده از ترکیب چند نظر مختلف به دست میآید.
پرسش: چرا گاهی برخی از بچهها در کار گروهی شرکت نمیکنند؟
پاسخ: ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد. شاید آنها خجالتی هستند، یا مطمئن نیستند که کار را درست انجام میدهند. گاهی هم پیش میآید که فردی فکر میکند دیگران کار را بهتر انجام میدهند و نیازی به کمک او نیست. در چنین مواقعی، تشویق و نشان دادن این که همهی نظرها ارزش دارد، میتواند به آنها کمک کند تا وارد کار شوند.
پرسش: آیا مشارکت همیشه به نتیجهی عالی منجر میشود؟
پاسخ: نه همیشه، اما احتمال موفقیت را بسیار بالا میبرد. گاهی با وجود همکاری، ممکن است نتیجه آن طور که انتظار داریم نشود. اما مهم این است که از کار گروهی چیزهای زیادی یاد میگیریم؛ مانند گوش دادن به دیگران، بخشیدن اشتباهات و تقویت دوستیها. پس حتی اگر نتیجهی کار عالی نباشد، خودِ فرایند مشارکت ارزشمند است.
در یک نگاه:
مشارکت یعنی هرکس به اندازهی خود در کار سهیم باشد تا کار گروهی بهتر پیش برود. این کار در خانه، مدرسه و بازی با دوستان تمرین میشود. برای موفقیت در مشارکت، باید به حرف دیگران گوش دهیم، نظر خود را به درستی بیان کنیم و در انجام کارها کوشا باشیم. به یاد داشته باشید که هیچ کاری به تنهایی به خوبی کار گروهی پیش نمیرود. وقتی همه با هم همکاری میکنند، نه تنها کار سریعتر تمام میشود، بلکه روابط دوستانه نیز گرمتر و صمیمیتر میگردد. پس از همین امروز در هر کاری که انجام میدهید، سعی کنید مشارکت را فراموش نکنید و نقش خود را به بهترین شکل ایفا کنید.
د و کاری انجام دهند. مشارکت یعنی هر کس با تواناییهای خود، بخشی از کار را بر عهده بگیرد و در انجام آن کوشا باشد. این کار میتواند در مدرسه، خانه یا حتی در بازی با دوستان رخ دهد. برای نمونه، وقتی گروهی از دانشآموزان قرار است نمایشنامهای را برای جشن مدرسه آماده کنند، هرکس نقش خود را بازی میکند؛ یکی نویسندهی متن است، دیگری لباسها را آماده میکند و نفر دیگر موسیقی را انتخاب میکند. اگر یکی از این نقشها به درستی انجام نشود، کل نمایش دچار مشکل میشود. به این ترتیب، مشارکت یعنی هر کس به اندازهی توان خود در کار سهیم باشد.
مشارکت شکلهای گوناگونی دارد. گاهی مشارکت به معنای همفکری است؛ یعنی وقتی با دوستان خود دربارهی یک مسئله گفتوگو میکنید تا راهحل بهتری پیدا کنید. گاهی نیز مشارکت به صورت تقسیم کار است؛ مانند وقتی که گروهی از دانشآموزان قرار است یک پروژهی علمی را آماده کنند و هرکس بخشی از آن را انجام میدهد. در همهی این حالتها، هدف اصلی این است که کار با کیفیت بالاتر و در زمان کوتاهتری به پایان برسد.
| مکان |
نمونهی مشارکت |
نتیجهی مشارکت |
| خانه |
چیدن میز غذا توسط یک نفر و آمادهسازی غذا توسط نفر دیگر |
زودتر آماده شدن غذا و کمتر شدن خستگی اعضای خانواده |
| مدرسه |
همکاری در تمیز کردن کلاس؛ یکی تخته را پاک میکند، دیگری زمین را جارو میزند |
کلاس سریعتر و مرتبتر تمیز میشود و همه از محیط پاکیزه لذت میبرند |
| بازی گروهی |
در بازی فوتبال، هر بازیکن در جایگاه خود بازی میکند و به دیگران پاس میدهد |
بازی جذابتر میشود و شانس بردن تیم افزایش مییابد |
چگونه مشارکت را در زندگی روزمره تمرین کنیم؟
شاید بپرسید که یک دانشآموز چگونه میتواند مشارکت را در زندگی خود تمرین کند؟ پاسخ بسیار ساده است: از کارهای کوچک شروع کنید. برای نمونه، وقتی در خانه به مادرتان کمک میکنید تا خریدهای هفتگی را مرتب کند، در واقع مشارکت را تمرین کردهاید. یا وقتی در مدرسه، دفترچهی دوستتان را که از روی میز افتاده، برمیدارید و به او پس میدهید، نشان میدهید که در کارهای گروهی همراه هستید. حتی وقتی در گروههای درسی، مطلب را برای هم توضیح میدهید، این نیز نوعی مشارکت است. یکی از بهترین جاها برای تمرین مشارکت، فعالیتهای گروهی در کلاس است. معلم شما گاهی از شما میخواهد که به صورت گروهی یک مسئله را حل کنید. در آن لحظه، اگر هرکس پیشنهادی بدهد و دیگران به آن گوش دهند، نتیجهی بهتری به دست میآید.
همچنین در ورزشهای گروهی مانند والیبال یا بسکتبال، مشارکت به خوبی دیده میشود. وقتی بازیکنان با یکدیگر هماهنگ هستند و توپ را به بهترین نحو به یکدیگر پاس میدهند، میتوانند امتیازهای بیشتری کسب کنند. این هماهنگی نیاز به تمرین و اعتماد دارد. هرچه بیشتر با دوستان خود کار کنید، بهتر میآموزید که چگونه مشارکت کنید. به یاد داشته باشید که گاهی ممکن است با نظر دیگران موافق نباشید، اما مشارکت یعنی بتوانید به حرف دیگران گوش دهید و راهی میانه پیدا کنید.
نکته: اگر در یک کار گروهی، کسی کمکاری کرد، به جای سرزنش، از او بپرسید که آیا به کمک نیاز دارد. گاهی افراد به دلیل خجالت یا ندانستن، مشارکت نمیکنند. با مهربانی میتوانید آنها را به همکاری تشویق کنید.
پرسشهای چالشی دربارهی مشارکت
پرسش: اگر در یک گروه قرار بگیرم که نظر من با دیگران فرق دارد، چه کار کنم؟
پاسخ: این طبیعی است که نظرها متفاوت باشد. شما میتوانید نظر خود را با آرامش بیان کنید و دلیل آن را توضیح دهید. سپس به نظرات دیگران هم گوش دهید. شاید با گفتوگو به راهحلی برسید که همه آن را بپذیرند. گاهی بهترین ایده از ترکیب چند نظر مختلف به دست میآید.
پرسش: چرا گاهی برخی از بچهها در کار گروهی شرکت نمیکنند؟
پاسخ: ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد. شاید آنها خجالتی هستند، یا مطمئن نیستند که کار را درست انجام میدهند. گاهی هم پیش میآید که فردی فکر میکند دیگران کار را بهتر انجام میدهند و نیازی به کمک او نیست. در چنین مواقعی، تشویق و نشان دادن این که همهی نظرها ارزش دارد، میتواند به آنها کمک کند تا وارد کار شوند.
پرسش: آیا مشارکت همیشه به نتیجهی عالی منجر میشود؟
پاسخ: نه همیشه، اما احتمال موفقیت را بسیار بالا میبرد. گاهی با وجود همکاری، ممکن است نتیجه آن طور که انتظار داریم نشود. اما مهم این است که از کار گروهی چیزهای زیادی یاد میگیریم؛ مانند گوش دادن به دیگران، بخشیدن اشتباهات و تقویت دوستیها. پس حتی اگر نتیجهی کار عالی نباشد، خودِ فرایند مشارکت ارزشمند است.
در یک نگاه:
مشارکت یعنی هرکس به اندازهی خود در کار سهیم باشد تا کار گروهی بهتر پیش برود. این کار در خانه، مدرسه و بازی با دوستان تمرین میشود. برای موفقیت در مشارکت، باید به حرف دیگران گوش دهیم، نظر خود را به درستی بیان کنیم و در انجام کارها کوشا باشیم. به یاد داشته باشید که هیچ کاری به تنهایی به خوبی کار گروهی پیش نمیرود. وقتی همه با هم همکاری میکنند، نه تنها کار سریعتر تمام میشود، بلکه روابط دوستانه نیز گرمتر و صمیمیتر میگردد. پس از همین امروز در هر کاری که انجام میدهید، سعی کنید مشارکت را فراموش نکنید و نقش خود را به بهترین شکل ایفا کنید.
