تهیه و استفاده از نقشه
نقشه چیست و چگونه ساخته میشود؟
نقشه، تصویری کوچکشده از یک جای واقعی است. برای ساختن نقشه، ابتدا باید جای مورد نظر را از بالا ببینیم، مانند وقتی که روی پشت بام میایستید و محله را نگاه میکنید. سپس همهٔ چیزها را به نسبت کوچکتر روی کاغذ میکشیم. به این نسبت، مقیاس میگویند. مثلاً اگر مقیاس نقشه ۱ به ۱۰۰۰ باشد، یعنی هر ۱ سانتیمتر روی نقشه، برابر با ۱۰۰۰ سانتیمتر یا ۱۰ متر در دنیای واقعی است.
برای تهیهٔ نقشه، مراحل زیر را طی میکنیم:
| مرحله | کاری که انجام میدهیم | مثال |
|---|---|---|
| یک | انتخاب منطقه و اندازهگیری فاصلهها | اندازهگیری طول خیابان اصلی مدرسه |
| دو | تعیین مقیاس مناسب | انتخاب مقیاس ۱ به ۵۰۰ برای نقشهٔ محله |
| سه | کشیدن عوارض مهم (خیابانها، ساختمانها، پارکها) | رسم ساختمان مدرسه، کتابخانه و زمین بازی |
| چهار | افزودن راهنما و نشانهها | گذاشتن علامت جهت شمال و توضیح رنگها |
چگونه از نقشه در زندگی روزمره استفاده کنیم؟
نقشه فقط برای سفرهای دور نیست. شما هر روز میتوانید از نقشه استفاده کنید. مثلاً وقتی میخواهید به خانهٔ دوستتان بروید، اگر از قبل نقشهٔ محله را دیده باشید، میدانید از کدام خیابان باید بپیچید و کدام کوچه کوتاهتر است. یا وقتی در یک شهر جدید هستید، نقشه به شما نشان میدهد که ایستگاه اتوبوس یا فروشگاه نزدیک کجاست.
فرض کنید مدرسهٔ شما در خیابان آزادی است و خانهٔ شما در کوچهٔ نسیم. با نگاه به نقشه، میبینید که بین این دو، یک پارک بزرگ وجود دارد. پس میتوانید مسیر خود را طوری برنامهریزی کنید که از کنار پارک عبور کنید و از فضای سبز لذت ببرید. همچنین اگر نقشه، جهت شمال را نشان دهد، میفهمید که مدرسه در کدام سمت خانه قرار دارد و صبح هنگام که خورشید از شرق طلوع میکند، کدام مسیر روشنتر است.
پرسشهای چالشی دربارهٔ نقشه
پرسش یک: چرا نقشهها همیشه جهت شمال را نشان میدهند؟
پاسخ: نشان دادن شمال به ما کمک میکند تا جهتهای دیگر را پیدا کنیم. وقتی شمال را بشناسیم، میتوانیم بفهمیم که راستمان شرق، چپمان غرب و پشتسرمان جنوب است. این کار مانند داشتن یک قطبنما روی کاغذ است.
پرسش دو: اگر نقشه، مقیاس نداشته باشد، چه مشکلی پیش میآید؟
پاسخ: بدون مقیاس، نمیتوانیم فاصلهٔ واقعی بین دو مکان را حدس بزنیم. مثلاً ممکن است دو نقطه روی نقشه نزدیک به هم به نظر برسند، اما در حقیقت کیلومترها با هم فاصله داشته باشند. مقیاس مانند خطکشی است که فاصلهها را برایمان معنیدار میکند.
پرسش سه: چگونه میتوانیم یک نقشهٔ ساده از حیاط مدرسه بکشیم؟
پاسخ: اول، حیاط را از بالا نگاه کنید (یا تصویرش را در ذهنتان مجسم کنید). بعد، یک کاغذ بردارید و گوشهٔ بالای آن را شمال در نظر بگیرید. سپس درختها، نیمکتها، در ورودی و زمین ورزش را به شکل علامتهای ساده روی کاغذ بکشید. در آخر، یک فلش به سمت شمال بکشید و نام هر قسمت را بنویسید. حالا شما یک نقشهساز شدهاید!
نگاهی به آنچه خواندیم: نقشه، ابزاری کارآمد برای شناخت مکانها و مسیرهاست. با دانستن مراحل تهیهٔ نقشه، مقیاس، جهتها و نشانههای رنگی، میتوانیم به راحتی از آن در زندگی روزمره استفاده کنیم. از پیدا کردن خانهٔ دوست تا برنامهریزی برای سفر، همه با کمک نقشه ممکن میشود. پس دفعهٔ بعد که نقشهای دیدید، با دقت به نشانههای آن نگاه کنید و سفر تازهای را در دنیای مکانها آغاز کنید.
