منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر
آشنایی با منابع طبیعی، جایگزینی دوباره و اهمیت مصرف درست آنها
در زندگی روزانه از منابع گوناگونی استفاده میکنیم. برخی از این منابع پس از مدتی دوباره در طبیعت جایگزین میشوند و برخی دیگر بسیار کند تشکیل میشوند و پس از مصرف بهسرعت بازنمیگردند. شناخت منابع تجدیدپذیر، منابع تجدیدناپذیر، صرفهجویی و نگهداری از طبیعت به ما کمک میکند تا از نعمتهای زمین بهتر استفاده کنیم.
انواع منابع طبیعی
نکته
منابع طبیعی چیزهایی هستند که انسان آنها را از طبیعت به دست میآورد و برای زندگی از آنها استفاده میکند.
| نوع منبع | ویژگی | نمونه |
|---|---|---|
| تجدیدپذیر | در زمان نسبتاً کوتاه دوباره جایگزین میشود. | نور خورشید، باد، آب |
| تجدیدناپذیر | تشکیل آن بسیار طولانی است و سریع جایگزین نمیشود. | نفت، گاز طبیعی، زغالسنگ |
منابع تجدیدپذیر اگر درست استفاده شوند، میتوانند بارها در اختیار انسان قرار بگیرند. برای نمونه، آب باران دوباره وارد رودها و دریاها میشود. همچنین باد و نور خورشید همواره در طبیعت وجود دارند. در مقابل، منابع تجدیدناپذیر در مدت بسیار طولانی شکل میگیرند. اگر مقدار زیادی از آنها مصرف شود، جایگزینی آنها برای انسان بسیار دشوار خواهد بود.
نمونههایی از زندگی روزانه
دانشآموزان هر روز بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از منابع طبیعی استفاده میکنند. هنگامی که چراغ خانه روشن است یا خودروها در خیابان حرکت میکنند، بخشی از انرژی مصرفی ممکن است از نفت یا گاز طبیعی به دست آمده باشد. این منابع تجدیدناپذیر هستند و باید با دقت مصرف شوند.
از سوی دیگر، خشک شدن لباسها زیر نور خورشید یا حرکت یک آسیاب بادی با کمک باد، نمونههایی از استفاده از منابع تجدیدپذیر هستند. همچنین صرفهجویی در مصرف آب هنگام شستن دستها یا مسواک زدن باعث میشود این منبع ارزشمند بهتر حفظ شود. خاموش کردن چراغهای اضافی و استفاده درست از وسایل برقی نیز به کاهش مصرف منابع تجدیدناپذیر کمک میکند.
پرسشهای مهم
پرسش:
چرا نفت را تجدیدناپذیر مینامند؟
پاسخ:
زیرا تشکیل نفت زمان بسیار طولانی نیاز دارد و پس از مصرف بهسرعت جایگزین نمیشود.
پرسش:
آیا منابع تجدیدپذیر را میتوان بیحساب مصرف کرد؟
پاسخ:
خیر. حتی این منابع نیز باید با برنامه و دقت استفاده شوند تا به طبیعت آسیب نرسد.
پرسش:
یک دانشآموز چگونه میتواند در حفظ منابع نقش داشته باشد؟
پاسخ:
با صرفهجویی در آب، خاموش کردن وسایل اضافی و مراقبت از محیط زندگی خود میتواند به حفظ منابع کمک کند.
منابع طبیعی برای زندگی انسان اهمیت زیادی دارند. برخی از آنها مانند باد، آب و نور خورشید دوباره در طبیعت جایگزین میشوند و برخی مانند نفت و گاز طبیعی بهسرعت بازنمیگردند. آگاهی از تفاوت این منابع و مصرف درست آنها باعث میشود نعمتهای طبیعی برای سالهای بیشتری در دسترس باشند و محیط زندگی سالمتری داشته باشیم.