گونههای کمیاب و منقرضشدهٔ ایران
آشنایی با جانوران کمجمعیت، نابودی زیستگاهها و اهمیت نگهداری از طبیعت
ایران دارای جانوران گوناگونی است که برخی از آنها بسیار کمتعداد شدهاند و به نگهداری و پشتیبانی نیاز دارند. بعضی گونهها نیز دیگر در طبیعت ایران دیده نمیشوند. واژههای مهم این موضوع شامل گونهٔ کمیاب، گونهٔ منقرضشده، زیستگاه و نگهداری از طبیعت است. آشنایی با این جانوران به ما کمک میکند ارزش طبیعت کشور خود را بهتر بدانیم.
نکته
هر جانور بخشی از چرخهٔ طبیعی زندگی است و کاهش شمار آن میتواند بر دیگر جانوران و گیاهان نیز اثر بگذارد.
گونههای در خطر و منقرضشده
| نام گونه | وضعیت | دلیل اهمیت |
|---|---|---|
| یوز ایرانی | بسیار کمجمعیت | از شناختهشدهترین جانوران ایران |
| گورخر ایرانی | نیازمند نگهداری | بخشی از تنوع جانوری کشور |
| شیر ایرانی | منقرضشده در طبیعت ایران | نمونهای از از دست رفتن یک گونه |
| ببر مازندران | منقرضشده در طبیعت ایران | یادآور اهمیت نگهداری از زیستگاهها |
گونههای کمیاب جانورانی هستند که شمار آنها بسیار کم شده است. نابودی بخشی از زیستگاهها، کمبود آب، شکار غیرمجاز و گسترش برخی فعالیتهای انسانی از دلایل کاهش جمعیت این جانوران به شمار میآید. در مقابل، گونههای منقرضشده دیگر در طبیعت یک سرزمین وجود ندارند. هنگامی که یک گونه از بین میرود، بازگرداندن آن به طبیعت بسیار دشوار یا ناممکن است.
نقش دانشآموزان در نگهداری از طبیعت
شاید یک دانشآموز نتواند به تنهایی از همهٔ جانوران کشور نگهداری کند، اما کارهای کوچک نیز ارزشمند هستند. برای نمونه، هنگام گردش در طبیعت نباید زباله روی زمین رها شود. همچنین میتوان دربارهٔ اهمیت جانوران با دوستان و اعضای خانواده گفتوگو کرد. همانگونه که دانشآموز از کتاب و دفتر خود مراقبت میکند تا سالم بمانند، طبیعت نیز به مراقبت همگانی نیاز دارد. نگهداری از آب، گیاهان و محیط زندگی جانوران به بقای گونههای کمیاب کمک میکند.
پرسشهای مهم
پرسش: چرا از گونههای کمجمعیت نگهداری میشود؟
پاسخ: زیرا هر گونه بخشی از طبیعت است و نبود آن میتواند تعادل محیط را بر هم بزند.
پاسخ: زیرا هر گونه بخشی از طبیعت است و نبود آن میتواند تعادل محیط را بر هم بزند.
پرسش: تفاوت گونهٔ کمیاب و منقرضشده چیست؟
پاسخ: گونهٔ کمیاب هنوز وجود دارد، اما تعداد آن کم است. گونهٔ منقرضشده دیگر در طبیعت آن منطقه دیده نمیشود.
پاسخ: گونهٔ کمیاب هنوز وجود دارد، اما تعداد آن کم است. گونهٔ منقرضشده دیگر در طبیعت آن منطقه دیده نمیشود.
پرسش: آیا کارهای کوچک ما اثر دارد؟
پاسخ: بله. رعایت پاکیزگی طبیعت، صرفهجویی در آب و آگاهیبخشی به دیگران میتواند در نگهداری از محیط زندگی جانوران مؤثر باشد.
پاسخ: بله. رعایت پاکیزگی طبیعت، صرفهجویی در آب و آگاهیبخشی به دیگران میتواند در نگهداری از محیط زندگی جانوران مؤثر باشد.
گونههای کمیاب و منقرضشده بخشی از تاریخ طبیعی ایران هستند. آشنایی با آنها نشان میدهد که طبیعت همواره به توجه و مراقبت نیاز دارد. اگر امروز از زیستگاهها و جانوران نگهداری کنیم، امکان حفظ گونههای ارزشمند برای نسلهای آینده بیشتر خواهد شد.