ناتوانی جسمی: تفاوتهای طبیعی در کارکرد بدن
ناتوانی جسمی یعنی بخشی از بدن مانند دست، پا، چشم یا گوش، آنطور که بیشتر مردم کار میکند، کار نکند. این موضوع مانع از زندگی شاد و موفق نیست. در این مقاله با سه مفهوم تفاوت در توانایی، وسایل کمککننده و همدلی همکلاسیها آشنا میشوید.
انواع ناتوانی جسمی در نگاه ساده
| نوع ناتوانی | یعنی چه؟ | مثال در مدرسه یا خانه |
|---|---|---|
| ناتوانی در راه رفتن | پاها ضعیفترند یا حرکت نمیکنند | استفاده از صندلی چرخدار برای رفتن به کلاس |
| ناتوانی در دیدن | چشم کمتر میبیند یا اصلاً نمیبیند | خواندن کتاب با خط برجسته (بریل) یا گوش دادن به فایل صوتی |
| ناتوانی در شنیدن | گوش صداها را خوب دریافت نمیکند | استفاده از سمعک و خواندن لبهای معلم |
| مشکل در کار کردن دستها | نمیتوان خوب قلم گرفت یا وسایل را برداشت | نوشتن با مداد مخصوص یا تایپ کردن با صفحه کلید بزرگ |
زندگی روزمره با ناتوانی جسمی: نمونههایی از مدرسه
فرض کن همکلاسیات به نام امیر از صندلی چرخدار استفاده میکند. او نمیتواند از پلهها بالا برود، اما رمپ (سطح شيبدار) کنار پلهها به او کمک میکند. یا درس تربیت بدنی: اگر کسی نتواند بدود، میتواند توپ را از روی صندلی پرتاب کند یا در بازی شرکت کند. برای دانشآموزی که خوب نمیبیند، معلم میتواند سوالها را بلند بخواند. گاهی هم یک دوست، برگهٔ سوال را برای او توضیح میدهد. این کارها نشان میدهد ناتوانی جسمی نمیتواند مانع یادگیری یا دوستی شود.
بسیاری از ابزارهای ساده مثل خودکار ضخیم، زیرانداز نرم برای نشستن، یا کیف چرخدار میتوانند کارهای روزانه را برای افراد دارای ناتوانی جسمی آسانتر کنند. مهم این است که ما راه انجام کار را پیدا کنیم، نه اینکه به سختی آن فکر کنیم.
سه پرسش رایج درباره ناتوانی جسمی
پاسخ: نه. فقط بعضی کارها را با روش متفاوتی انجام میدهد. مثلاً کسی که نمیتواند راه برود، شاید در شنا کردن خیلی قوی باشد یا با دستانش نقاشیهای زیبایی بکشد.
پاسخ: اول از خودش بپرس: «چطور میتوانم کمک کنم؟» شاید فقط بخواهد مثل بقیه با او رفتار کنی. گاهی هم نیاز دارد تو جعبه رنگش را باز کنی یا برگه را نزدیکتر ببری. بدون اجازه کمک نکن.
پاسخ: نه. بعضی افراد از هنگام به دنیا آمدن این تفاوت را دارند. بعضی دیگر در اثر تصادف یا بیماری، بعد از چند سال دچار ناتوانی میشوند. در هر دو صورت، میتوانند زندگی خوب و موفقی داشته باشند.