ارتباط تجربه با دیدگاه: چرا هرکس دنیا را جور دیگری میبیند؟
تجربههای زندگی، عینک دیدگاه ما را میسازند
همهٔ ما از کودکی تا امروز تجربههای گوناگونی داشتهایم: بازی در حیاط، کمک به والدین، دیدن یک فیلم، یا حتی دعوای کوچک با دوستمان. هرکدام از این رویدادها تکهای از عینک ما برای دیدن دنیا هستند. اگر دو دانشآموز را در نظر بگیریم که یکی همیشه در خانوادهای پرجمعیت بزرگ شده و دیگری تنها فرزند خانواده است، این دو نفر نظر متفاوتی دربارهٔ «قشنگ بودن شلوغی خانه» خواهند داشت.
| نوع زندگی و تجربه | دیدگاه نسبت به کمک به همکلاسی |
|---|---|
| کسی که در خانواده کمک به خواهر و برادر را تجربه کرده | کمک کردن را طبیعی و لذتبخش میداند |
| کسی که بیشتر تنها بوده و خودش همه چیز را انجام داده | شاید کمک را کاری سخت یا غیرضروری بداند |
چند مثال ملموس از زندگی دانشآموزی
فرض کن در زنگ ورزش تیمها را انتخاب میکنند. کسی که قبلاً در مسابقهٔ محله شرکت کرده و تجربهٔ باخت داشته، شاید انتخاب شدن یا نشدن برایش خیلی مهم نباشد. اما کسی که همیشه برنده بوده و باخت را تجربه نکرده، ممکن است خیلی ناراحت شود. یا مثلاً دربارهٔ غذاهای جدید در بوفه مدرسه: دانشآموزی که در سفرهای خانوادگی غذاهای گوناگون چشیده، با دید بازتری غذاهای جدید را امتحان میکند. در حالی که کسی تنها غذاهای تکراری خورده، به غذای جدید اعتماد ندارد.
پرسش و پاسخ برای روشنتر شدن موضوع
پرسش: آیا ممکن است دو دوست صمیمی هم دربارهٔ یک فیلم نظرهای کاملاً متفاوتی داشته باشند؟
پاسخ: بله، اگر یکی از آن دو نفر قبلاً فیلمی ترسناک دیده و از آن بدش آمده، ممکن است فیلم جدید را هم زود قضاوت کند. ولی دیگری اگر فیلمهای ماجراجویانه دیده باشد، دیدگاه بازتری دارد.
پرسش: آیا تجربههای بد هم میتوانند دیدگاه ما را تغییر بدهند؟
پاسخ: قطعاً. مثلاً دانشآموزی که یک بار در حیاط مدرسه لیز خورده، بعد از آن همیشه موقع دویدن احتیاط میکند. تجربهٔ بد به او یاد داده که زمین خطرناک است.
پرسش: اگر کسی تجربهٔ کمی داشته باشد، دیدگاهش اشتباه است؟
پاسخ: نه، اشتباه نیست، فقط محدودتر است. با گوش دادن به دیگران و امتحان چیزهای تازه، میتوان تجربهها را بیشتر کرد و دیدگاه را پختهتر ساخت.
تجربههای روزمرهٔ ما -از نحوهٔ بازی کردن تا کمک به دیگران- عینکی میسازند که با آن به جهان نگاه میکنیم. هیچ دو انسانی دقیقاً یکسان فکر نمیکنند، چون هیچ دو نفری تجربههای کاملاً یکسانی ندارند. اگر دیدگاه کسی با تو فرق دارد، به این معناست که او زندگی متفاوتی پشت سر گذاشته است. با گوش دادن فعال و پرسیدن میتوانیم از تجربهٔ دیگران بیاموزیم و دیدگاه خود را گستردهتر کنیم.