دیدگاه؛ چرا دو نفر یک چیز را دو جور میبینند؟
دیدگاه از کجا میآید؟
دیدگاه مثل عینکی است که ما به چشم میزنیم. رنگ این عینک از چیزهای گوناگونی ساخته میشود: تجربههای گذشته، احساسات، باوری که در خانه یاد گرفتهایم و حتی جایی که ایستادهایم. برای نمونه، اگر دو دانشآموز از دو طرف یک تابلو نقاشی به آن نگاه کنند، هرکدام رنگ و شکلی متفاوت میبینند، در حالی که تابلوهنوز همان تابلو است.
| موقعیت | دیدگاه نفر اول | دیدگاه نفر دوم |
|---|---|---|
| باران شدید در زنگ تفریح | «چه بد! نمیتوانیم فوتبال بازی کنیم.» | «چه خوب! میتوانیم قورباغهها را تماشا کنیم.» |
| معلم تکلیف سنگین میدهد | «برای یادگیری من خوب است.» | «باز هم وقت بازی کم میشود.» |
در زندگی روزمره کجا دیدگاه را میبینیم؟
فرض کن ۲ نفر همزمان به یک سگ ولگرد نگاه میکنند. یکی که قبلاً توسط سگی گاز گرفته شده، میترسد و فرار میکند. دیگری که در خانهاش سگِ بازیگوش دارد، با خوشحالی به آن نزدیک میشود. هر دو یک واقعیت (وجود سگ) را میبینند، اما برداشتشان کاملاً فرق دارد. در مدرسه هم همین طور است: وقتی معلم میگوید «فردا آزمون داریم»، یک دانشآموز فکر میکند «چه فرصتی برای نشان دادن دانستههایم!» و دیگری میگوید «ای وای، حتماً نمرهٔ بدی میگیرم.» تفاوت در دیدگاه، نتیجهٔ تجربه، اعتمادبهنفس و نگرش قبلی هرکس است.
چند پرسش چالشی دربارهٔ دیدگاه
پاسخ: نه همیشه. گاهی یک دیدگاه بر پایهٔ اطلاعات نادرست ساخته شده است. مثلاً اگر کسی فکر کند «همهٔ همکلاسیهایم از من متنفرند» در حالی که هیچ مدرکی ندارد، این دیدگاه نادرست است. دیدگاه خوب باید ریشه در واقعیت داشته باشد.
پاسخ: چون هرکسی به جزئیاتی توجه میکند که برایش مهمتر است. یکی خوردن بستنی را به یاد میآورد، دیگری سواری با کشتی را. دیدگاه مثل یک دوربین است که هرکس روی یک نقطه زوم میکند.
پاسخ: بله! با گوش دادن به دیگران، مطالعه کردن و تجربههای تازه. اگر دانشآموزی از ریاضی بترسد، با کمک گرفتن و تمرین کمکم دیدگاهش عوض میشود و ریاضی را دوستداشتنی میبیند.