واکنش ما به رویدادها: چگونه رفتار خود را مدیریت کنیم؟
واکنشهای گوناگون، نتیجهٔ یک اتفاق مشابه
چکیده: هر روز با رویدادهای مختلفی روبهرو میشویم؛ از باختن در بازی تا شنیدن یک خبر خوب. واکنش ما یعنی رفتاری که در برابر آن رویداد از خود نشان میدهیم. در این مقاله با سه کلیدواژهٔ «واکنش سریع»، «واکنش آرام» و «انتخاب بهترین پاسخ» آشنا میشوید.
واکنش چیست و چه شکلهایی دارد؟
واکنش یعنی کاری که بلافاصله یا پس از چند لحظه در برابر یک موقعیت انجام میدهیم. گاهی این کار از روی احساس ناگهانی است، مانند جیغ کشیدن وقتی دوستتان ناگهان از پشت در میپرد. گاهی هم واکنش ما آرام و حسابشده است، مانند نفس عمیق کشیدن و فکر کردن برای پاسخ به سؤال سخت معلم.
| نوع واکنش | ویژگی | مثال از مدرسه | واکنش فوری (برآشفتگی) | سریع، همراه با فشار روانی | وقتی نمرهٔ کم میگیری، دفتر را محکم میبندی | واکنش آرام (اندیشیده) | کندتر، همراه با فکر | نمرهٔ کم میگیری و از معلم میخواهی راهِ بهتر یادگرفتن را نشان دهد |
|---|
واکنش در زندگی روزمرهٔ دانشآموزی
فرض کن سر صف صبحگاه، دوستت سهوی پایت را روی کفش نو گذاشت. دو واکنش میتوانی نشان دهی: یکی این که اخم کنی و او را هل بدهی (واکنش تند). دیگری این که آرام به او بگویی «مواظب باش لطفاً» (واکنش مناسب). در زنگ ورزش که تیمت گل میخورد، بعضی بچهها توپ را به دیوار پرتاب میکنند و بعضی هم به همدیگر میگویند «گل بعدی را خودمان میزنیم». تفاوت در انتخاب واکنش است، نه در خودِ رویداد.
نکتهٔ کلیدیفاصلهٔ میان رویداد و واکنش تو همان جایی است که میتوانی تصمیم بگیری بهترین کار را انجام دهی. مثل یک مکث کوتاه پیش از پاسخ دادن به خواهر یا برادرت.
چالشهای مفهومی (پرسش و پاسخ)
پرسش: آیا همیشه واکنش سریع بد است؟
پاسخ: نه. اگر کسی از پله لیز خورد و افتاد، واکنش سریع برای کمک کردن عالی است. بد زمانی است که بدون فکر، حرف زشتی بزنیم یا کاری خراب کنیم.
پاسخ: نه. اگر کسی از پله لیز خورد و افتاد، واکنش سریع برای کمک کردن عالی است. بد زمانی است که بدون فکر، حرف زشتی بزنیم یا کاری خراب کنیم.
پرسش: چرا دو نفر در برابر یک رویداد، واکنش متفاوت نشان میدهند؟
پاسخ: چون تجربهٔ گذشته، شخصیت و آموزش روی واکنش اثر میگذارد. مثلاً کسی که قبلاً اذیت شده، زودتر عصبانی میشود. اما همه میتوانند واکنش بهتری یاد بگیرند.
پاسخ: چون تجربهٔ گذشته، شخصیت و آموزش روی واکنش اثر میگذارد. مثلاً کسی که قبلاً اذیت شده، زودتر عصبانی میشود. اما همه میتوانند واکنش بهتری یاد بگیرند.
پرسش: چطور واکنش خود را عوض کنم؟
پاسخ: اول رویداد را نام بگذار (مثلاً «همکلاسی دفترم را برداشت»). بعد سه نفس عمیق بکش. سپس از خود بپرس «بهترین کاری که الآن میتوانم بکنم چیست؟». این تمرین کمک میکند واکنش بهتری داشته باشی.
پاسخ: اول رویداد را نام بگذار (مثلاً «همکلاسی دفترم را برداشت»). بعد سه نفس عمیق بکش. سپس از خود بپرس «بهترین کاری که الآن میتوانم بکنم چیست؟». این تمرین کمک میکند واکنش بهتری داشته باشی.
جمعبندی
واکنشها قابل تغییرند. رویدادهای ناخوشایند (مانند گم شدن خوراکی یا شکستن مداد) را نمیتوان همیشه کنترل کرد، اما میتوانی یاد بگیری چگونه واکنش نشان دهی. هر بار که پیش از واکنش، نفس عمیق میکشی و فکر میکنی، در واقع مغزت را برای واکنشهای بهتر تربیت میکنی. همین امروز در زنگ تفریح این روش را امتحان کن.
واکنشها قابل تغییرند. رویدادهای ناخوشایند (مانند گم شدن خوراکی یا شکستن مداد) را نمیتوان همیشه کنترل کرد، اما میتوانی یاد بگیری چگونه واکنش نشان دهی. هر بار که پیش از واکنش، نفس عمیق میکشی و فکر میکنی، در واقع مغزت را برای واکنشهای بهتر تربیت میکنی. همین امروز در زنگ تفریح این روش را امتحان کن.
