علت پنهان: دلیلی که دیده نمی‌شود، اما می‌توان با شواهد و بررسی آن را حدس زد.

علت پنهان: رمزی که ردپا دارد

علت پنهان یعنی چه و چرا مهم است؟

گاهی چیزی که می‌بینیم، همهٔ ماجرا نیست. مثلاً صبح که از خواب بیدار می‌شوی، میز تحریرت خیس است. علتِ پیداست؟ شاید کسی لیوان آب را روی میز گذاشته. اما «علت پنهان» ممکن است این باشد که شب قبل، تهویهٔ اتاق بسته بوده و بخار روی میز نشسته است. برای پیدا کردن علت پنهان، باید سوال بپرسی: «چه چیز دیگری می‌توانسته این اتفاق را بیندازد؟»

علت پنهان به دو دسته تقسیم می‌شود:

چطور با شواهد، علت پنهان را حدس بزنیم؟

فرض کن کیفِ غذایت را داخل مدرسه جا گذاشته‌ای و هنگام زنگ تفریح، ناگهان کیف خالی است. چه علت‌های پنهانی ممکن است وجود داشته باشد؟ یکی این است که دوستت آن را برای شوخی برداشته. دیگری اینکه کیف از روی میز افتاده و محتویاتش زیر نیمکت رفته. برای حدس زدن، باید ردپاها را چک کنی: آیا درِ کلاس باز بوده؟ آیا کسی تو را اذیت می‌کند؟ نشانه‌ها مثل تکه‌های پازل، تصویر بزرگ را می‌سازند.

چالش‌های فکری: پرسش و پاسخ