گزارش مبتنی بر یافتهها
تنها بر پایهٔ اطلاعات بهدستآمده از پژوهش، نه نظر شخصی
در این مقاله یاد میگیری که یک گزارش مبتنی بر یافتهها فقط به اطلاعاتی تکیه دارد که از پژوهش به دست آمدهاند. کلیدواژههای مهم: پژوهش، یافته، داده، واقعیت.
گزارش پژوهشمحور یعنی چه؟
گاهی یک گزارش مانند نوشتن «نظر من دربارهٔ ورزش صبحگاهی» نیست. بلکه شبیه به این است: «از ۳۰ نفر از همکلاسیها پرسیدیم، ۲۲ نفر گفتند صبح ها احساس شادابی بیشتری دارند.» به این میگویند گزارش مبتنی بر یافتهها؛ یعنی هر جمله باید پشتوانهٔ داده داشته باشد.
| نوع گزارش | نمونهٔ جمله |
|---|---|
| گزارش معمولی (نظری) | به نظر من کتابخانهٔ مدرسه خیلی شلوغ است. |
| گزارش مبتنی بر یافته | در ساعت استراحت، ۴۷ نفر در کتابخانه بودند و ۳۸ صندلی خالی نبود. |
چطور از یافتهها در زندگی روزمره استفاده کنیم؟
فرض کن میخواهی به مدیر مدرسه پیشنهاد دهی که تعداد توپهای ورزشی را زیاد کند. تو نباید بگویی «به نظرم توپ کم داریم». باید بروی و پژوهش کنی: در زنگ تربیت بدنی چند گروه بدون توپ میمانند؟ چند نفر منتظر میمانند؟ بعد اعداد را یادداشت میکنی. مثلاً مینویسی: «از ۵ گروه ۴ گروه مجبور بودند برای داشتن توپ، بیش از ۱۰ دقیقه منتظر بمانند.» این یعنی گزارش مبتنی بر یافته. همچنین میتوانی از جدول زیر برای جمعآوری دادههای یک پژوهش کلاسی استفاده کنی.
| پرسش پژوهش | یافته (تعداد دانشآموزان) | درصد |
|---|---|---|
| صبحانه میخورید؟ | ۲۸ نفر از ۳۲ نفر | ۸۷ درصد |
| کتاب غیردرسی خواندهاید؟ | ۱۹ نفر از ۳۲ نفر | حدود ۵۹ درصد |
چالشهای مفهومی (پرسش و پاسخ)
پرسش: اگر من به ۱۰ نفر زنگ بزنم و فقط ۳ نفر پاسخ دهند، میتوانم نتیجهٔ کلی بگیرم؟
پاسخ: خیر. گزارش مبتنی بر یافته باید بگوید «از ۱۰ نفر، فقط ۳ نفر نظر دادند» و نباید آن را به کل مدرسه تعمیم دهد مگر اینکه پژوهش بزرگتری انجام دهی.
پاسخ: خیر. گزارش مبتنی بر یافته باید بگوید «از ۱۰ نفر، فقط ۳ نفر نظر دادند» و نباید آن را به کل مدرسه تعمیم دهد مگر اینکه پژوهش بزرگتری انجام دهی.
پرسش: آیا میتوانم در گزارش از واژهٔ «به نظر میرسد» استفاده کنم؟
پاسخ: بهتر است از واژههای قطعی مانند «یافتهها نشان میدهند» یا «بر پایهٔ دادهها» استفاده کنی. «به نظر میرسد» هنوز یک نظر است، نه یافتهٔ قطعی.
پاسخ: بهتر است از واژههای قطعی مانند «یافتهها نشان میدهند» یا «بر پایهٔ دادهها» استفاده کنی. «به نظر میرسد» هنوز یک نظر است، نه یافتهٔ قطعی.
پرسش: اگر یافتهها با خواستهٔ من جور نباشند، چه کار کنم؟
پاسخ: در گزارش مبتنی بر یافته، نباید چیزی را عوض کنی. اگر پژوهش نشان داد که بیشتر دانشآموزان دوست دارند زودتر به خانه بروند، حتی اگر تو دوست داری در مدرسه بمانی، باید همان را بنویسی.
پاسخ: در گزارش مبتنی بر یافته، نباید چیزی را عوض کنی. اگر پژوهش نشان داد که بیشتر دانشآموزان دوست دارند زودتر به خانه بروند، حتی اگر تو دوست داری در مدرسه بمانی، باید همان را بنویسی.
نکتهٔ پایانی: گزارش مبتنی بر یافته مثل کار یک دانشمند کوچک است. تو اطلاعات واقعی را جمع میکنی، آنها را کنار هم میچینی و بدون کم و زیاد کردن، به دیگران نشان میدهی. این کار باعث میشود حرف تو قابل اعتماد باشد. دفعهٔ بعد که خواستی دربارهٔ موضوعی نظر بدهی، اول یک پژوهش ساده انجام بده و یافتههایت را گزارش کن.