پیشنهاد اصلاح رفتار: راهکاری برای کاهش رفتارهای نامناسب و بهتر شدن شرایط محیط مدرسه
با چند قانون ساده و کمک یکدیگر، مدرسه را برای همهٔ ما دلپذیرتر کنیم
چکیده: در این مقاله با سه کلیدواژهٔ «رفتار درست»، «قوانین مدرسه» و «تشویق و پیامد» آشنا میشوید. میآموزیم چطور با پیشنهادهای کوچک، رفتارهای نادرست را کم کرده و محیط شادتری برای درس خواندن بسازیم.
رفتارهای نامناسب در مدرسه را چگونه بشناسیم و دستهبندی کنیم؟
همهٔ ما گاهی کارهایی میکنیم که باعث ناراحتی دیگران میشود، مثلاً در صف زنگ ورزش جلو میزنیم یا سر کلاس با دوستمان حرف میزنیم. این رفتارها را میتوان به سه گروه تقسیم کرد:
| دستهٔ رفتار | مثال در حیاط مدرسه | مثال در کلاس |
|---|---|---|
| رفتارهای مزاحم | داد زدن در گوش دوست | پرتاب کردن پاککن برای دیگران |
| رفتارهای ناامن | دویدن در راهپله | تکان دادن صندلی همکلاسی |
| رفتارهای نادرست اخلاقی | مسخره کردن لباس دیگری | نپوشاندن کتاب هنگام مشق نوشتن |
چند پیشنهاد ساده برای اصلاح رفتار در زنگ تفریح و کلاس
نکته: به جای اینکه بگوییم «این کار را نکن»، بهتر است بگوییم «چه کار بهتری میتوانیم انجام دهیم؟» مثلاً اگر همکلاسیتان مدادش را روی زمین میاندازد، میتوانید بگویید: «مدادت را روی میز بگذار تا گم نشود». این همان «پیشنهاد اصلاح رفتار» است.
در زنگ تفریح میتوان یک «صندوق مهربانی» در کلاس گذاشت. هرکس کار خوبی ببیند، یک برگه در آن میاندازد. آخر هفته، از روی برگهها به بچهها جایزهٔ کوچک مثل مداد رنگی یا برچسب داده میشود. در کلاس هم میتوانید قانون بگذارید: هرکس بیاجازه حرف میزند، یک پیامد کوچک دارد (مثلاً برای یک دقیقه ساکت میشود و فکر میکند) و هرکس دست بلند کند و صبر کند، تشویق میشود. حتی میتوانید یک «جدول رفتار گروهی» روی تخته بکشید و برای هر روز خوب، یک خورشید کوچک بکشید. وقتی خورشیدها به عدد ۱۰ رسید، همهٔ گروه یک بازی کوتاه در حیاط انجام میدهند.
سه پرسش چالشی دربارهٔ اصلاح رفتار
پرسش ۱: اگر دوستم رفتار زشتی انجام دهد، آیا باید حتماً به معلم بگویم؟
پاسخ: نه همیشه. اول میتوانی خودت آرام به او بگویی: «لطفاً این کار را نکن، باعث ناراحتی من میشود». اگر ادامه داد، آن وقت از یک بزرگتر کمک بگیری.
پاسخ: نه همیشه. اول میتوانی خودت آرام به او بگویی: «لطفاً این کار را نکن، باعث ناراحتی من میشود». اگر ادامه داد، آن وقت از یک بزرگتر کمک بگیری.
پرسش ۲: بعضی رفتارها مثل خراب کردن دیوار مدرسه را چگونه کم کنیم؟
پاسخ: میتوانید با همکاری معلم، نقاشیهای قشنگ روی دیوار بکشید تا همه دوست داشته باشند از آن مواظبت کنند. همچنین یک «گشت مهربانی» از بین خود بچهها بگذارید که یادآوری کند: «این دیوار مال همهٔ ماست».
پاسخ: میتوانید با همکاری معلم، نقاشیهای قشنگ روی دیوار بکشید تا همه دوست داشته باشند از آن مواظبت کنند. همچنین یک «گشت مهربانی» از بین خود بچهها بگذارید که یادآوری کند: «این دیوار مال همهٔ ماست».
پرسش ۳: اگر خودم عصبانی شدم و رفتار بدی کردم، چطور برگردم؟
پاسخ: اول چند نفس عمیق بکش، بعد از دوستت یا معلم عذرخواهی کن. بعد سعی کن کاری انجام دهی که دلت را خنک کند، مثل کمک به پاک کردن تخته یا آب دادن به گلدان کلاس. این کار نشان میدهد که انسان همیشه میتواند بهتر شود.
پاسخ: اول چند نفس عمیق بکش، بعد از دوستت یا معلم عذرخواهی کن. بعد سعی کن کاری انجام دهی که دلت را خنک کند، مثل کمک به پاک کردن تخته یا آب دادن به گلدان کلاس. این کار نشان میدهد که انسان همیشه میتواند بهتر شود.
وقتی هرکدام از ما پیشنهادهای اصلاح رفتار را جدی بگیریم، مدرسه جای تمیزتر، آرامتر و شادتری میشود. کافی است به جای فریاد زدن، راه حل بدهیم. به جای مسخره کردن، کمک کنیم. به جای خراب کردن، بسازیم. حتی یک یادآوری ساده مثل «لطفاً آرام باش» میتواند یک دعوا را به دوستی تبدیل کند. از فردا در زنگ تفریح یا کلاس، یک پیشنهاد خوب بده و ببین چه قدر همه چیز بهتر میشود.