راهحلها و اولویت آنها: کدام گزینه را اول انتخاب کنیم؟
چند راهحل برای یک مسئله
فرض کن امروز تکلیف ریاضی داری، اما یک فیلم جذاب از تلویزیون پخش میشود. مسئله این است: «هم تکلیف را انجام بدهم و هم فیلم را ببینم». سه راهحل ساده وجود دارد:
| راهحل | مزیت | عیب |
|---|---|---|
| نگاه کردن فیلم و انجام ندادن تکلیف | لذت فوری | نمره کم در درس |
| انجام تکلیف و ندیدن فیلم | نمره خوب و یادگیری | از دست دادن سرگرمی |
| ضبط کردن فیلم و انجام تکلیف بعد از آن | هم تکلیف و هم فیلم | دیر خوابیدن |
برای پیدا کردن اولویت، باید بررسی کنیم کدام راهحل بیشتر به ما کمک میکند و کمترین ضرر را دارد.
مثال عینی از زندگی مدرسه
فرزاد و نیما باید پروژهٔ گروهی علوم را تحویل دهند. دوتا از اعضای گروه کارشان را انجام ندادهاند. راهحلهای ممکن:
- راهحل اول: از معلم کمک بخواهند و مهلت بگیرند. (اولویت بالا، چون مشکل اصلی را حل میکند)
- راهحل دوم: خودشان کار دیگران را انجام دهند. (اولویت متوسط، اما برایشان زیاد میشود)
- راهحل سوم: چیزی نگویند و تحویل ندهند. (اولویت پایین، چون نمرهٔ گروه صفر میشود)
طبق قاعدهٔ اولویتبندی، ابتدا راهحل کمخطرترین و منطقیترین انتخاب میشود. در اینجا راهحل اول بهترین است.
چالشهایی که شاید برایت پیش بیاید
پرسش: اگر همهٔ راهحلها خوب باشند، چطور انتخاب کنیم؟
پاسخ: در این صورت به زمان و هزینه نگاه میکنی. راهحلی که زودتر به نتیجه برساند و انرژی کمتری بگیرد، اولویت دارد.
پرسش: آیا همیشه اولویت اول بهترین است؟
پاسخ: نه همیشه. گاهی اولویت اول سختترین راه است (مثلاً عذرخواهی کردن از دوست). اما همین راه سخت، در درازمدت بهترین نتیجه را دارد.
پرسش: اگر دو راهحل اهمیت یکسان داشته باشند؟
پاسخ: میتوانی از دیگران نظرخواهی کنی. مثلاً از مادرت یا معلمت بپرسی. گاهی چشمبسته یکی را انتخاب میکنی و بعد یاد میگیری که دفعهٔ بعد چطور بهتر تصمیم بگیری.
جمعبندی: برای حل هر مسئله، دستِکم سه راهحل پیدا کن. آنها را در یک جدول با خوبی و بدی مقایسه کن. سپس راهحلی را انتخاب کن که بیشترین فایده و کمترین ضرر را دارد. به یاد داشته باش که اولویت اول همیشه سادهترین راه نیست، بلکه بهترین راه برای آیندهٔ توست. تمرین کن تا هر روز بهتر بتوانی اولویتها را تشخیص دهی.