مقایسهٔ شرایط: شناخت شباهتها و تفاوتها برای تصمیمگیری دقیقتر
چطور با نگاه به دو موقعیت، انتخاب هوشمندانهتری داشته باشیم؟
چکیده: گاهی بین دو کار یا دو راهی گیر میکنیم. وقتی بتوانیم شباهتها و تفاوتهای دو موقعیت را بنویسیم، تصمیمگیری راحتتر میشود. در این مقاله با واژههای «مقایسه»، «شباهت»، «تفاوت»، «معیار» و «نتیجهگیری» آشنا میشویم و یاد میگیریم چطور انتخابهای روزمرهمان را دقیقتر کنیم.
دو زیرموضوع مهم در مقایسه کردن
برای اینکه دو چیز را خوب با هم مقایسه کنیم، باید اول معیارهای مقایسه را پیدا کنیم. معیار یعنی ویژگیهایی که برای ما مهم هستند؛ مثلاً اگر بخواهیم بین دو خوراکی یکی را انتخاب کنیم، معیارها میتوانند «طعم»، «قیمت»، «تازه بودن» یا «مقدار» باشند. بعد از انتخاب معیارها، کار را به دو بخش تقسیم میکنیم:
نکته: اول شباهتها را پیدا کن، بعد تفاوتها را. این کار مغزت را مرتب میکند.
| معیار مقایسه | موقعیت اول | موقعیت دوم | نتیجهٔ مقایسه |
|---|---|---|---|
| مدت زمان انجام تکلیف | ۳۰ دقیقه | ۴۵ دقیقه | موقعیت اول کوتاهتر است |
| نمرهٔ آزمون قبلی | ۱۸ از ۲۰ | ۱۵ از ۲۰ | موقعیت اول نتیجهٔ بهتری دارد |
مثالی از زندگی خودت: انتخاب بین دو همکلاسی
فرض کن میخواهی برای یک کار گروهی شریک انتخاب کنی. دو نفر مد نظرت هستند: علی و سعید. شباهتها: هر دو تکالیف خود را به موقع انجام میدهند و با دیگران خوب کنار میآیند. تفاوتها: علی در ریاضی قویتر است اما همیشه عجله دارد. سعید آرامتر کار میکند ولی در علوم نمرهٔ بالاتری دارد. حالا اگر تکلیف گروهی ریاضی باشد، علی انتخاب بهتر است. اگر پروژهٔ علوم باشد، سعید مناسبتر است. میبینی که با مقایسه کردن، تصمیمگیری خیلی شفافتر میشود.
چالشهای مفهومی در مقایسه کردن
پرسش: چرا گاهی دو چیز را با هم مقایسه میکنم ولی باز هم نمیتوانم تصمیم بگیرم؟
پاسخ: چون معیارهایت را کامل ننوشتی. شاید فقط به یک ویژگی نگاه کردهای. بهتر است فهرستی از معیارها درست کنی و به هرکدام امتیاز بدهی.
پاسخ: چون معیارهایت را کامل ننوشتی. شاید فقط به یک ویژگی نگاه کردهای. بهتر است فهرستی از معیارها درست کنی و به هرکدام امتیاز بدهی.
پرسش: آیا مقایسه فقط برای تصمیمگیری است؟
پاسخ: نه؛ گاهی مقایسه به تو کمک میکند بفهمی چه چیزهایی را دوست داری. مثلاً مقایسهٔ دو کتاب میتواند سلیقهٔ مطالعهات را نشان بدهد.
پاسخ: نه؛ گاهی مقایسه به تو کمک میکند بفهمی چه چیزهایی را دوست داری. مثلاً مقایسهٔ دو کتاب میتواند سلیقهٔ مطالعهات را نشان بدهد.
پرسش: اگر دو موقعیت خیلی شبیه هم باشند چه؟
پاسخ: در این صورت باید روی تفاوتهای کوچک تمرکز کنی. حتی یک تفاوت کوچک مثل «زمان بیشتری برای فکر کردن» میتواند مهم باشد.
پاسخ: در این صورت باید روی تفاوتهای کوچک تمرکز کنی. حتی یک تفاوت کوچک مثل «زمان بیشتری برای فکر کردن» میتواند مهم باشد.
آنچه یاد گرفتیم:
مقایسه کردن یعنی پیدا کردن شباهتها و تفاوتهای دو چیز با کمک معیارهای مشخص. هر وقت خواستی بین دو خوراکی، دو بازی، دو روش درس خواندن یا دو دوست انتخاب کنی، اول فهرستی از ویژگیهای مهم بنویس. بعد کنار هم بگذار و ببین کدام گزینه بیشتر با نیازت هماهنگ است. یادت باشد گاهی «هیچکدام» هم میتواند یک انتخاب درست باشد. پس قبل از تصمیمگیری، حتماً شرایط را خوب مقایسه کن.
مقایسه کردن یعنی پیدا کردن شباهتها و تفاوتهای دو چیز با کمک معیارهای مشخص. هر وقت خواستی بین دو خوراکی، دو بازی، دو روش درس خواندن یا دو دوست انتخاب کنی، اول فهرستی از ویژگیهای مهم بنویس. بعد کنار هم بگذار و ببین کدام گزینه بیشتر با نیازت هماهنگ است. یادت باشد گاهی «هیچکدام» هم میتواند یک انتخاب درست باشد. پس قبل از تصمیمگیری، حتماً شرایط را خوب مقایسه کن.