ویژگیهای فردی دیگران: نقش خواستهها، تواناییها و علاقهها در تصمیمگیری
خواستهها، تواناییها و علاقهها را بشناسیم
هر آدمی مانند یک کتاب متفاوت است. گاهی ما فقط به فکر خودمان هستیم و فراموش میکنیم که بقیه هم احساسات و نیازهای خودشان را دارند. برای اینکه بتوانیم تصمیمهای خوبی بگیریم، باید این شش ویژگی را در دیگران بشناسیم:
| ویژگی | معنی ساده | مثال در زندگی دانشآموزی |
|---|---|---|
| خواستهها | چیزی که فرد دوست دارد داشته باشد یا انجام دهد | همکلاسیات دوست دارد در بازی گروهی مداد رنگی قرمز را بردارد |
| تواناییها | کارهایی که فرد بلد است یا در آنها خوب است | دوستت در مسابقهٔ دوچرخهسواری خیلی ماهر است |
| علاقهها | کارهایی که فرد از انجام آنها لذت میبرد | برادرت به خواندن کتابهای ماجراجویی خیلی علاقه دارد |
| نیازها | چیزهایی که فرد برای خوب زندگی کردن به آنها نیاز دارد | همبازیات موقع بازی تشنه میشود و به آب نیاز دارد |
| هدفها | نتیجههایی که فرد میخواهد به آنها برسد | دوستت میخواهد در امتحان ریاضی نمرهٔ خوب بگیرد |
| اولویتها | چیزی که برای فرد از بقیه چیزها مهمتر است | برای خواهرت اولویت دارد اول تکالیفش را بنویسد بعد تلویزیون ببیند |
چطور در زندگی روزمره به این ویژگیها توجه کنیم؟
فرض کنید میخواهید در زنگ تفریح بازی جدیدی راه بیندازید. اگر به خواستهٔ دوستتان که دوست دارد دروازهبان باشد توجه کنید، بازی برای همه لذتبخشتر میشود. یا وقتی میخواهید گروهی مشق بنویسید، بهتر است کارها را بر اساس تواناییها تقسیم کنید: یکی نقشه میکشد، یکی مینویسد و دیگری املای واژهها را بررسی میکند. همچنین اگر بدانید همکلاسیتان به خاطر گرسنگی نیاز به خوراکی دارد، میتوانید خوراکی خود را با او قسمت کنید. حتی در سفرهای خانوادگی، اگر بدانید اولویت پدرتان زود رسیدن به مقصد است و اولویت مادرتان لذت بردن از طبیعت، آن وقت میتوانید یک برنامهٔ میانی پیدا کنید که هر دو از آن راضی باشند.
چند پرسش و پاسخ چالشی
پاسخ: نه. تو هم خواستهها و نیازهای خودت را داری. تصمیم خوب یعنی جایی که هم به نیازهای دیگران توجه شود و هم به نیازهای تو. مثلاً اگر دوستت میخواهد همیشه توی بازی اول باشد، تو هم حق داری گاهی اول باشی. مهم این است که با هم گفتگو کنید.
پاسخ: بپرس! سادهترین راه همین است. مثلاً بگو: «دوست داری امروز چه بازیای انجام بدیم؟» یا «کدام قسمت درس ریاضی برات جذابتره؟» پرسیدن نشان میدهد که به دیگری اهمیت میدهی.
پاسخ: چون ممکن است عجله داشته باشیم یا تحت فشار باشیم. یا شاید نیازهای چند نفر با هم جور درنیاید. در این شرایط بهتر است یک فهرست کوتاه از نیازهای هرکسی بنویسیم و بعد ببینیم چه راهی کمترین ناراحتی را برای همه دارد.