گلچین گیلانی: شاعر، سراینده شعر «باران»
گلچین گیلانی که بود و چرا شعر «باران» را نوشت؟
گلچین گیلانی یکی از شاعرهای خوب ایران است. او در سال ۱۲۸۸ خورشیدی در شهر رشت به دنیا آمد. رشت شهری است که باران زیادی میبارد. پس جای تعجب نیست که او از باران شعر گفته باشد! نام اصلی او «احمد گلچین معانی» بود، اما همه او را با نام «گلچین گیلانی» میشناسند. او شعرهای ساده و روانی میسرود که بچهها و بزرگترها به راحتی با آن ارتباط برقرار میکنند.
شعر «باران» یکی از مشهورترین شعرهای اوست. در این شعر، باران را طوری توصیف میکند که انگار یک دوست مهربان است. مثلاً میگوید باران روی بام خانه میکوبد و صدای خوشی دارد، یا قطرههای باران مانند مروارید از آسمان میآیند. این شعر در کتابهای درسی خیلی از دانشآموزان هم چاپ شده است.
| در شعر گلچین گیلانی | در زندگی ما |
|---|---|
| باران مانند نوازش مادر است | وقتی باران میبارد، هوای حیاط خنک میشود |
| قطرههای باران مانند مرواریدند | قطرهها را روی شیشهٔ ماشین میبینیم و لذت میبریم |
| صدای باران شادیآور است | بعضی شبها صدای باران را دوست داریم و راحت میخوابیم |
چطور میتوانیم از شعر باران در زندگی خودمان استفاده کنیم؟
حتماً برای تو هم پیش آمده که یک روز بارانی، دلت نمیخواهد از خانه بیرون بروی. اما اگر با نگاه شاعرانه به باران نگاه کنی، همه چیز فرق میکند. مثلاً دفعهٔ بعد که باران میبارد، سعی کن مثل گلچین گیلانی به قطرهها نگاه کنی. ببین چطور روی برگ درخت میلغزند یا در گودی حیاط جمع میشوند. میتوانی کنار پنجره بایستی و صدای باران را گوش کنی. بعد از آن میتوانی یک نقاشی از باران بکشی یا حتی یک شعر کوتاه خودت بنویسی. مثلاً بنویس: «باران آمد / از ابر قشنگ / شست زمین را / مثل یک رنگ». این کار باعث میشود احساس بهتری نسبت به روزهای بارانی داشته باشی.
سه پرسش و پاسخ چالشی دربارهٔ شعر باران
پرسش ۱: چرا گلچین گیلانی از باران شعر گفته، نه از آفتاب؟
پاسخ: چون او در شهر رشت به دنیا آمده بود. رشت شهری است که در شمال ایران قرار دارد و باران زیادی در آنجا میبارد. گلچین گیلانی از کودکی باران را دیده بود و با آن بزرگ شده بود. بنابراین باران برایش خیلی آشنا و دوستداشتنی بود. او میخواست نشان دهد که هر منطقه میتواند زیبایی خاص خودش را داشته باشد.
پرسش ۲: آیا شعر باران برای بچهها سخت نیست؟ مگر بچهها هم میتوانند آن را بفهمند؟
پاسخ: نه، اصلاً سخت نیست! گلچین گیلانی از کلمههای ساده و روان استفاده کرده است. مثلاً از «قطره»، «باران»، «بام خانه» و «شادی» گفته است. این واژهها را بچهها هم میشناسند. علاوه بر این، تصویرهایی که او میسازد (مثل بارانی که مانند مادر نوازش میکند) برای ذهن بچهها کاملاً قابل درک و شیرین است. به همین دلیل است که شعر «باران» در کتاب فارسی کلاس سوم دبستان چاپ شده است.
پرسش ۳: آیا ما هم میتوانیم مثل گلچین گیلانی شاعر باشیم؟
پاسخ: بله، کاملاً! شاعر بودن یعنی خوب دیدن و خوب حس کردن. تو هم میتوانی هر روز چند دقیقه به چیزهای ساده مثل گلدان خانه، صدای باد، بازی گربه یا حتی بوی غذا توجه کنی. بعد یک دفتر بردار و چند خط دربارهٔ آن بنویس. لازم نیست حتماً قافیه داشته باشد. مهم این است که احساس واقعیات را بنویسی. کمککم میبینی که میتوانی شعرهای قشنگی بگویی.
مرور آنچه خواندیم: گلچین گیلانی شاعری از شهر بارانی رشت بود. او با شعر معروف «باران» به ما یاد داد که طبیعت پر از زیباییهای کوچک است. حالا میدانیم که چطور میتوانیم مثل یک شاعر به باران نگاه کنیم. همچنین فهمیدیم که هر کسی میتواند با تمرین و دقت، شعر بگوید یا از چیزهای ساده لذت ببرد. پس دفعهٔ بعد که باران گرفت، فقط نگو «آخ، باران!». بایست، نگاه کن و شاید یک شاعر کوچک درونت بیدار شود.