متانت؛ هنر سنجیده و باادب بودن در زندگی روزمره
سه رکن متانت: سنجیدگی، ادب و احترام
سنجیدگی یعنی پیش از هر کار یا حرفی، یک لحظه فکر کنیم. مثلاً وقتی دوستتان مدادتان را برداشته، به جای داد زدن، مکث کنید و بعد آرام بگویید: «لطفاً مدادم را پس بده.» ادب یعنی از کلمههای «لطفاً»، «متشکرم» و «ببخشید» در جای درست استفاده کنید. مثلاً وقتی ناخواسته به کسی فشار میآورید، سریع «ببخشید» بگویید. احترام یعنی به حرف دیگران گوش دهید، حتی اگر با آن موافق نباشید. در کلاس، وقتی معلم مشغول تدریس است، احترام یعنی بلند صحبت نکنید و دستتان را بالا ببرید.
| رفتار بدون متانت | رفتار با متانت |
|---|---|
| وسط حرف دیگران پریدن و فریاد زدن | صبر کردن تا نوبت حرف زدن برسد |
| توی صف غذا هل دادن دیگران | آرام ایستادن و رعایت نوبت |
| با صدای بلند خندیدن به اشتباه دوست | کمک کردن بدون مسخره کردن |
متانت در مدرسه، خانه و بازی
در مدرسه، وقتی پاسخ سوالی را میدانید، بیاجازه از جا بلند نشوید. دستتان را آرام بالا ببرید و بعد از دیدن اجازهٔ معلم، حرف بزنید. در خانه، اگر خواهر یا برادر کوچکتر اسباببازی شما را برد، به جای قهر کردن، بگویید: «میشود بعد از من بازی کنی؟» این یعنی سنجیدگی و احترام. در زمین بازی، اگر تیم شما گل خورد، به جای سرزنش دروازهبان، بگویید: «دفعهٔ بعد حتماً بهتر میشود.» همه اینها نشان میدهد شما فردی باادب و سنجیده هستید.
چالشهای پیش رو؛ سه پرسش و پاسخ ساده
پرسش: وقتی خیلی عصبانی هستم، چطور میتوانم با متانت رفتار کنم؟
پاسخ: چند نفس عمیق بکشید (تا ۵ بشمارید)، از جا بلند شوید و یک جرعه آب بنوشید. بعد با صدای معمولی بگویید: «الان ناراحتم، اجازه دهید چند دقیقه بعد حرف بزنم.» این رفتار سنجیده شما را عاقل نشان میدهد.
پرسش: دوستانم شوخی بیادبانهای میکنند و انتظار دارند من هم بخندم. چه کار کنم؟
پاسخ: بدون داد زدن و قهر کردن، با لبخند آرام بگویید: «این شوخی خوشمزه نیست، بیایید چیز دیگری بگوییم.» اگر اصرار کردند، میتوانید جای دیگری بروید. حفظ آرامش و احترام به خودتان، بخشی از متانت است.
پرسش: گاهی عجله دارم و بیادبی میشود. چطور عجلهام را کنترل کنم؟
پاسخ: پیش خودتان بگویید: «اگر یک دقیقه دیرتر برسم، دنیا به آخر نمیرسد، اما اگر بیادبی کنم، دیگران از من ناراحت میشوند.» یک لحظه مکث کنید، بعد مؤدبانه راه خود را ادامه دهید.
آنچه در این یاد گرفتیم:
متانت یعنی سه کار ساده: سنجیده رفتار کردن (پیش از حرف زدن فکر کنیم)، با ادب بودن (کلمات مؤدبانه به کار بردن) و احترام گذاشتن (به حرف دیگران گوش دادن). در کلاس، خانه و بازی میتوانیم با تمرین نفس عمیق، صبر در نوبت و انتخاب کلمههای مناسب، انسانِ باادب و محبوبی باشیم. از فردا سعی کنید در جایگاههای مختلف (نظم صف، کمک به دوست، صحبت با پدر و مادر) متانت خود را نشان دهید.
