دزفول: شهری در خوزستان که بیشترین حملات موشکی و هوایی را تحمل کرد و به عنوان شهر نمونه مقاومت انتخاب شد.

دزفول: شهری در خوزستان که بیشترین حملات موشکی و هوایی را تحمل کرد و به عنوان شهر نمونه مقاومت انتخاب شد

۱. جغرافیای آرام در میان طوفان جنگ

دزفول شهری زیبا در شمال استان خوزستان است که رودخانه پرآب دز از میان آن می‌گذرد. این شهر را به دلیل خانه‌های قدیمی و زیبای آجریش، «موزه آجری ایران» هم می‌نامند. اما در سال‌های 1360 تا 1367 خورشیدی، این شهر آرام به یکی از هدف‌های اصلی حملات عراق تبدیل شد. چرا که دزفول در نزدیکی مرز و در مسیر حملات هوایی و موشکی دشمن قرار داشت. پایگاه هوایی وحیدی دزفول نیز یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی ایران بود که دشمن قصد داشت با بمباران آن، قدرت هوایی ایران را تضعیف کند.

برای دانش‌آموز عزیز تصور کن که معلم تو از شما خواسته که در مسابقه نقاشی شرکت کنی. نقاشی تو آنقدر قشنگ می‌شود که همه به آن نگاه می‌کنند. دزفول هم برای دشمن مثل همان نقاشی قشنگ بود؛ چون یک جای مهم و استراتژیک محسوب می‌شد. به همین دلیل عراقی‌ها مدام به سمت این شهر موشک پرتاب می‌کردند.

۲. قهرمانی مردم عادی: چرا دزفول شهر نمونه مقاومت شد؟

با وجود همه این حملات سنگین، مردم دزفول شهر خود را خالی نکردند. تصور کن وقتی هوا دارد باران می‌بارد، ما زیر سقف می‌رویم تا خیس نشویم. اما مردم دزفول درست برعکس عمل کردند. هرچه دشمن موشک بیشتری پرتاب می‌کرد، آنها محکم‌تر می‌ایستادند. آن‌ها به جای فرار، در شهر ماندند و از خانه و سرزمین خود دفاع کردند.

این ایستادگی باعث شد که دزفول به عنوان «شهر نمونه مقاومت» شناخته شود. یعنی الگویی برای تمام شهرهای ایران که چگونه باید در برابر زورگویی ایستاد. در تاریخ 4 خرداد هر سال، ما «روز مقاومت» را جشن می‌گیریم تا به خاطر بیاوریم که مردم دزفول چه رشادت‌هایی کردند. آنها 2600 شهید (یعنی 2600 قهرمان) به کشور هدیه دادند.

۳. یک نگاه علمی: موشک‌ها چگونه کار می‌کنند؟ (ریاضی پشت صحنه)

موشک‌هایی که به دزفول شلیک می‌شد، معمولاً از نوع «اسکاد بی» (Scud-B) بودند. این موشک‌ها یک موتور دارند که آن را به سمت هدف هدایت می‌کند.

فرض کنیم یک موشک با سرعت متوسط v حرکت می‌کند و مسافت d را طی می‌کند تا به دزفول برسد. اگر زمان حرکت موشک را با t نشان دهیم، دانشمندان از این فرمول ساده استفاده می‌کنند:

یعنی هر چه مسیر دورتر باشد، زمان بیشتری طول می‌کشد تا موشک به زمین برسد. مردم دزفول معمولاً صدای آژیر خطر را می‌شنیدند و تنها چند دقیقه (t کوچک) فرصت داشتند خود را به پناهگاه برسانند.

مثال تصویری: وقتی توپ را با قدرت به سمت دیوار پرتاب می‌کنی، هرچه قدرتی که به توپ می‌دهی (v سرعت) بیشتر باشد، توپ دیرتر به زمین می‌افتد و دورتر می‌رود (d مسافت). موشک‌های اسکاد طوری طراحی شده بودند که مسیرهای دور را دقیقاً طی کنند.

۴. زندگی زیر سقف آسمان: مثال‌های ملموس از زندگی در جنگ

برای اینکه درک کنیم مردم دزفول چطور زندگی می‌کردند، بیا یک روز از زندگی آنها را تصور کنیم:

• مدرسه در پناهگاه: دانش‌آموزان دزفولی مثل من و تو، کیف و کتابشان را برمی‌داشتند، اما به جای کلاس معمولی، به زیرزمین‌ها یا پناهگاه‌های کوچک می‌رفتند و آنجا درس می‌خواندند. صدای واق‌واق سگ‌ها یا صدای بوق ماشین‌ها را نداشتند، بلکه صدای انفجار موشک‌ها را می‌شنیدند.
• بازی در کوچه‌های ناامن: وقتی موشکی به یک خانه اصابت می‌کرد، یک چاله بزرگ ایجاد می‌شد. بچه‌ها مواظب بودند که به آن چاله‌ها نزدیک نشوند، چون ممکن بود مواد منفجره عمل نکرده در آن باشد.
• پل‌ها راه نجات: رودخانه دز دو پل اصلی داشت. مردم از روی این پل‌ها فرار می‌کردند تا به مناطق امن‌تر بروند، اما خیلی از آنها برمی‌گشتند تا از شهر دفاع کنند.

۵. پرسش و پاسخ: چالش‌های مفهومی برای دانش‌آموزان

پاورقی‌ها