پیام بازی: معناهای پنهان در دل سرگرمی
بازیها فقط گرافیک و هیجان نیستند
شاید فکر کنید هدف اصلی یک بازی، قهرمان شدن یا کسب امتیاز است. اما در پس این اهداف، پیامهایی وجود دارد. به بازیهایی مانند فوتبال فکر کنید. در دنیای واقعی، فوتبال فقط برنده شدن نیست، بلکه کار تیمی، احترام به حریف و رعایت قانون را به ما یاد میدهد. بازیهای ویدئویی هم دقیقاً همین کار را میکنند، اما در یک دنیای مجازی. آنها میتوانند مفاهیم انتزاعی را به شکلی ملموس و قابل تجربه نشان دهند.
برای مثال، در بازی ماینکرفت1، بازیکن در یک جهان باز رها میشود. پیام اصلی این بازی خلاقیت و پشتکار است. شما برای ساختن یک خانه یا قلعه، باید منابع جمعآوری کنید، برنامهریزی داشته باشید و با شکستهای مقطعی (مثل نابودی سازه توسط یک هیولای شبانه) دست و پنجه نرم کنید. این دقیقاً شبیه انجام یک پروژهٔ علمی در مدرسه است: نیاز به تحقیق، تلاش و یادگیری از اشتباهات دارد.
چگونه میتوانیم پیام بازیها را دستهبندی کنیم؟
پیامهای بازیهای ویدئویی را میتوان در چند گروه اصلی جای داد. این دستهبندی کمک میکند هنگام بازی کردن، هوشمندانهتر به محتوا نگاه کنیم و بفهمیم بازی سعی دارد چه چیزی را در ذهن ما تقویت کند.
| دستهٔ پیام | توضیح و مثال ملموس | نمونه بازی |
|---|---|---|
| اخلاق و انتخاب | بازیهایی که در آن انتخابهای شما سرنوشت شخصیتها و دنیای بازی را تغییر میدهد. مانند انتخاب بین راستگویی و دروغ برای حل یک مشکل. | مجموعه بازیهای داستان زندگی |
| کار گروهی و همکاری | بازیهایی که برای موفقیت، باید با دیگر بازیکنان هماهنگ شوید. مثل یک تیم ورزشی در مدرسه که برای پیروزی باید با هم بازی کنند. | فورتنایت (حالت نجات جهان)2 |
| پشتکار و یادگیری | بازیهایی که در آن با شکست خوردن و تلاش دوباره، مهارت شما افزایش مییابد. شبیه حل یک مسئلهٔ ریاضی سخت که پس از چند بار تلاش بالاخره حل میشود. | کیش آ سایلنت3 |
| مسئولیتپذیری و مدیریت | بازیهایی که در آن باید منابع محدود (مثل غذا، پول، زمان) را مدیریت کنید. مانند مدیریت پول توجیبی در طول ماه. | بازیهای شبیهساز مانند سیمز4 |
| تاریخ، فرهنگ و همدلی | بازیهایی که شما را در یک دورهٔ تاریخی خاص یا در نقش فردی با فرهنگ متفاوت قرار میدهند تا دیدگاه او را درک کنید. | آساسینز کرید: ادیسه5 |
از دنیای مجازی تا زندگی واقعی: پیامها چگونه تأثیر میگذارند؟
تأثیر پیام بازیها میتواند بسیار عملی باشد. فرض کنید در بازی استارده ولی6، شما یک مزرعه را مدیریت میکنید. باید بذر بکارید، آبیاری کنید، محصول برداشت کنید و با مردم شهر ارتباط برقرار کنید. این بازی به طور غیرمستقیم مفاهیمی مانند صبر (برای رشد محصول)، برنامهریزی (برای فصلهای کاشت) و تعامل اجتماعی را آموزش میدهد.
حالا این مفاهیم را در زندگی یک دانشآموز تصور کنید: برنامهریزی برای امتحانات نیاز به صبر و تلاش دارد، دقیقاً مثل رشد محصول در بازی. یا کار گروهی در پروژههای مدرسه، نیازمند همکاری و تقسیم وظایف است، مشابه زمانی که در یک بازی آنلاین، هر بازیکن نقشی برای شکست یک دشمن بزرگ بر عهده میگیرد. این انتقال ارزشها، زمانی اتفاق میافتد که ما به عنوان بازیکن، فقط دنبال کنندهٔ دستورالعملها نباشیم، بلکه دربارهٔ آنچه در بازی رخ میدهد، فکر کنیم.
یک مثال دیگر، بازیهای پازل مانند پورتال7 است. در این بازی، شما باید با ایجاد پورتالهایی روی دیوارها و سقف، از مکانهای غیرممکن عبور کنید. پیام اصلی، تفکر خلاقانه و حل مسأله از زوایای جدید است. این مهارت میتواند در حل مسئلههای هندسه یا حتی در پیدا کردن راهحل برای اختلاف با دوستان مفید باشد.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاورقی
1. ماینکرفت (Minecraft): یک بازی ویدئویی در سبک جهان باز که بازیکن میتواند در آن بلوکها را شکسته، با آنها سازههای جدید بسازد و در دنیایی تولیدشده با رویهای تصادفی کاوش کند.
2. فورتنایت (Fortnite): یک بازی ویدئویی آنلاین که در حالت «نجات جهان» آن، بازیکنان باید با همکاری یکدیگر در برابر امواج دشمنان از پایگاه دفاع کنند.
3. کیش آ سایلنت (Kiss of Silence): اشاره به بازیهایی چون سلنت هیل (Silent Hill) دارد که معمولاً در ژانر وحشت روانشناختی قرار میگیرند و بر حل معما و درک داستان پیچیده تأکید دارند.
4. سیمز (The Sims): یک بازی شبیهساز زندگی که در آن بازیکن شخصیتهای مجازی را کنترل کرده و جنبههای مختلف زندگی آنها را مدیریت میکند.
5. آساسینز کرید: ادیسه (Assassin's Creed: Odyssey): یک بازی ویدئویی در سبک اکشن-ماجراجویی که در یونان باستان اتفاق میافتد و بازیکن را با فرهنگ و اساطیر آن دوره آشنا میسازد.
6. استارده ولی (Stardew Valley): یک بازی شبیهساز مزرعهداری و زندگی روستایی که در آن بازیکن مزرعهای را به ارث برده و باید آن را احیا کند.
7. پورتال (Portal): یک بازی پازل-پلتفرمر که در آن بازیکن با استفاده از یک دستگاهی که پورتال ایجاد میکند، باید از چالشهای مختلف عبور کند.
