کسب‌وکار چیست؟ از ایده تا فروشگاه

کسب‌وکار، قلب تپنده‌ی اقتصاد

تعریف و اجزای اصلی: کسب‌وکار بیشتر از یک فروش ساده

یک کسب‌وکار، مانند یک موجود زنده است که برای زنده ماندن و رشد کردن، نیاز به اعضای مختلفی دارد. اگر فروش یک بستنی از دستفروش سر کوچه را یک معامله بنامیم، یک کسب‌وکار¹ مجموعه‌ای منظم و برنامه‌ریزی شده از این معاملات است. اجزای اصلی هر کسب‌وکار عبارتند از:

محصول در مقابل خدمت: دو روی یک سکه

همه‌ی کسب‌وکارها یا چیزی می‌سازند (محصول) یا کاری انجام می‌دهند (خدمت). فهمیدن این تفاوت مثل تشخیص دادن یک سیب از آموزش شنا است.

• محصول (کالا): چیزی است که می‌توانید لمس کنید، ببینید و پس از خرید، مالک آن شوید. مثل کتاب، دوچرخه یا خمیردندان. برای مثال، کارخانه‌ای که مداد تولید می‌کند، در حال ساختن یک محصول فیزیکی است. فرمول ساده‌ی ارزش یک محصول را می‌توان این‌گونه نشان داد:

• خدمت (سرویس): کاری است که یک نفر یا گروه برای دیگری انجام می‌دهد. نتیجه‌ی آن معمولاً فیزیکی نیست. مثل معلمی، وکالت، آرایشگری یا مشاوره. وقتی به آرایشگاه می‌روید، شما موهای کوتاه‌شده را به خانه نمی‌برید، بلکه عمل کوتاه کردن را خریداری کرده‌اید.

تاریخچه کسب‌وکار: از داستان‌های کوچک تا برندهای بزرگ

تاریخچه فقط یک سری تاریخ خشک نیست؛ داستان چرا و چگونه شکل‌گیری یک کسب‌وکار است. این داستان اغلب با یک مشکل یا یک ایده‌ی ساده شروع می‌شود. برای مثال، شاید یک نوجوان به دلیل مشکل در تهیه‌ی نان تازه برای صبحانه، فکر کند: «چرا خودم در خانه نان نمی‌پزم؟» و بعد با پیشرفت، کارش تبدیل به یک نانوایی محلی شود.

مراحل کلی شکل‌گیری تاریخچه‌ی یک کسب‌وکار را می‌توان این‌گونه ترسیم کرد:

اهمیت مکان فیزیکی و مجازی: کسب‌وکار کجا قرار دارد؟

مکان فقط یک آدرس نیست؛ یک فرصت برای دیده شدن است. انتخاب مکان مانند انتخاب محل ایستادن در یک زمین بازی بزرگ است. اگر در گوشه‌ای خلوت بایستید، کمتر کسی شما را می‌بیند. اگر در مرکز باشید، توجه بیشتری جلب می‌کنید.

مکان فیزیکی برای کسب‌وکارهایی حیاتی است که مشتری باید حضوری به آنجا برود، مثل نانوایی، سوپرمارکت یا سالن ورزشی. یک فرمول ساده برای موفقیت مکان فیزیکی وجود دارد:

مکان مجازی (اینترنتی) به معنای داشتن یک آدرس در دنیای وب است، مثل یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی یا یک وبسایت. این مکان برای کسب‌وکارهای آنلاین مانند فروشگاه‌های اینترنتی یا آموزش‌های مجازی، حکم ویترین اصلی را دارد. مزیت بزرگ آن، حذف محدودیت جغرافیایی است؛ یک کسب‌وکار در یک روستا می‌تواند از طریق اینترنت به کل کشور خدمت‌رسانی کند.

مطالعه‌ی موردی: داستان یک کافه‌ی کوچک محلی

برای درک بهتر نحوه‌ی پیوند خوردن همه‌ی این بخش‌ها، داستان فرضی «کافه‌ی دنج» را با هم مرور می‌کنیم:

فعالیت اصلی: تهیه و فروش قهوه، چای و شیرینی‌های خانگی در فضایی آرام برای مطالعه و گفت‌وگو.
محصول/خدمت: محصول: لیوان قهوه، شیرینی. خدمت: ارائه‌ی فضای آرام و اتصال رایگان به اینترنت.
تاریخچه: مالک کافه، سارا، عاشق قهوه و مطالعه بود. متوجه شد در محله‌شان جایی برای جوانان به دور از شلوغی کافه‌های مرکزی شهر وجود ندارد. پس با پس‌انداز شخصی و کمک خانواده، یک مغازه‌ی کوچک قدیمی را در یک کوچه‌ی آرام اجاره کرد، آن را بازسازی کرد و با چند میز و کتابخانه‌ی کوچک کارش را شروع کرد.
مکان: انتخاب عمدی یک کوچه‌ی آرام اما نزدیک به یک دبیرستان و کتابخانه‌ی عمومی. این مکان، هم آرام بود و هم در دسترس مشتریان بالقوه (دانش‌آموزان و اهل مطالعه) قرار داشت. بعدها یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی نیز برای اطلاع‌رسانی درباره‌ی منوی روز ایجاد کرد.

این مثال نشان می‌دهد چگونه یک ایده‌ی ساده (نیاز به یک فضای آرام) با تعریف درست فعالیت، محصول، تاریخچه و انتخاب هوشمندانه‌ی مکان، به یک کسب‌وکار واقعی تبدیل شده است.

اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم

پاورقی

¹کسب‌وکار (Business): سازمان یا سامانه‌ای که درگیر فعالیت‌های تجاری، صنعتی یا حرفه‌ای است. هدف آن معمولاً تولید و فروش کالاها یا خدمات برای کسب سود است.