مقاله کنفرانس: نقش دکتر مصدق در ملی شدن صنعت نفت ایران

تاریخ و تحولات سیاسی در ایران مملو از اتفاقات تلخ و شیرین و مبارزات بی‌وقفه‌ی بزرگمردان علیه استعمار بوده است. دو اتفاق و انقلاب مهم در ایران یعنی انقلاب مشروطه و انقلاب جمهوری اسلامی دو تاریخ بی تکرار در ایران بوده و در بین دو انقلاب نهضتی شکل گرفت که انقلاب مشروطه را به سمت انقلاب اسلامی سوق داد. این نهضت “ملی شدن صنعت نفت” است.محمد مصدق متولد اردیبهشت 1258 در زمره‌ی حقوق دانان و سیاستمدارانی است که تحصیلات عالیه داشت و در واقع اولین کسی بود که با مدرک دکترای حقوق در ایران را گرفت.

پس از سقوط قاجار، مصدق از منتقدین دولت بود و بارها رضاشاه را نقد کرد و با استبداد مبارزه می‌کرد. در پی همین مخالفت‌ها او را که از نمایندگان مجلس شورای ملی بود ،خلع و به تبعید فرستادند. پس از عزل رضاشاه وی از تبعید بازگشت و مجدد به شورای ملی راه یافت. در این زمان نفت ایران طبق قرارداد قرارداد 1933 در اختیار دولت انگلیس بود. با ورود مصدق به مجلس، طرح تحریم امتیاز نفت مطرح شد. با آغاز جنگ جهانی دوم هر سه کشور استعمارگر یعنی انگلیس، آمریکا و روسیه به دنبال عقد قرارداد برای تسلط بر مناطق نفتی ایران بودند.

قوام السلطنه نخست وزیر وقت طرحی برای عقد قرارداد نفتی بین ایران و شوروی به مجلس پیشنهاد کرد اما با تلاش و هوشیاری مصدق در 30 مهر 1326 مجلس طرحی را به تصویب رساند که به منع واگذاری هرگونه امتیاز نفتی به بیگانگان برای استیفای حقوق ملت اشاره داشت.

دکتر مصدق و دکتر فاطمی با ایجاد حزب جبهه ملی دست آگاه سازی توده ی مردم زده و مردم را در این جنبش با خود همراه ساختند. تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت، فعالیت های سیاسی، مبارزات و تظاهرات گسترده ی مردم را به دنبال داشت.علی رغم فشارهای سیاسی در خصوص اقدامات نظامی دولت انگلیس در خلیج فارس، مردم در کنار جنبش ملی شدن صنعت نفت ماندند. اعتصاب و تحصن کارگران سبب استحکام جایگاه مصدق شد.