ستون مهره‌ها: سری استخوان‌های مهره‌ای از گردن تا دنبالچه

ستون مهره‌ها: شاه‌تنگهٔ پیکر انسان

اجزای تشکیل‌دهندهٔ ستون مهره‌ها

ستون مهره‌ها از واحدهای کوچک‌تری به نام مهره^۳ ساخته شده‌است. در انسان‌های بالغ، معمولاً 26 مهره وجود دارد که در کودکی 33 عدد هستند و برخی از آنها در بزرگسالی به هم جوش می‌خورند. بین هر دو مهره، یک بالشتک نرم به نام دیسک بین‌مهره‌ای^۴ قرار دارد که مانند کمک‌فنر، ضربات وارده به ستون فقرات را جذب می‌کند.

هر مهره از چند بخش اصلی تشکیل شده‌است:

• تنهٔ مهره^۵: بخش قدامی و محکم مهره که وزن بدن را تحمل می‌کند.
• قوس مهره‌ای^۶: بخش پشتی که یک سوراخ مرکزی ایجاد می‌کند. وقتی همهٔ مهره‌ها روی هم قرار می‌گیرند، این سوراخ‌ها یک کانال به نام کانال مهره‌ای^۷ را تشکیل می‌دهند که نخاع در درون آن محافظت می‌شود.
• زائده‌ها: زائده‌های خاری^۸ و عرضی^۹ که برای اتصال عضلات و رباط‌ها استفاده می‌شوند.

انحنای هوشمند: معماری منحنی‌های ستون فقرات

ستون مهره‌ها اگر از پهلو نگاه کنید، کاملاً صاف نیست، بلکه دارای چهار انحناء طبیعی است. این انحناها مانند فنرهای یک ماشین، به جذب شوک و ضربه کمک می‌کنند و فشار روی مهره‌ها را کاهش می‌دهند.

این قوس‌ها عبارت‌اند از:

• قوس گردنی: به سمت جلو تحدب دارد (مقعر به عقب).
• قوس پشتی: به سمت عقب تحدب دارد (مقعر به جلو).
• قوس کمری: به سمت جلو تحدب دارد (مشابه گردنی).
• قوس خاجی: به سمت عقب تحدب دارد (مشابه پشتی).

این انحناها در بدو تولد به طور کامل وجود ندارند. قوس‌های پشتی و خاجی از زمان تولد وجود دارند (انحنای اولیه)، اما قوس‌های گردنی و کمری وقتی نوزاد شروع به نگه داشتن سر و سپس ایستادن و راه رفتن می‌کند، به تدریج تشکیل می‌شوند (انحنای ثانویه).

ستون مهره‌ها در عمل: از بلند کردن کتاب تا انجام ورزش

ستون فقرات در تمام فعالیت‌های روزمره نقش اساسی دارد. هنگام بلند کردن یک کتاب از روی زمین، مهره‌های کمری بیشترین فشار را تحمل می‌کنند. اگر به جای خم کردن کمر، از زانوها خم شویم، این فشار به درستی بین عضلات پا و کمر توزیع می‌شود.

در ورزش‌هایی مانند شنا، انعطاف‌پذیری تمام نواحی ستون فقرات، به ویژه ناحیهٔ گردنی و کمری، برای انجام حرکات روان ضروری است. یک شناگر حرفه‌ای باید ستون فقرات سالم و قدرتمندی داشته باشد.

حتی در حالت نشسته نیز وضعیت قرارگیری ستون مهره‌ها بسیار مهم است. نشستن طولانی‌مدت با قوس طبیعی کمری از بین رفته (حالت قوز کرده)، می‌تواند به مرور زمان به دیسک‌های بین‌مهره‌ای فشار آورده و موجب درد شود.

پرسش‌های متداول و باورهای نادرست

پاورقی

^۱ Vertebral Column
^۲ Spinal Cord: بستهٔ طویل از رشته‌های عصبی که از مغز شروع شده و درون کانال مهره‌ای قرار دارد و پیام‌های عصبی را منتقل می‌کند.
^۳ Vertebra
^۴ Intervertebral Disc
^۵ Vertebral Body
^۶ Vertebral Arch
^۷ Vertebral Canal
^۸ Spinous Process
^۹ Transverse Process
^۱۰ Cervical
^۱۱ Thoracic
^۱۲ Lumbar
^۱۳ Sacral
^۱۴ Coccygeal
^۱۵ Nucleus Pulposus
^۱۶ Annulus Fibrosus