هماهنگی ارزش و رفتار
شناخت ارزشها و نشان دادن آنها
هر انسان در زندگی خود ارزشهایی دارد؛ یعنی چیزهایی که برای او مهم و باارزش هستند و در انتخابهایش اثر میگذارند. برای نمونه، دانشآموزی که یادگیری را ارزش میداند، تلاش میکند تکالیف خود را بهموقع انجام دهد و برای بهتر شدن دانش خود کوشش کند. کسی که احترام را مهم میشمارد، هنگام گفتوگو به سخنان دیگران گوش میدهد و از رفتارهای آزاردهنده دوری میکند.
فقط داشتن ارزشهای خوب کافی نیست؛ مهم این است که این ارزشها در رفتار روزانه دیده شوند. ممکن است فردی بگوید کمک به دیگران را دوست دارد، اما اگر در زمان نیاز دوستانش هیچ اقدامی نکند، میان باور و رفتار او هماهنگی وجود ندارد. هماهنگی ارزش و رفتار زمانی شکل میگیرد که انسان تلاش کند کارهایش با باورهای درست او هماهنگ باشد.
| ارزش | رفتار هماهنگ | نتیجه |
|---|---|---|
| راستگویی | گفتن حقیقت حتی در شرایط دشوار | افزایش اعتماد دیگران |
| مسئولیتپذیری | انجام وظایف بدون یادآوری مداوم | رشد اعتماد به نفس |
| احترام | رعایت حق و احساس دیگران | روابط بهتر با دیگران |
اهمیت هماهنگی در زندگی روزمره
هماهنگی ارزش و رفتار به انسان کمک میکند تصمیمهای خود را بهتر بررسی کند. گاهی ممکن است انجام یک کار آسان باشد، اما با ارزشهای فرد سازگار نباشد. برای مثال، دانشآموزی ممکن است بتواند پاسخهای امتحان را از دوست خود بگیرد، اما اگر ارزش درستکاری برای او مهم باشد، این کار را انتخاب نمیکند؛ زیرا میداند موفقیت واقعی با تلاش و یادگیری به دست میآید.
این هماهنگی همچنین باعث آرامش درونی میشود. وقتی رفتارهای انسان با باورهای او هماهنگ باشند، احساس میکند مسیر زندگیاش روشنتر است و برای انتخابهای خود دلیل مناسبی دارد. در مقابل، اگر فرد همیشه برخلاف ارزشهای خود رفتار کند، ممکن است دچار ناراحتی یا احساس پشیمانی شود.
در محیط مدرسه نیز این موضوع اهمیت زیادی دارد. دانشآموزی که همکاری را ارزش میداند، در کار گروهی فقط به موفقیت خودش فکر نمیکند، بلکه به نظر اعضای گروه توجه میکند. همچنین کسی که نظم را مهم میداند، وسایل خود را مرتب نگه میدارد و زمان دیگران را رعایت میکند.
پرسشهای مهم درباره هماهنگی ارزش و رفتار
خیر. ارزشها زمانی اثرگذار هستند که در رفتار انسان دیده شوند. باور خوب باید به انتخاب و عمل درست تبدیل شود.
در چنین شرایطی باید اهمیت ارزشهای خود را به یاد آورد و تلاش کرد تصمیمی انتخاب شود که با اصول درست هماهنگ باشد.
بله. انسان با یادگیری و تجربه میتواند برخی دیدگاههای خود را اصلاح کند، اما باید همیشه درباره ارزشهای تازه با دقت فکر کند.
زیرا رفتار چنین افرادی قابل پیشبینیتر است و دیگران میبینند که گفتار و عمل آنها با یکدیگر هماهنگ است.