ارزش ذاتی و جهانی: امری که به خودی خود ارزشمند است و بیشتر انسان‌ها آن را مستقل از منفعت شخصی محترم می‌شمارند.

ارزش ذاتی و جهانی

شناخت ارزش‌های ذاتی

بعضی چیزها به دلیل نتیجه‌ای که برای ما دارند ارزشمند هستند؛ برای نمونه، یک کتاب درسی برای دانش‌آموز ارزش دارد، زیرا به یادگیری کمک می‌کند. اما برخی امور فقط به دلیل خودشان ارزشمند هستند. به این نوع ارزش، ارزش ذاتی گفته می‌شود.

برای مثال، احترام گذاشتن به دیگران فقط به این دلیل نیست که روزی آن‌ها هم به ما احترام بگذارند. احترام، خودش رفتاری ارزشمند است؛ زیرا نشان می‌دهد انسان‌ها دارای شأن و جایگاه هستند. همچنین راستگویی ارزشمند است، حتی اگر گفتن حقیقت همیشه برای ما آسان نباشد.

واژه جهانی در این موضوع به این معناست که این ارزش‌ها در میان گروه‌های زیادی از انسان‌ها پذیرفته شده‌اند. البته ممکن است مردم در بعضی جزئیات دیدگاه‌های متفاوتی داشته باشند، اما بسیاری از آن‌ها در اهمیت چیزهایی مانند عدالت، مهربانی و دوری از ظلم با یکدیگر هم‌نظر هستند.

نقش ارزش‌های جهانی در زندگی

ارزش‌های ذاتی و جهانی مانند چراغی برای انتخاب رفتار درست عمل می‌کنند. وقتی فردی این ارزش‌ها را بشناسد، فقط به سود کوتاه‌مدت خود فکر نمی‌کند، بلکه اثر رفتار خود بر دیگران را نیز در نظر می‌گیرد.

برای نمونه، دانش‌آموزی را تصور کنید که پاسخ یک آزمون را از دوست خود می‌گیرد. شاید این کار در همان لحظه باعث شود نمره بیشتری به دست آورد، اما با ارزش راستگویی و تلاش عادلانه هماهنگ نیست. دانش‌آموزی که ارزش‌های ذاتی را می‌شناسد، تلاش می‌کند موفقیت خود را با کوشش واقعی به دست آورد.

احترام به حقوق دیگران نیز یکی از نمونه‌های مهم این ارزش‌هاست. در مدرسه، گوش دادن به نظر همکلاسی‌ها، مسخره نکردن دیگران و رعایت نوبت، رفتارهایی هستند که نشان می‌دهند فرد برای ارزش انسانی دیگران اهمیت قائل است.

پرسش‌های مهم درباره ارزش ذاتی