استقامت قلبی ـ عروقی
قلب، رگها و ششها چگونه با هم کار میکنند؟
برای اینکه استقامت قلبی ـ عروقی خوبی داشته باشیم، باید بدانیم قلب، رگهای خونی و ششها مثل یک تیم سهنفره با هم کار میکنند. قلب ما مانند یک پمپ قوی است که خون را به همه جای بدن میفرستد. خون در رگها حرکت میکند و اکسیژن را که از ششها گرفته، به ماهیچهها میرساند. ششها هم مثل دو بادکنک بزرگ، هر بار که نفس میکشیم، هوای تازه را وارد میکنند و اکسیژن آن را به خون میدهند.
برای اینکه این تیم خوب کار کند، سه چیز مهم است: اول اینکه قلب قوی باشد تا خون را به راحتی پمپاژ کند. دوم اینکه رگها باز و نرم باشند تا خون به راحتی در آنها جریان یابد. سوم اینکه ششها گنجایش کافی داشته باشند تا هوای زیادی را در خود جای دهند. اگر یکی از این سه عضو خوب کار نکند، استقامت قلبی ـ عروقی کم میشود و زود خسته میشویم.
| وضعیت استقامت | ضربان قلب در حالت استراحت | احساس پس از ۵ دقیقه دویدن |
|---|---|---|
| استقامت خوب | حدود ۷۰ تا ۸۰ بار در دقیقه | نفسگیری نسبتاً راحت، میتوانی به حرف زدن ادامه دهی |
| استقامت ضعیف | بیشتر از ۹۰ بار در دقیقه | تنگی نفس شدید، نمیتوانی حرف بزنی و خیلی خسته میشوی |
استقامت قلبی ـ عروقی در زندگی روزمرهٔ تو
شاید فکر کنی استقامت قلبی ـ عروقی فقط برای ورزشکاران حرفهای مهم است، اما این طور نیست. این استقامت در بسیاری از کارهای روزمرهٔ تو نقش دارد. مثلاً وقتی با دوستانت فوتبال بازی میکنی و باید مداوم بدوی، یا وقتی در حیاط مدرسه طناب میزنی، یا حتی وقتی با خانوادهات به پیادهروی میروی و از تپه بالا میروی، همهٔ اینها به استقامت قلبی ـ عروقی تو بستگی دارد.
یک مثال عینی: فرض کن دوستت علی و تو با هم مسابقهٔ دو میدهید. علی هر روز صبح ۱۵ دقیقه میدود و تو کمتر ورزش میکنی. بعد از ۲ دقیقه دویدن، علی هنوز میتواند با شما حرف بزند، اما تو به نفسنفس افتادهای. این تفاوت به خاطر استقامت قلبی ـ عروقی است. علی قلب و ششهای قویتری دارد که اکسیژن را بهتر به ماهیچههای پاهایش میرسانند.
پرسش و پاسخهای چالشی
آیا استقامت قلبی ـ عروقی با بزرگی قلب رابطه دارد؟
خیر، بزرگی قلب مهم نیست، بلکه قدرت پمپاژ آن مهم است. یک قلب ورزشکرده میتواند با هر ضربان، خون بیشتری را به بدن بفرستد، پس مجبور نیست خیلی تند بزند. به همین دلیل ورزشکاران ضربان قلب کمتری در حالت استراحت دارند.
چرا وقتی دراز میکشیم، ضربان قلب مان کمتر از وقتی است که میدویم؟
وقتی دراز کشیدهای، ماهیچههایت به اکسیژن کمی نیاز دارند، پس قلب آهستهتر میزند. اما وقتی میدوی، ماهیچههای پا به انرژی و اکسیژن زیادی نیاز دارند، بنابراین قلب تندتر میزند تا خون و اکسیژن بیشتری به آنها برساند. این نشان میدهد که قلب ما چقدر باهوش است!
آیا با خوردن غذاهای خاص میتوان استقامت قلبی ـ عروقی را بالا برد؟
خوردن غذاهای سالم مثل میوهها، سبزیها و غلات کامل به سلامت قلب و رگها کمک میکند، اما تنها راه اصلی افزایش استقامت قلبی ـ عروقی، فعالیت بدنی منظم است. هیچ قرص یا غذایی نمیتواند جای ورزش را بگیرد. پس بهتر است دویدن و بازی را فراموش نکنی!