ابزار تعویض چرخ؛ همراهان همیشگی جاده
چهار ابزار اصلی و وظیفه هر کدام
وقتی چرخ خودرو پنچر میشود، اولین کار این است که خودرو را در جای امنی پارک کرده و ترمز دستی را بکشید. سپس نوبت به استفاده از ابزارها میرسد. جک بالابر وسیلهای است که با کمک اهرم، خودرو را از زمین بلند میکند تا چرخ آسیبدیده آزاد شود. آچار چرخ که به آن آچار ضربدری یا چهارخانه نیز میگویند، برای باز کردن پیچهای چرخ به کار میرود. مثلث اعلام خطر، وسیلهای بازتابنده است که در فاصله مشخصی پشت خودرو قرار میگیرد تا سایر رانندگان را از وجود مانع آگاه کند. در نهایت، مهار چرخ یا گوه، قطعهای مثلثی شکل است که زیر یکی از چرخهای دیگر گذاشته میشود تا از حرکت ناخواسته خودرو جلوگیری کند.
| نام ابزار | کاربرد اصلی | نکته ایمنی |
|---|---|---|
| جک بالابر | بلند کردن خودرو از زمین | فقط زیر جای مخصوص جک قرار گیرد |
| آچار چرخ | باز و بسته کردن پیچهای چرخ | قبل از بلند کردن خودرو، پیچها را کمی شل کنید |
| مثلث اعلام خطر | هشدار به رانندگان دیگر | در جادههای شهری، فاصله ۳۰ تا ۵۰ متری پشت خودرو |
| مهار چرخ | جلوگیری از حرکت خودرو | زیر چرخ مخالف با چرخ پنچر شده قرار دهید |
نمونههایی از کاربرد در زندگی روزمره
فرض کنید همراه خانواده به مسافرت میروید و ناگهان صدای باد دادن چرخ را میشنوید. پدر یا مادرتان خودرو را به کنار جاده میکشند. اولین وسیلهای که از صندوق عقب بیرون میآید، مثلث اعلام خطر است که در ۴۰ متری پشت ماشین قرار میگیرد. سپس مهار چرخ را زیر یکی از چرخهای عقب میگذارند تا خودرو روی سربالایی یا سراشیبی حرکت نکند. بعد با آچار چرخ، پیچها را کمی شل میکنند (اما در نمیآورند) و جک را زیر جای مخصوص بدنه قرار میدهند. با چند بار بالا و پایین کردن اهرم جک، خودرو به آرامی بالا میآید. حالا چرخ پنچر را برمیدارند و چرخ یدکی را جای آن میگذارند. این دقیقاً مثل همان تمرینی است که در کلاس کار و فناوری انجام دادهاید؛ فقط اینجا ابزارها بزرگتر هستند.
شاید برایتان جالب باشد که بدانید آچار چرخ را به شکل ضربدری طراحی کردهاند تا نیروی دست شما را چند برابر کند. یعنی اگر به تنهایی نتوانید یک پیچ را باز کنید، با قرار دادن آچار روی پیچ و گرفتن از دو سر، فشار بیشتری وارد میشود. این همان اصل اهرم است که در درس فیزیک خواندهاید.
سه پرسش و پاسخ چالشی
چرا نباید قبل از گذاشتن جک، پیچهای چرخ را کاملاً باز کنیم؟
پاسخزیرا وقتی خودرو روی زمین است، چرخ ثابت مانده و شما میتوانید با نیروی بیشتری پیچها را شل کنید. اگر قبل از بلند کردن، پیچها را کاملاً باز کنید، با بلند شدن خودرو، چرخ لق میشود و ممکن است بیفتد. همچنین باز کردن کامل پیچها در حالی که خودرو روی زمین است، خطرناک نیست، اما پس از بلند شدن، نباید پیچ را کاملاً خارج کرد تا چرخ جدا نشود.
چرا مثلث اعلام خطر را باید در فاصله مشخصی از خودرو قرار داد؟
پاسخاگر مثلث خیلی نزدیک باشد، رانندههای پشت سر زمان کافی برای توقف ندارند و ممکن است به خودروی شما برخورد کنند. اگر خیلی دور باشد، ممکن است متوجه آن نشوند. فاصله استاندارد در جادههای شهری حدود ۳۰ تا ۵۰ متر و در جادههای برونشهری تا ۱۵۰ متر است. این فاصله به راننده اجازه میدهد سرعت خود را کم کرده و مسیر را تغییر دهد.
آیا میتوان از جک در هر نقطهای از زیر خودرو استفاده کرد؟
پاسخخیر، هر خودرویی جای مخصوصی برای قرار گرفتن جک دارد که معمولاً با بریدگی یا علامتی روی بدنه مشخص شده است. اگر جک را زیر قسمتهای نرم یا لولههای حساس قرار دهید، ممکن است به خودرو آسیب برسید یا جک از جا در برود و خودرو سقوط کند. همیشه دفترچه راهنمای خودرو را چک کنید تا محل دقیق قرارگیری جک را پیدا کنید.
