بندکشی؛ هنر پر کردن فاصلهها برای دوام و زیبایی
بندکشی چیست و چه انواعی دارد؟
بندکشی به فرایند پر کردن درزهای بین آجرها، کاشیها یا سنگهای نما گفته میشود. این کار با استفاده از ملاتهای مختلف انجام میگیرد. مهمترین هدف بندکشی، جلوگیری از نفوذ آب و رطوبت به پشت مصالح و افزایش چسبندگی آنهاست. بندکشی به دو دستهٔ کلی تقسیم میشود:
بندکشی نمادار در این روش، ملات به گونهای روی سطح میآید که نمای برجسته و مشخصی ایجاد میکند. این بندکشی برای نمای بیرونی ساختمان بسیار مناسب است و آب باران را به خوبی دفع میکند.
بندکشی تخت یا صاف در این نوع، ملات کاملاً همسطح با سطح آجر یا کاشی میشود. این روش بیشتر در نمای داخلی و کفپوشها کاربرد دارد و جلوهای یکدست و تمیز به فضا میبخشد.
مواد اولیه و کاربرد روزمرهٔ بندکشی
در بندکشی از مواد گوناگونی استفاده میشود که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند. رایجترین ماده، ملات ماسه و سیمان است که هم برای بندکشی آجر و هم برای کاشیپوشی کاربرد دارد. برای بندکشی کاشیهای حمام و آشپزخانه از چسبهای مخصوص بندکشی (دو جزئی) استفاده میشود که در برابر آب مقاومترند. جالب است بدانید که بندکشی فقط مخصوص ساختمان نیست؛ مثلاً وقتی در حیاط مدرسه، سنگفرشها را با ماسه و سیمان پر میکنند، در واقع بندکشی انجام دادهاند. یا هنگامی که در خانه، درزهای کاشی کف دستشویی را با خمیر بندکشی پر میکنند، از همین اصول پیروی میکنند.
یکی از کاربردهای جالب بندکشی در دیوارچینی است. آجرچینها پس از چیدن آجرها، با یک شمشه (ابزار صافکننده) ملات اضافی را از روی دیوار میگیرند تا بندها یکدست شوند. این کار باعث میشود دیوار نهتنها محکمتر، بلکه زیباتر به نظر برسد. همچنین در کفپوشی، بندکشی از لغزندگی کاشیها در هنگام خیس بودن جلوگیری میکند.
| نوع بندکشی | ویژگیها | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| نمادار (برجسته) | مقاوم در برابر باران، ایجاد سایهروشن روی نما | نمای بیرونی ساختمان |
| تخت (صاف) | یکدست، تمیز، مناسب برای کف و دیوار داخلی | نمای داخلی، کفپوش و حمام |
| بندکشی با چسب مخصوص | مقاومت بالا در برابر رطوبت، زمان گیرش سریع | کاشیهای سرامیکی و سنگهای دکوراتیو |
سه پرسش چالشی دربارهٔ بندکشی
یکی از دلایل اصلی، استفاده از ملات نامناسب یا کمآب دادن به آن است. همچنین اگر کاشیها بر اثر گرما یا سرما منبسط و منقبض شوند، بندکشی ممکن است دچار ترک شود. برای جلوگیری از این مشکل، از ملاتهای دارای انعطافپذیری استفاده میکنند.
بله، اما هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. چسب بندکشی برای فضاهای مرطوب مانند استخر و سرویس بهداشتی مناسب است، در حالی که ملات سنتی برای دیوارهای آجری بیرونی کاربرد بیشتری دارد. انتخاب به شرایط محیطی و نوع مصالح بستگی دارد.
خیر، بندکشی علاوه بر زیبایی، نقش مهمی در استحکام ساختمان ایفا میکند. این کار مانع از نفوذ آب به پشت دیوار و ایجاد رطوبت، رشد کپک و حتی یخزدگی در فصل سرما میشود. بنابراین بندکشی یک اقدام فنی و عمرانی است، نه صرفاً تزئینی.