آببندی: جلوگیری از نشت آب یا هوا در محل اتصال قطعات
انواع روشهای آببندی
برای آببندی اتصالها، روشهای گوناگونی وجود دارد که هرکدام برای کاربرد خاصی طراحی شدهاند. در جدول زیر، سه روش اصلی را با هم مقایسه میکنیم:
| نام روش | جنس ماده | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| واشر لاستیکی | لاستیک یا سیلیکون | اتصال شیرهای آب و لولهها |
| چسب درزگیر | سیلیکون یا آکریلیک | پر کردن درزهای پنجره و کاشیکاری |
| نوار آببندی | پلاستیک یا فوم | دور درب یخچال و کولر |
کاربردهای روزمرهٔ آببندی
حتماً تا به حال دیدهاید که وقتی درب یخچال را میبندید، یک نوار مغناطیسی دور آن را میپوشاند. این نوار از خروج هوای سرد جلوگیری میکند. یا وقتی شیر آب را میبندید، یک واشر لاستیکی کوچک داخل شیر، مانع از چکه کردن آب میشود. حتی در بطری نوشیدنی، یک حلقهٔ پلاستیکی نرم روی درپوش، نقش آببند را دارد و از نشت گاز یا مایع جلوگیری میکند. در حمام و دستشویی نیز دور لولهها و محل اتصال شیرها از چسبهای درزگیر استفاده میشود تا آب به دیوار و کف نفوذ نکند.
همچنین در خودروها، درزگیرهای مخصوص دور پنجرهها و درها از ورود آب باران و گردوغبار به داخل کابین جلوگیری میکنند. در دوچرخه، لاستیک تیوب داخل چرخ به گونهای طراحی شده که هوا را در خود نگه دارد و اگر سوراخ شود، با استفاده از چسب مخصوص یا وصله، آن را آببندی میکنند.
پرسشهای چالشی دربارهٔ آببندی
چرا درزگیرهای لاستیکی با گذشت زمان سفت و ترکخورده میشوند؟
لاستیک در اثر تابش نور خورشید، تغییرات دما و تماس با مواد شیمیایی مانند صابون و سفیدکننده، کمکم خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و ترک میخورد. به همین دلیل است که واشر شیر آب پس از چند سال باید تعویض شود.
آیا میتوان از چسب نواری ساده به جای درزگیر سیلیکونی استفاده کرد؟
خیر، زیرا چسب نواری معمولی در برابر رطوبت و فشار آب مقاومت کافی ندارد و بهسرعت جدا میشود. درزگیرهای سیلیکونی پس از خشک شدن، یک لایهٔ نرم و ضدآب ایجاد میکنند که هم انعطافپذیر است و هم به خوبی به سطوح میچسبد.
چرا گاهی حتی با وجود درزگیر، باز هم نشتی رخ میدهد؟
دلایل مختلفی دارد: ممکن است سطح اتصال کاملاً تمیز نبوده باشد، یا درزگیر به اندازهٔ کافی فشرده نشده باشد. گاهی نیز خود قطعه دچار ترک یا تغییر شکل شده و درزگیر نمیتواند آن را پر کند. بنابراین، آببندی موفق نیازمند سطح صاف، تمیز و فشردگی مناسب است.